Với hơn 210 km bờ biển, 2 sân bay và 2 cảng biển lớn: Chuyên gia khẳng định 'Đà Nẵng có lợi thế hiếm có để thành siêu đô thị biển'

Đề xuất xây dựng Đà Nẵng thành "siêu đô thị biển" sau hợp nhất với Quảng Nam

Đà Nẵng cần được định vị là một "siêu đô thị biển" với tầm nhìn đột phá, tương xứng với vị thế và tiềm năng mới sau khi hợp nhất với Quảng Nam.

Đây là một trong những đề xuất nổi bật được các chuyên gia đưa ra tại hội nghị góp ý, phản biện xã hội Đồ án Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 do UBND TP Đà Nẵng phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam TP tổ chức ngày 18/6.

Theo lãnh đạo thành phố, đây là đồ án quy hoạch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Đà Nẵng và Quảng Nam trở thành một đơn vị hành chính mới, mở ra không gian phát triển rộng lớn với nhiều tiềm năng và dư địa tăng trưởng.

Chia sẻ tại hội nghị, KTS Trần Học Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam cho rằng Đà Nẵng hiện sở hữu nhiều lợi thế mà ít đô thị nào trong cả nước có được. Thành phố có hơn 210 km bờ biển liên tục, hệ thống cảng biển nước sâu, hai sân bay Đà Nẵng và Chu Lai, cùng các tuyến giao thông chiến lược quốc gia như cao tốc Bắc - Nam, đường sắt tốc độ cao, đường Hồ Chí Minh và Hành lang kinh tế Đông - Tây.

Theo ông Chính, những điều kiện này tạo nền tảng để Đà Nẵng trở thành trung tâm logistics, giao thương quốc tế và đầu tàu phát triển của miền Trung. Đặc biệt, việc sở hữu đồng thời hơn 210 km bờ biển, hai sân bay, hai cảng biển lớn, cửa khẩu quốc tế và hệ thống di sản thế giới gồm Hội An, Mỹ Sơn là những lợi thế hiếm có, đủ điều kiện để Đà Nẵng trở thành "siêu đô thị biển" của Việt Nam.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, quy hoạch cần làm rõ vai trò của kinh tế biển trong cơ cấu phát triển tương lai, xem không gian biển là động lực trung tâm với các ngành logistics biển, cảng nước sâu, du lịch biển, dịch vụ hàng hải và kinh tế biển công nghệ cao.

Đồng thời, cần khai thác hiệu quả ba cửa ngõ chiến lược gồm cửa ngõ biển với hệ thống cảng nước sâu; cửa ngõ hàng không với hai sân bay Đà Nẵng và Chu Lai; và cửa ngõ quốc tế phía Tây thông qua Hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối với Lào, Thái Lan và khu vực ASEAN.

Cùng với việc phát huy lợi thế biển, các chuyên gia cho rằng quy hoạch mới phải trả lời được câu hỏi Đà Nẵng sẽ phát triển theo cách nào và bằng những động lực nào.

Theo KTS Vũ Quang Hùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng, thành phố cần được nhìn nhận không còn là một đô thị đơn tâm mà là chuỗi đô thị đa trung tâm, phát triển không chỉ theo mặt bằng mà còn theo các lớp không gian sinh thái, hạ tầng, kinh tế, dữ liệu và quản trị.

Ông Hùng cho rằng cần làm rõ nhiều vấn đề cốt lõi như vị thế đô thị đặc biệt của Đà Nẵng trong tương lai, cấu trúc không gian chủ đạo, vai trò khác biệt của Khu thương mại tự do, quy hoạch năng lượng cho các ngành công nghiệp chiến lược, kỷ luật phát triển đô thị nén gắn với mô hình TOD, nhu cầu lấn biển và sức chứa đô thị trong mối quan hệ với sinh thái, nước, rừng, biển, di sản và hạ tầng xã hội.

Chuyên gia nói gì về đề xuất lấn biển khoảng 1.200 ha?

