Việt Nam có tuyến cao tốc 45.000 tỷ hiện đại bậc nhất cả nước, được vinh danh trên trường quốc tế

Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng vừa được vinh danh tại Hội nghị Tài chính Bền vững Toàn cầu lần thứ 16 diễn ra tại Đức cuối tháng 8, với Giải thưởng Đổi mới sáng tạo xuất sắc trong Sản phẩm và Dịch vụ Tài chính Bền vững.

Theo Tổng công ty Phát triển hạ tầng và Đầu tư tài chính Việt Nam (VIDIFI), dự án được Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đề cử tại hạng mục Tài chính bền vững Karlsruhe. Sau quá trình đánh giá, Tổ chức Phát triển Bền vững châu Âu (EOSD) đã đưa dự án vào vòng chung kết và trao giải.

Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng là một trong những công trình giao thông quan trọng tại khu vực phía Bắc, tạo trục kết nối trực tiếp giữa Hà Nội với Hải Phòng và các trung tâm kinh tế, công nghiệp trong vùng. Tuyến đường đồng thời kết nối khu vực thủ đô với hệ thống cảng biển lớn tại Hải Phòng, góp phần thúc đẩy vận chuyển hàng hóa, logistics và liên kết kinh tế vùng.

Dự án được VIDIFI đầu tư theo hình thức Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT), khởi công từ tháng 9/2008 và hoàn thành vào cuối năm 2015. Với tổng vốn đầu tư khoảng 45.000 tỷ đồng, tương đương 1,8 tỷ USD, đây từng là một trong những dự án hạ tầng giao thông có quy mô vốn lớn được triển khai theo hình thức BOT tại Việt Nam.

Tuyến cao tốc có chiều dài khoảng 105,5km, điểm đầu tại khu vực đường Vành đai III Hà Nội và điểm cuối tại khu vực Đình Vũ, Hải Phòng. Tuyến đi qua Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng, hình thành hành lang vận tải quan trọng kết nối trung tâm kinh tế phía Bắc với hệ thống cảng biển quốc tế.

Đây là tuyến cao tốc đầu tiên tại Việt Nam được xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế. Theo đó, công trình được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế loại A, quy mô 6 làn xe cùng 2 làn dừng khẩn cấp, tốc độ thiết kế 120km/h. Hệ thống đường gom, dải phân cách, cây xanh và các hạng mục phục vụ khai thác được đầu tư đồng bộ. Mặt đường sử dụng lớp phủ nhựa polymer theo tiêu chuẩn quốc tế, đáp ứng yêu cầu khai thác với lưu lượng phương tiện lớn, đặc biệt là hoạt động vận tải hàng hóa và container.

Một điểm đáng chú ý của dự án nằm ở phương án huy động vốn. Bên cạnh nguồn lực từ VDB, Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) cũng tham gia vào quá trình tài trợ cho công trình. Theo VIDIFI, việc kết hợp nguồn vốn trong nước với nguồn lực tài chính quốc tế là một trong những yếu tố được nhấn mạnh trong hồ sơ dự án tại giải thưởng lần này.

Sau khi đưa vào khai thác, cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đã góp phần thay đổi đáng kể khả năng kết nối giao thông giữa Hà Nội và Hải Phòng. Thời gian di chuyển giữa hai địa phương được rút từ khoảng 2,5 giờ xuống còn khoảng 1-1,5 giờ, đồng thời tạo thêm lựa chọn cho các phương tiện thay vì phụ thuộc chủ yếu vào Quốc lộ 5.

Lưu lượng phương tiện trên tuyến cũng tăng nhanh qua các năm. Năm 2016, cao tốc ghi nhận khoảng 6,6 triệu lượt xe, tương đương trung bình 18.000 xe mỗi ngày. Đến 9 tháng đầu năm 2025, con số này đã đạt gần 17 triệu lượt, tương đương khoảng 63.000 xe/ngày, tăng khoảng 3,5 lần so với năm đầu khai thác.

Việc hình thành tuyến cao tốc mới không chỉ giúp rút ngắn thời gian vận chuyển mà còn hỗ trợ giảm áp lực cho Quốc lộ 5, tuyến đường từng thường xuyên xảy ra ùn tắc do lưu lượng phương tiện lớn. Đối với hoạt động logistics, kết nối thuận lợi hơn với cụm cảng biển Hải Phòng cũng giúp nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa, giảm thời gian lưu thông và chi phí cho doanh nghiệp.

Ở quy mô rộng hơn, tuyến cao tốc được xem là một mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và Đồng bằng sông Hồng. Trục đường góp phần tăng cường liên kết giữa Hà Nội, Hải Phòng với Hạ Long, Vân Đồn và các khu vực kinh tế phía Đông Bắc, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ và đô thị.

Việc dự án tiếp tục được ghi nhận tại một giải thưởng quốc tế về tài chính bền vững, sau khi từng nhận Giải thưởng Dự án Phát triển ADFIAP năm 2015 ở hạng mục Phát triển Hạ tầng, cho thấy giá trị của công trình không chỉ nằm ở hiệu quả khai thác giao thông. Dự án còn được đánh giá ở phương diện huy động và kết hợp các nguồn lực tài chính để phát triển một công trình hạ tầng có quy mô lớn, thời gian đầu tư dài và tác động lan tỏa tới hoạt động kinh tế - xã hội của cả khu vực.