U60 đổi đời nhờ bán loại rau đắt ngang thịt: Trồng trong nhà kín, bán đến đâu hết đến đó, thu 171 tỷ đồng/năm
Từng gắn bó với lĩnh vực vật liệu xây dựng và thép, Lưu Tú Quân, sinh năm 1969 tại tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc), bất ngờ rẽ hướng sang nông nghiệp khi đã ở tuổi U60.
Sản phẩm ông lựa chọn cũng không phải một loại rau quen thuộc, mà là chicory hay rau diếp xoăn, giống rau khi đó còn khá mới mẻ tại thị trường Trung Quốc. Từ một người gần như không có kinh nghiệm canh tác, ông từng bước xây dựng mô hình sản xuất quy mô lớn, đưa doanh thu doanh nghiệp lên hơn 50 triệu NDT mỗi năm, tương đương hơn 171 tỷ đồng.
Từ một bữa ăn đến quyết định đổi nghề
Cơ duyên đến với chicory bắt đầu trong một bữa tối cùng bạn bè. Lần đầu thưởng thức loại rau có hình dáng khá giống cải thảo, ông Lưu ấn tượng với hương vị đặc trưng: ban đầu hơi đắng nhưng sau đó để lại vị ngọt nhẹ.
Sau bữa ăn, ông bắt đầu tìm hiểu sâu hơn và nhận ra loại rau này khi đó chủ yếu được nhập khẩu, chưa phổ biến rộng rãi tại Trung Quốc.
Nhìn thấy khoảng trống trên thị trường, ông quyết định thử sức với việc trồng chicory, dù trước đó gần như không có nền tảng về nông nghiệp.
Quyết định này nhanh chóng đưa ông vào một lĩnh vực hoàn toàn khác so với công việc kinh doanh thép và vật liệu xây dựng trước đây.
Loại rau đắt tiền nhưng cực kỳ “khó chiều”
Thách thức đầu tiên không nằm ở thị trường mà ở chính quá trình sản xuất.
Chicory đòi hỏi điều kiện sinh trưởng khá đặc biệt. Nhiệt độ môi trường phải được duy trì ổn định ở mức rất thấp, khoảng 1 độ C, với biên độ dao động nhỏ. Không gian trồng cũng cần hạn chế ánh sáng bởi nếu tiếp xúc với ánh sáng, phần rau có thể chuyển sang màu xanh và vị đắng tăng lên.
Những thử nghiệm trồng ngoài đồng ban đầu không mang lại kết quả như mong muốn. Ông Lưu sau đó quyết định chuyển sang mô hình sản xuất trong nhà máy khép kín để kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng.
Tuy nhiên, ngay cả khi chuyển vào môi trường nhân tạo, lứa rau đầu tiên vẫn thất bại.
Trong quá trình theo dõi, ông nhận thấy phần rễ mầm thường bị hỏng ở khu vực gần cửa ra vào. Nguyên nhân được cho là mỗi lần công nhân mở cửa để thông gió, sự thay đổi đột ngột của môi trường bên ngoài làm ảnh hưởng tới cây.
Từ phát hiện này, ông cải tạo toàn bộ hệ thống thông gió, sử dụng cách vận hành tương tự hệ thống điều hòa tại siêu thị nhằm duy trì môi trường ổn định hơn và giảm tối đa việc mở cửa thủ công.
Việc kiểm soát tốt các yếu tố nhiệt độ, ánh sáng và lưu thông không khí dần giúp quy trình sản xuất ổn định.
Rau giá hơn 270.000 đồng/kg bán cho ai?
Giải quyết được khâu trồng trọt, ông Lưu lại đứng trước bài toán không kém phần khó khăn là tìm người mua.
Giá chicory thời điểm đó lên tới khoảng 80 NDT/kg, tương đương khoảng 274.000 đồng. Với một loại rau còn xa lạ và hình dáng không quá khác biệt so với nhiều loại rau phổ biến, việc thuyết phục người tiêu dùng trả mức giá này không dễ dàng.
Thay vì đưa sản phẩm vào thị trường đại trà ngay từ đầu, ông lựa chọn tiếp cận nhóm khách hàng có khả năng chi tiêu cao.
Ông tập trung vào các cộng đồng mua hàng theo nhóm, đồng thời mời những người đứng đầu các nhóm này trực tiếp đến khu sản xuất để tìm hiểu quy trình trồng rau.
Không gian sản xuất được xây dựng theo mô hình khép kín, tạo cảm giác giống một trang trại thủy canh hiện đại. Việc cho khách hàng nhìn thấy cách rau được trồng và kiểm soát chất lượng giúp sản phẩm dần tạo dựng niềm tin.
Từ đó, chicory bắt đầu xuất hiện trong nhóm khách hàng cao cấp và các kênh tiêu thụ chuyên biệt.
Không bỏ phí rau loại thấp
Một điểm đáng chú ý trong mô hình kinh doanh của ông Lưu là cách phân loại sản phẩm sau thu hoạch.
Những cây đạt chất lượng tốt nhất được cung cấp cho các nhà hàng cao cấp, nơi khách hàng sẵn sàng trả mức giá cao cho các loại nguyên liệu đặc biệt.
Các sản phẩm có chất lượng thấp hơn không bị loại bỏ hoàn toàn. Một phần được chế biến thành trà hoặc sử dụng để sản xuất đồ uống lên men. Phần còn lại được hợp tác với các nhà máy thực phẩm để làm nhân sủi cảo.
Cách tận dụng gần như toàn bộ sản phẩm giúp doanh nghiệp giảm thất thoát, đồng thời tạo thêm nhiều nguồn doanh thu thay vì chỉ phụ thuộc vào việc bán rau tươi.
Từ người “tay ngang” đến doanh thu hơn 171 tỷ đồng
Sau nhiều năm thử nghiệm và điều chỉnh mô hình, hoạt động kinh doanh chicory của Lưu Tú Quân dần đi vào ổn định.
Hiện doanh nghiệp của ông được cho là đạt doanh thu trên 50 triệu NDT mỗi năm, tương đương hơn 171 tỷ đồng.
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện này không chỉ nằm ở giá trị của một loại rau ngoại nhập, mà còn ở cách một người không có nền tảng nông nghiệp từng bước biến những vấn đề về kỹ thuật, sản xuất và thị trường thành cơ hội kinh doanh.
