Việt Nam có công trình trị giá 2.140 tỷ đồng, từng vượt Pháp lập kỷ lục thế giới, tọa lạc giữa thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của cả nước

Nằm trên Quốc lộ 18, cầu Bãi Cháy bắc qua vịnh Cửa Lục, kết nối hai khu vực Hòn Gai và Bãi Cháy của Quảng Ninh. Công trình được xây dựng nhằm thay thế bến phà Bãi Cháy, đồng thời tạo tuyến giao thông liên tục trên Quốc lộ 18, góp phần kết nối Quảng Ninh với Hà Nội, Hải Phòng và các địa phương trong khu vực Đông Bắc.

Dự án cầu Bãi Cháy được khởi công ngày 18/5/2003 tại TP. Hạ Long cũ.

Công trình sử dụng nguồn vốn ODA của Chính phủ Nhật Bản cùng vốn đối ứng trong nước. Tổng mức đầu tư dự án hơn 2.140 tỷ đồng. Viện Cầu và kết cấu Nhật Bản (JBSI) phụ trách thiết kế, trong khi liên danh Shimizu - Sumitomo Mitsui cùng các nhà thầu phụ trong nước gồm CIENCO 1, LICOGI và Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn đảm nhiệm thi công.

Với quy mô lớn và yêu cầu kỹ thuật phức tạp, dự án hoàn thành sau hơn 40 tháng xây dựng. Ngày 2/12/2006, cầu Bãi Cháy chính thức được khánh thành và đưa vào khai thác, sớm khoảng 3 tháng so với tiến độ dự kiến.

Một trong những đặc điểm kỹ thuật đáng chú ý của công trình là kết cấu cầu dây văng bê tông dự ứng lực một mặt phẳng dây. Đây là loại kết cấu lần đầu được xây dựng tại Việt Nam, với nhịp chính dài 435m. Khi được đưa vào sử dụng, nhịp chính của cầu Bãi Cháy được ghi nhận là dài nhất thế giới trong nhóm cầu có cùng loại kết cấu.

Ở thời điểm đó, cầu Elorn tại Pháp có nhịp chính dài 400m và được xây dựng với kết cấu tương tự. Sau này, các công trình cầu dây văng trên thế giới tiếp tục đạt những chiều dài nhịp lớn hơn. Cầu Sutong của Trung Quốc có nhịp chính 1.088m, trong khi cầu Russky của Nga đạt 1.104m.

Cầu Bãi Cháy còn được áp dụng một số giải pháp thi công và công nghệ mới tại Việt Nam thời điểm xây dựng. Hệ móng sử dụng giếng chìm hơi ép có kích thước lớn, lần đầu được áp dụng trong nước. Phần dầm cầu được thi công bằng công nghệ đúc hẫng cân bằng. Từ trụ cầu chính cao khoảng 50m, các cánh hẫng được thi công vươn dần ra hai phía cho đến khi kết nối với nhau.

Do nằm trên tuyến đường thủy qua vịnh Cửa Lục, công trình được thiết kế với không gian thông thuyền cao 50m và rộng 130m. Các thông số này đáp ứng yêu cầu lưu thông của tàu thuyền qua khu vực, đồng thời phục vụ hoạt động vận tải đường thủy kết nối với cảng nước sâu Cái Lân và khu vực công nghiệp đóng tàu.

Cầu cũng được thiết kế để đáp ứng các điều kiện tự nhiên tại khu vực, trong đó có khả năng chịu động đất cấp 7, gió bão và sự thay đổi nhiệt độ.

Việc cầu Bãi Cháy đi vào hoạt động đã thay đổi phương thức giao thông giữa hai bờ Cửa Lục. Thay vì phải sử dụng bến phà, các phương tiện trên Quốc lộ 18A có thể di chuyển trực tiếp qua cầu. Tuyến đường từ Hà Nội đến Móng Cái vì vậy được kết nối liên tục, góp phần rút ngắn thời gian đi lại và tăng khả năng lưu thông hàng hóa, hành khách.

Công trình đồng thời tạo điều kiện kết nối hai khu vực Hòn Gai và Bãi Cháy, qua đó hỗ trợ hoạt động giao thương, vận tải và phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ninh. Về phạm vi rộng hơn, cầu nằm trên tuyến giao thông quan trọng kết nối Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, góp phần tăng cường liên kết vùng Đông Bắc.

Vị trí của cầu trên vịnh Cửa Lục cũng khiến công trình có vai trò trong việc duy trì luồng giao thông thủy vào cảng Cái Lân. Khoảng thông thuyền được tính toán để bảo đảm tàu có trọng tải lớn có thể qua lại dưới cầu.

Không chỉ đảm nhiệm chức năng giao thông, cầu Bãi Cháy còn tạo thêm một điểm nhấn kiến trúc cho không gian đô thị Hạ Long. Kết cấu dây văng với hệ dây bố trí trên một mặt phẳng tạo nên hình dáng thanh mảnh, nổi bật giữa cảnh quan vịnh Cửa Lục.

Năm 2014, hệ thống đèn LED chiếu sáng đa sắc được lắp đặt trên cầu. Vào ban đêm, hệ thống này tạo hiệu ứng ánh sáng trên toàn bộ công trình, giúp cầu Bãi Cháy trở thành một điểm nhận diện trong không gian cảnh quan Hạ Long.

Hình ảnh cây cầu từng được ví với “Cung đàn Hạ Long”, gắn công trình giao thông hiện đại với cảnh quan tự nhiên của vịnh Hạ Long.

Hơn 20 năm sau ngày khởi công, công nghệ xây dựng cầu tiếp tục phát triển, nhiều công trình có nhịp chính dài hơn, quy mô lớn hơn và sử dụng các giải pháp kỹ thuật mới đã được hoàn thành. Những kỷ lục về kết cấu mà cầu Bãi Cháy từng đạt được vì thế không còn được duy trì.

Tuy nhiên, cầu Bãi Cháy vẫn là một dấu mốc trong quá trình phát triển hệ thống hạ tầng giao thông của Quảng Ninh. Từ khi được đưa vào sử dụng, công trình đã thay thế bến phà Bãi Cháy, tạo tuyến kết nối trực tiếp giữa Hòn Gai và Bãi Cháy, đồng thời góp phần hoàn thiện hành lang giao thông trên Quốc lộ 18 và tăng cường liên kết giữa Quảng Ninh với các trung tâm kinh tế trong khu vực.