2 tháng nữa, hàng triệu người lao động đón tin vui về tiền lương

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 399/2026/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động. Văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027, thay thế cho Nghị định số 293/2025/NĐ-CP trước đó.

Quyết định điều chỉnh nhằm bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động cùng gia đình họ, phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội và biến động của thị trường lao động trong giai đoạn mới. Theo quy định mới, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng được điều chỉnh tăng từ 310.000 đồng đến 390.000 đồng so với mức hiện hành.

Cụ thể, tại vùng I, mức lương tối thiểu tăng từ 5,31 triệu đồng lên 5,7 triệu đồng/tháng; vùng II tăng từ 4,73 triệu đồng lên 5,08 triệu đồng/tháng; vùng III tăng từ 4,14 triệu đồng lên 4,45 triệu đồng/tháng và vùng IV tăng từ 3,7 triệu đồng lên 4,04 triệu đồng/tháng. Việc điều chỉnh đồng bộ này cũng tạo ra mặt bằng thu nhập mới, tác động trực tiếp đến nhiều chính sách an sinh xã hội khác, trực tiếp nhất là chế độ bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Căn cứ theo Điều 38 của Luật Việc làm năm 2025, mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng của người lao động được tính bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định mức hưởng này bị chặn trần, không được vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng áp dụng tại tháng cuối cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp. Do đó, khi lương tối thiểu vùng tăng lên từ đầu năm 2027, mức trần trợ cấp thất nghiệp tối đa tại cả 4 vùng cũng được điều chỉnh tăng tương ứng.

Tại vùng I, mức trần trợ cấp thất nghiệp sẽ vươn lên mốc 28,5 triệu đồng/tháng, tăng 1,95 triệu đồng so với mức 26,55 triệu đồng hiện nay. Trong khi đó, mức trợ cấp tối đa tại vùng II đạt 25,4 triệu đồng/tháng; vùng III đạt 22,25 triệu đồng/tháng và vùng IV là 20,2 triệu đồng/tháng.

Các cơ quan quản lý lao động cần lưu ý đây là mức trần hưởng cao nhất theo quy định, không phải mức trợ cấp áp dụng cho tất cả người lao động mất việc làm. Khoản tiền thực tế mà mỗi cá nhân nhận được sẽ được xác định cụ thể trên cơ sở tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp trong thời gian trước khi nghỉ việc, đồng thời người lao động phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện hưởng theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh chế độ trợ cấp thất nghiệp, một chỉ tiêu khác cũng thay đổi mang tính hệ thống theo lương tối thiểu vùng là quy định mức tiền lương tháng tối đa làm căn cứ đóng bảo hiểm thất nghiệp, đáng chú ý, giới hạn trần tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp sẽ được nâng lên đáng kể: Vùng I đạt 114 triệu đồng/tháng; vùng II đạt 101,6 triệu đồng/tháng; vùng III đạt 89 triệu đồng/tháng và vùng IV đạt 80,8 triệu đồng/tháng.

Ngoài ra, việc điều chỉnh lương tối thiểu vùng còn kéo theo những thay đổi về mức đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đối với người lao động hưởng lương do người sử dụng lao động quyết định, tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương cùng các khoản bổ sung khác được thỏa thuận trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.

Do đó, trong trường hợp doanh nghiệp phải điều chỉnh mức lương theo công việc hoặc chức danh để tuân thủ mức tối thiểu mới do Chính phủ ban hành, và các khoản điều chỉnh đó thuộc cấu phần tiền lương đóng bảo hiểm xã hội, số tiền đóng bảo hiểm xã hội của người lao động sẽ có sự gia tăng. Khi nền tảng tiền lương đóng bảo hiểm xã hội tăng lên, mức hưởng của một số chế độ ngắn hạn và dài hạn được tính dựa trên quá trình này cũng sẽ có dư địa tăng theo tương ứng.

Dù vậy, hệ thống pháp luật cũng quy định rõ không phải mọi trường hợp đều tự động tăng mức đóng hay mức hưởng. Mức điều chỉnh thực tế luôn phụ thuộc chặt chẽ vào thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động, quá trình tham gia thực tế cũng như các công thức tính toán chi tiết cho từng chế độ bảo hiểm xã hội cụ thể.