Vừa bán hàng trên Facebook, TikTok, Shopee vừa làm affiliate: Cục thuế chỉ rõ cách tính thuế

Nghị định 253/2026/NĐ-CP có nhiều quy định liên quan đến cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và đặc biệt là những người bán hàng đa kênh.

Theo các chuyên gia, việc kinh doanh đồng thời trên Facebook, TikTok, Shopee hay các nền tảng khác không làm thay đổi bản chất hoạt động kinh doanh. Người nộp thuế vẫn phải xác định đầy đủ doanh thu và thực hiện nghĩa vụ thuế theo đúng quy định của pháp luật.

Trao đổi về những điểm cần lưu ý tại Nghị định 253/2026/NĐ-CP trong Hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh", bà Nguyễn Thị Lan Anh - Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế) cho biết nghị định tập trung vào 4 nhóm nội dung chính.

Thứ nhất, Nghị định 253 tiếp tục cụ thể hóa các quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân cũng như phương pháp xác định nghĩa vụ thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số. Theo đó, dù kinh doanh qua sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hay nhiều kênh khác nhau thì nguyên tắc xác định nghĩa vụ thuế vẫn tương tự hoạt động kinh doanh truyền thống.

Cụ thể, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào chủ thể kinh doanh, bản chất của hoạt động kinh doanh, loại thu nhập phát sinh và doanh thu thực tế để xác định nghĩa vụ thuế. Trường hợp một cá nhân kinh doanh trên nhiều nền tảng khác nhau thì vẫn phải xác định đúng bản chất hoạt động kinh doanh và tổng doanh thu phát sinh để kê khai, nộp thuế theo quy định.

Thứ hai, đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, cần làm rõ phạm vi thu nhập từ hoạt động thương mại điện tử dựa trên nền tảng số và các hoạt động kinh doanh tương tự.

Theo bà Nguyễn Thị Lan Anh, các khái niệm như KOL, KOC, affiliate, freelancer hay người sáng tạo nội dung số chỉ là cách gọi phổ biến trên thị trường. Khi xác định nghĩa vụ thuế, điều quan trọng là phải xác định doanh thu phát sinh cũng như bản chất của khoản thu nhập dựa trên hợp đồng, quyền và nghĩa vụ của các bên cũng như cách thức tổ chức hoạt động để phân biệt đó là thu nhập từ hoạt động kinh doanh hay thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Bà lấy ví dụ, nếu một cá nhân tự đứng ra tổ chức hoạt động kinh doanh độc lập, có đăng ký kinh doanh, có giấy phép kinh doanh và trực tiếp cung cấp dịch vụ thì khoản thu nhập được xác định là thu nhập từ hoạt động kinh doanh. Ngược lại, nếu hoạt động được thực hiện thông qua một tổ chức hoặc cá nhân khác thì khoản thu nhập đó có thể được xác định là tiền lương, tiền công.

Thứ ba, về việc xác định nghĩa vụ thuế của cá nhân kinh doanh, bà Nguyễn Thị Lan Anh cho biết Luật Thuế thu nhập cá nhân, Nghị định 68 và Nghị định 253 đều quy định rõ mức thuế suất tương ứng với từng nhóm ngành nghề.

Đối với cá nhân vừa bán hàng trên các nền tảng, vừa cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ nội dung số, cần phân loại rõ từng nhóm hoạt động để áp dụng đúng thuế suất. Trong đó, nếu khoản thu nhập được xác định là từ hoạt động dịch vụ thì sẽ áp dụng thuế thu nhập cá nhân 2% và thuế giá trị gia tăng 5% theo quy định.

Thứ tư, đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động kinh doanh phát sinh tại Việt Nam thì phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Quy định này cũng áp dụng đối với trường hợp cá nhân kinh doanh thông qua các nền tảng nước ngoài nhưng có doanh thu phát sinh tại Việt Nam. Khi đó, doanh thu phát sinh tại Việt Nam sẽ là căn cứ để xác định mức thuế suất tương ứng và thực hiện kê khai theo quy định.

Ngoài bốn nhóm nội dung trên, Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế) cũng lưu ý người nộp thuế cần đặc biệt quan tâm đến ba vấn đề khi thực hiện kê khai.

Thứ nhất, cần xác định đúng khoản thu nhập, ngành nghề kinh doanh và bản chất của loại thu nhập, đó là thu nhập từ hoạt động dịch vụ hay từ bán hàng hóa.

Thứ hai, phải tổng hợp đầy đủ doanh thu phát sinh từ tất cả các kênh kinh doanh.

Thứ ba, cần lưu giữ và tổng hợp đầy đủ hợp đồng, dữ liệu giao dịch, chứng từ đối soát, sao kê cũng như các chứng từ khấu trừ để phục vụ việc xác định nghĩa vụ thuế khi cần thiết.

Theo bà Nguyễn Thị Lan Anh, thông điệp xuyên suốt của Nghị định 253 là dù kinh doanh theo phương thức truyền thống hay trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội hoặc nhiều nền tảng cùng lúc thì bản chất hoạt động kinh doanh không thay đổi. Vì vậy, người nộp thuế cần chủ động rà soát, kê khai trung thực, đầy đủ doanh thu và thực hiện đúng các nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật.