Việt Nam lần đầu tiên dự kiến xây dựng 2 tuyến metro ngầm ngay dưới sân bay lớn bậc nhất cả nước

Trong lộ trình phát triển hệ thống giao thông công cộng quy mô lớn, TP. HCM đang nghiên cứu một mô hình chưa từng có tại Việt Nam khi tiến hành bố trí hai ga metro ngầm ngay bên dưới khu vực Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Nếu được triển khai, đây sẽ là lần đầu tiên một sân bay của Việt Nam được kết nối trực tiếp với mạng lưới metro ngay từ khu vực nhà ga hành khách.

Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất, hệ thống này còn được định hướng trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới kết nối giữa hai sân bay quốc tế lớn nhất khu vực phía Nam là Tân Sơn Nhất và Long Thành.

Hai ga metro ngầm được quy hoạch đồng bộ với các nhà ga hành khách

Chia sẻ trên báo Tiền Phong vào ngày 15/7, ông Phan Công Bằng - Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP. HCM (MAUR) xác nhận cho biết, theo quy hoạch khu vực sân bay Tân Sơn Nhất sẽ có hai ga metro ngầm phục vụ hành khách.

Theo phương án hiện nay, nhà ga T3 sẽ kết nối trực tiếp với một ga metro thuộc tuyến Metro số 6 (đoạn Tân Sơn Nhất - Phú Hữu). Trong khi đó, khu vực nhà ga T1 và T2 sẽ sử dụng chung một ga metro ngầm của tuyến Metro số 4 (Đông Thạnh - Hiệp Phước) và Metro số 6.

Việc bố trí các ga metro không được nghiên cứu độc lập mà được tính toán đồng thời với kế hoạch nâng cấp tổng thể khu vực sân bay do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) nghiên cứu, nhằm bảo đảm các công trình hạ tầng hàng không và giao thông công cộng có thể vận hành đồng bộ trong tương lai.

Theo MAUR, mục tiêu không chỉ là giảm áp lực giao thông quanh sân bay mà còn tạo điều kiện để hành khách chuyển đổi thuận tiện giữa máy bay và metro ngay trong khu vực nhà ga.

Tân Sơn Nhất được định hướng trở thành đầu mối giao thông đa phương thức

Việc bổ sung các ga metro diễn ra trong bối cảnh sân bay Tân Sơn Nhất tiếp tục được nghiên cứu nâng cấp sau khi nhà ga T3 chính thức đưa vào khai thác từ năm 2025. Hiện nay sân bay có ba nhà ga hành khách, gồm T1 và T3 phục vụ các chuyến bay nội địa, còn T2 khai thác các đường bay quốc tế.

Sau khi T3 đi vào hoạt động, Vietnam Airlines, Bamboo Airways, Pacific Airlines, Vasco, Sun PhuQuoc Airways cùng một số hãng khác đã chuyển hoạt động nội địa sang nhà ga mới, trong khi T1 chủ yếu phục vụ các chuyến bay của Vietjet.

Nhà ga T1 được xây dựng với diện tích gần 41.000m2 và công suất thiết kế khoảng 15 triệu hành khách mỗi năm. Trước khi T3 khai thác, lưu lượng thực tế thường xuyên vượt công suất thiết kế. Trong những giai đoạn cao điểm lễ, Tết, khu vực này từng phục vụ gần 100.000 lượt khách mỗi ngày, tạo áp lực lớn lên hệ thống làm thủ tục, soi chiếu an ninh và giao thông trước nhà ga.

Thông tin trên báo Tuổi Trẻ cho hay, ACV nhận định sau nhiều năm khai thác và nhiều lần cải tạo cục bộ, hạ tầng cũng như mô hình vận hành của T1 không còn đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài. Vì vậy, đơn vị này đang nghiên cứu phương án xây dựng mới hoàn toàn nhà ga thay vì tiếp tục mở rộng từng phần.

Nhà ga mới được nghiên cứu theo mô hình hiện đại

Theo phương án nghiên cứu ban đầu của liên danh tư vấn CPG - ADCC, nhà ga T1 sẽ được phát triển theo mô hình cao tầng nhằm tận dụng tối đa quỹ đất hiện hữu.

Công trình được đề xuất có công suất khoảng 10 triệu hành khách mỗi năm và được chuẩn bị hạ tầng để có thể nâng lên 15 triệu khách khi cần thiết.

Nếu triển khai, diện tích sàn phục vụ sẽ tăng thêm khoảng 56.565m2, qua đó nâng diện tích phục vụ bình quân lên khoảng 16m2 cho mỗi hành khách trong giờ cao điểm.

Một điểm đáng chú ý khác là phương án nghiên cứu còn đề xuất xây dựng nhà ga VIP kết hợp khai thác máy bay tư nhân (private jet). Nhà ga này có khả năng phục vụ một tàu bay Code E hoặc linh hoạt tiếp nhận tối đa 5 tàu bay Code C, hướng đến nhóm nguyên thủ, lãnh đạo doanh nghiệp, khách cao cấp và các chuyến bay chuyên cơ.

Tuy nhiên, ACV cho biết toàn bộ các nội dung trên hiện vẫn mới dừng ở giai đoạn nghiên cứu sơ bộ. Chưa có quyết định chính thức về việc tháo dỡ nhà ga T1 hiện hữu hay thời điểm triển khai dự án.

Hướng tới mạng lưới kết nối giữa hai sân bay quốc tế lớn nhất phía Nam

Không chỉ phục vụ hành khách tại Tân Sơn Nhất, việc quy hoạch các ga metro còn nằm trong chiến lược hình thành hệ thống giao thông công cộng kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong tương lai.

Theo MAUR, cơ quan này đang nghiên cứu bốn phương án kết nối, trong đó đều sử dụng mạng lưới metro kết hợp tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành làm trục chính.

Các kịch bản khác nhau chủ yếu nằm ở tuyến metro trung chuyển, nhưng đều hướng tới mục tiêu cho phép hành khách di chuyển giữa hai sân bay bằng giao thông đường sắt thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đường bộ.

Nếu hệ thống này được hoàn thiện đồng bộ với mạng lưới metro của TP. HCM và các tuyến đường sắt kết nối vùng, Tân Sơn Nhất sẽ không chỉ là sân bay lớn nhất cả nước về lưu lượng hành khách mà còn trở thành một đầu mối trung chuyển đa phương thức, kết nối hàng không với hệ thống giao thông công cộng đô thị và liên vùng.

Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP. HCM (MAUR), bốn phương án hiện nay đang được nghiên cứu đều sử dụng tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành làm trục kết nối cuối cùng, kết hợp với các tuyến metro của TP. HCM.

Phương án 1: Metro số 2 (Tham Lương - Bến Thành - Thủ Thiêm) kết nối với đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.

Phương án 2: Metro số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) kết nối trực tiếp với đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành tại khu vực Phú Hữu.

Phương án 3: Metro số 4 (Đông Thạnh - Hiệp Phước), sau đó chuyển sang Metro số 2 để đến Thủ Thiêm rồi tiếp tục bằng đường sắt tới Long Thành.

Phương án 4: Metro số 2 kết nối Metro số 1 của TP. HCM, tiếp tục liên thông với Metro số 2 của Đồng Nai trước khi chuyển sang tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.

Nếu được triển khai, đây sẽ là mạng lưới đường sắt đô thị đầu tiên tại Việt Nam cho phép hành khách kết nối trực tiếp giữa hai cảng hàng không quốc tế bằng metro và đường sắt.