Sau khi mở rộng không gian phát triển, Đà Nẵng có diện tích gần 11.860 km2, dân số hơn 3,06 triệu người cùng hệ thống hạ tầng chiến lược gồm hai sân bay quốc tế, nhiều cảng biển, Khu thương mại tự do quy mô 1.881 ha, Khu công nghệ cao, Khu kinh tế mở Chu Lai và hệ thống di sản Hội An - Mỹ Sơn - Cù Lao Chàm. Thành phố còn sở hữu không gian sinh thái rộng lớn ở phía Tây với hệ thống rừng, núi, biên giới và các lưu vực sông quan trọng, đồng thời có dải đô thị, công nghiệp và dịch vụ ven biển phía Đông.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc hướng tới đô thị đặc biệt không nên được hiểu đơn thuần là mở rộng quy mô dân số hay diện tích xây dựng. Dự báo đến năm 2050, Đà Nẵng có thể đạt khoảng 6 triệu dân với khả năng dung nạp lên tới khoảng 8 triệu người. Nếu chỉ chạy theo tăng trưởng dân số và mở rộng không gian đô thị, thành phố có nguy cơ phát triển dàn trải, gia tăng áp lực hạ tầng, suy giảm bản sắc và đánh mất những giá trị làm nên thương hiệu "thành phố đáng sống".

Vì vậy, đô thị đặc biệt của Đà Nẵng cần được định vị theo những tiêu chí khác biệt hơn, gồm vai trò liên kết vùng, chất lượng sống, năng lực cạnh tranh quốc tế, quản trị thông minh, phát triển sinh thái và bảo tồn bản sắc văn hóa. Thành phố cũng cần theo đuổi mô hình tăng trưởng cân bằng, không đánh đổi môi trường tự nhiên, không đối lập giữa công nghiệp hóa với bảo tồn di sản, giữa đô thị hóa với gìn giữ các giá trị nông thôn, đồng thời hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa miền Trung.

Theo đồ án quy hoạch, Đà Nẵng được xác định là đô thị trung tâm cấp quốc gia, cực tăng trưởng quan trọng của vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đồng thời là đầu mối kết nối với khu vực Bắc Trung Bộ, Nam Lào và các nước ASEAN thông qua các hành lang kinh tế Đông - Tây. Thành phố được định hướng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, logistics, tài chính, thương mại tự do, công nghệ cao, kinh tế biển và du lịch của khu vực.

Thành phố hướng tới mô hình đô thị hiện đại, thông minh, phát triển hài hòa giữa khu vực ven biển, đồng bằng với vùng trung du, miền núi và không gian biển đảo.

Liên quan đến định hướng phát triển đô thị biển, Tiến sĩ Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam đề nghị đơn vị tư vấn làm rõ hơn nội hàm của khái niệm "đô thị biển" cũng như các ngành kinh tế biển chủ lực sẽ dẫn dắt tăng trưởng trong tương lai. Theo ông, nếu xác định phát triển Đà Nẵng theo mô hình đô thị biển thì cần thể hiện rõ trong quy hoạch các không gian kinh tế biển, logistics, cảng biển, du lịch biển, kinh tế thủy sản và các ngành liên quan thay vì chỉ dừng ở các định hướng khái quát.

Đối với đề xuất lấn biển khoảng 1.200 ha, ông cho rằng cần có các luận cứ khoa học, kinh tế và môi trường đủ sức thuyết phục. Lấn biển có thể là một giải pháp phát triển nhưng chỉ nên được xem là phương án cuối cùng sau khi đã khai thác hiệu quả quỹ đất hiện có, đồng thời phải đánh giá đầy đủ tác động đối với môi trường, hệ sinh thái và các hoạt động kinh tế biển.

Giám đốc Sở Xây dựng TP Đà Nẵng Nguyễn Hà Nam cho biết, để hiện thực hóa các định hướng phát triển, thành phố sẽ cần nguồn lực đầu tư rất lớn. Riêng hệ thống hạ tầng chiến lược được ước tính cần khoảng 20-30 tỷ USD, trong khi các dự án khai thác quỹ đất, phát triển đô thị, công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ và các ngành kinh tế phụ trợ khác dự kiến cần khoảng 320 tỷ USD. Tổng nguồn vốn đầu tư để triển khai toàn bộ quy hoạch được xác định vào khoảng 350 tỷ USD.

Theo ông Nam, đây là lộ trình đầu tư dài hạn nhằm tạo bước đột phá về hạ tầng, mở rộng không gian phát triển đô thị, nâng cao chất lượng sống của người dân và tăng sức cạnh tranh của thành phố trong khu vực. Những ý kiến phản biện tại hội nghị sẽ tiếp tục được UBND TP Đà Nẵng và đơn vị tư vấn nghiên cứu, tiếp thu để hoàn thiện Đồ án Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt.