USD tăng mạnh sau tín hiệu từ Fed, hàng loạt nền kinh tế châu Á báo động

Sau khi báo cáo việc làm của Mỹ được công bố cuối tuần qua, đồng USD tiếp tục mạnh lên khi thị trường ngày càng tin rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể phải duy trì lãi suất ở mức cao, thậm chí cân nhắc nâng lãi suất nếu áp lực lạm phát gia tăng. Diễn biến này khiến các đồng tiền châu Á chịu thêm áp lực mất giá trong bối cảnh giá năng lượng leo thang vì xung đột tại Iran.

Các chính phủ và ngân hàng trung ương trong khu vực đã bắt đầu tăng cường các biện pháp ứng phó. Tại Hàn Quốc, quỹ hưu trí quốc gia đã thực hiện các giao dịch phòng ngừa rủi ro tỷ giá, góp phần giúp đồng won phục hồi sau khi rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm. Trong khi đó, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ công bố một loạt biện pháp hỗ trợ đồng rupee, bao gồm các chương trình hoán đổi ngoại tệ với điều kiện ưu đãi.

Trong số các đồng tiền châu Á, rupiah của Indonesia chịu tác động mạnh nhất. Kể từ cuối tháng 2, đồng tiền này đã mất hơn 7% giá trị, nối dài xu hướng suy yếu kéo dài nhiều năm qua. Theo sau là won Hàn Quốc, peso Philippines, baht Thái Lan và rupee Ấn Độ. Ngay cả ringgit Malaysia, đồng tiền từng được hỗ trợ bởi vị thế nước xuất khẩu dầu, cũng bắt đầu giảm giá do những bất ổn chính trị trong nước.

Theo các chuyên gia, mức độ tổn thương của từng quốc gia không giống nhau. Những nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, có dự trữ nhiên liệu hạn chế hoặc ít dư địa chính sách tài khóa thường chịu áp lực lớn hơn khi giá dầu tăng vọt.

Ngoài yếu tố năng lượng, niềm tin vào năng lực điều hành của chính phủ cũng ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến tỷ giá. Các chuyên gia của OCBC nhận định khả năng chống chịu của từng quốc gia phụ thuộc vào tiến trình cải cách kinh tế cũng như nguồn lực tài khóa mà chính phủ có thể sử dụng để ứng phó với các cú sốc bên ngoài.

Trước áp lực mất giá của đồng nội tệ, nhiều ngân hàng trung ương đã lựa chọn giải pháp quen thuộc là nâng lãi suất. Cuối tháng 5, Ngân hàng Trung ương Indonesia bất ngờ tăng lãi suất điều hành thêm 0,5 điểm phần trăm lên 5,25%, đánh dấu tháng tăng lãi suất thứ hai liên tiếp. Tại Philippines, lãi suất cũng được nâng lên 4,5% và giới chức nước này đang để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng dư địa tăng lãi suất tại châu Á không còn nhiều. Trong khi lạm phát tại một số nước vẫn ở mức cao, việc nâng lãi suất quá mạnh có thể làm suy yếu tăng trưởng kinh tế vốn đang chịu tác động từ giá nhiên liệu đắt đỏ.

Dù vậy, việc nâng lãi suất không phải lựa chọn dễ dàng. Giá dầu tăng đã khiến điều kiện tài chính trở nên khắt khe hơn, đồng thời làm suy yếu triển vọng tăng trưởng kinh tế. Các nhà hoạch định chính sách vì thế phải đối mặt với bài toán khó giữa kiểm soát lạm phát và duy trì đà tăng trưởng.

Bên cạnh việc nâng lãi suất, nhiều quốc gia còn can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối bằng cách bán bớt trái phiếu chính phủ Mỹ để lấy nguồn lực hỗ trợ đồng nội tệ. Trung Quốc dẫn đầu xu hướng này khi bán ra 37,6 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ trong giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 4. Nhật Bản đứng ngay sau với 36,7 tỷ USD.

Xét theo tỷ trọng dự trữ, Indonesia mới là nước hành động quyết liệt nhất khi bán 17,1% lượng trái phiếu kho bạc Mỹ đang nắm giữ. Hàn Quốc và Philippines cũng lần lượt bán ra hơn 11% danh mục.

Dù vậy, nhiều chuyên gia hoài nghi về hiệu quả lâu dài của các biện pháp can thiệp này. Kinh nghiệm từ Nhật Bản cho thấy ngay cả những quốc gia sở hữu dự trữ ngoại hối khổng lồ cũng khó có thể đảo ngược xu hướng thị trường nếu các yếu tố nền tảng không thay đổi.

Trong trường hợp áp lực tỷ giá tiếp tục gia tăng, một số nhà phân tích cho rằng các nền kinh tế mới nổi có thể phải cân nhắc những biện pháp mạnh hơn như kiểm soát dòng vốn. Tuy nhiên, đây thường được xem là lựa chọn cuối cùng do có thể ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.

Trong ngắn hạn, làn sóng bán trái phiếu Mỹ từ châu Á được cho là đã góp phần đẩy lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng lên. Tuy nhiên, tác động này được đánh giá là tương đối hạn chế bởi quy mô thị trường trái phiếu Mỹ vẫn rất lớn và luôn có lực cầu mới xuất hiện khi lợi suất trở nên hấp dẫn hơn.