Việt Nam sẽ phát triển 4 vùng đô thị lớn theo mô hình đa trung tâm, đa cực

Bộ Xây dựng vừa phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo quy hoạch, Việt Nam sẽ phát triển hệ thống đô thị theo mô hình mạng lưới đa trung tâm, đa cực, gắn với cấu trúc cực tăng trưởng - vùng - hành lang - mạng lưới, tạo sự liên kết chặt chẽ giữa các vùng kinh tế và phát huy vai trò lan tỏa của các đô thị động lực.

Mạng lưới đô thị quốc gia được tổ chức theo các vùng đô thị lớn, hệ thống đô thị trung tâm các cấp và các hành lang kinh tế - đô thị. Việc phát triển không chỉ tập trung vào từng đô thị riêng lẻ mà hướng đến hình thành các chuỗi, cụm và dải đô thị kết nối bằng hệ thống hạ tầng giao thông chiến lược, các hành lang kinh tế Bắc - Nam, Đông - Tây, hành lang biên giới và không gian kinh tế biển.

Trong đó, quy hoạch xác định 4 vùng đô thị lớn sẽ đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng và liên kết phát triển trên phạm vi cả nước.

Vùng đô thị Hà Nội: Hình thành chùm đô thị đa trung tâm của phía Bắc

Vùng đô thị Hà Nội gồm Thủ đô Hà Nội cùng Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Phú Thọ, khu vực phía Bắc tỉnh Hưng Yên, phía Bắc tỉnh Ninh Bình, phía Nam tỉnh Thái Nguyên và các địa phương lân cận.

Theo định hướng, Hà Nội tiếp tục giữ vai trò cực tăng trưởng quốc gia, là hạt nhân của toàn vùng, đồng thời phân chia chức năng với các đô thị vệ tinh trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ, công nghiệp, thương mại, logistics và du lịch nhằm giảm áp lực tập trung vào khu vực nội đô.

Toàn vùng sẽ phát triển theo mô hình chùm đô thị hướng tâm kết hợp đa trung tâm, đa cực, trong đó Hà Nội là trung tâm hội tụ và kết nối, còn các đô thị lân cận đóng vai trò vệ tinh, chia sẻ chức năng phát triển.

Quy hoạch cũng định hướng hình thành các cực tăng trưởng thứ cấp gồm Vĩnh Yên, Bắc Ninh, Phủ Lý, Thái Nguyên, Hòa Bình, Hưng Yên, Hải Dương và Bắc Giang, đồng thời phát triển các vành đai công nghiệp, đô thị và dịch vụ dọc Vành đai vùng Thủ đô, Quốc lộ 18, Quốc lộ 5, hành lang Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Quảng Ninh và lưu vực sông Hồng - sông Thái Bình.

Vùng đô thị TP. HCM: Đa trung tâm, gắn cảng biển và sân bay quốc tế

Vùng đô thị TP. HCM gồm TP. HCM, TP. Đồng Nai cùng Đồng Nai, Tây Ninh và khu vực phía Đông tỉnh Đồng Tháp.

Theo quy hoạch, TP. HCM tiếp tục là cực tăng trưởng lớn nhất phía Nam, giữ vai trò trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, dịch vụ, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics và giao dịch quốc tế của cả nước.

Để giảm áp lực lên khu vực trung tâm, TP. HCM sẽ phân chia chức năng với các đô thị xung quanh về công nghiệp, cảng biển, logistics, đào tạo nhân lực, y tế chất lượng cao, thương mại, dịch vụ và du lịch.

Đáng chú ý, TP. Đồng Nai được định hướng trở thành cực tăng trưởng mới, cửa ngõ hội nhập quốc tế của vùng, phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm, xanh và thông minh, lấy công nghiệp công nghệ cao, logistics, thương mại biên giới, nông nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo làm động lực.

Toàn vùng sẽ phát triển theo mô hình đa trung tâm, đa cực, với TP. HCM giữ vai trò hạt nhân, kết nối vùng và quốc tế; đồng thời hình thành các cực tăng trưởng thứ cấp gồm Thủ Dầu Một, Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Bà Rịa, Vũng Tàu, Phú Mỹ, Tây Ninh, Tân An và Mỹ Tho.

Hệ thống các vành đai, cao tốc, cảng biển, sân bay quốc tế cùng các hành lang phát triển dọc lưu vực sông sẽ là nền tảng kết nối toàn vùng, nâng cao vai trò lan tỏa của vùng đô thị TP.HCM đối với khu vực phía Nam.

Vùng đô thị Đà Nẵng - Huế: Hình thành chuỗi đô thị ven biển miền Trung

Vùng đô thị Đà Nẵng - Huế gồm khu vực lõi đô thị của hai thành phố cùng các đô thị lân cận.

Theo quy hoạch, Đà Nẵng tiếp tục giữ vai trò cực tăng trưởng của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đồng thời cùng Huế tạo động lực phát triển cho khu vực Bắc Trung Bộ.

Toàn vùng được định hướng phát triển theo chuỗi đô thị ven biển kết hợp các hành lang kinh tế Đông - Tây, tăng cường liên kết giữa miền Trung với Tây Nguyên và các địa phương phía Nam vùng Bắc Trung Bộ.

Các lĩnh vực được ưu tiên gồm kinh tế biển, cảng biển, logistics, du lịch, dịch vụ, kinh tế cửa khẩu, đổi mới sáng tạo, giáo dục, y tế chất lượng cao và năng lượng. Đặc biệt, quy hoạch xác định phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng, đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng chiến lược để nâng cao vai trò kết nối của vùng đối với toàn miền Trung.

Vùng đô thị Cần Thơ: Trung tâm động lực của Đồng bằng sông Cửu Long

Vùng đô thị Cần Thơ bao gồm khu vực lõi của TP. Cần Thơ cùng các đô thị thuộc Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp và An Giang.

Theo quy hoạch, Cần Thơ sẽ tiếp tục là đô thị hạt nhân và cực tăng trưởng của Đồng bằng sông Cửu Long, đóng vai trò trung tâm kết nối phát triển toàn vùng.

Hệ thống đô thị sẽ được tổ chức theo các hành lang kinh tế và các tuyến hạ tầng chiến lược, trong đó trọng tâm là hành lang Cà Mau - Cần Thơ - Mỹ Thuận - Trung Lương - TP.HCM và Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, gắn với cảng biển đặc biệt Trần Đề - cửa ngõ hướng biển của toàn vùng.

Định hướng phát triển tập trung vào đô thị gắn với nông nghiệp hiện đại, logistics, công nghiệp chế biến, kinh tế sông nước, đồng thời thúc đẩy các mô hình đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.

Việc phát triển đồng bộ 4 vùng đô thị lớn sẽ tạo mạng lưới liên kết chặt chẽ giữa các cực tăng trưởng, nâng cao hiệu quả đầu tư hạ tầng, thúc đẩy liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội trên phạm vi cả nước đến năm 2050.