TP. HCM dự kiến áp dụng chính sách hỗ trợ mới khi thu hồi đất, mức cao nhất 6 tỷ đồng

UBND TP. HCM đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố về cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, đồng thời quy định chính sách dành cho các tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng bởi hoạt động khai thác, sử dụng không gian ngầm, không gian tầm thấp và không gian tầm cao vì lợi ích công cộng.

Dự thảo đề xuất nhiều chính sách mới nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm quyền lợi của người có đất bị thu hồi và tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng.

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung 10% mức bồi thường, hỗ trợ bằng tiền về đất đối với các trường hợp thuộc điểm b khoản 1 Điều 37 Luật Phát triển đô thị. Khoản hỗ trợ này được tính ngoài các chế độ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hiện hành. Người dân bàn giao mặt bằng trước thời hạn còn có thể được áp dụng chính sách thưởng theo quy định.

Đối với những trường hợp sử dụng đất ổn định nhưng chưa đủ điều kiện được bồi thường, dự thảo đưa ra cơ chế hỗ trợ dựa trên nguồn gốc, thời điểm sử dụng và việc chấp hành pháp luật đất đai.

Cụ thể, đất phi nông nghiệp được sử dụng trước ngày 1/8/2024, không vi phạm pháp luật về đất đai và đáp ứng các điều kiện liên quan, có thể được hỗ trợ từ 40% đến 100% giá đất tính tiền bồi thường. Với trường hợp có vi phạm, mức hỗ trợ dự kiến dao động từ 28% đến 70%, tùy thời điểm bắt đầu sử dụng đất.

Đáng chú ý, những trường hợp nhận chuyển nhượng, mua bán hoặc được tặng cho nhà, đất bằng giấy tay sau ngày 1/7/2014 và trước ngày 1/8/2024 cũng được đề xuất xem xét hỗ trợ.

Theo đó, người đang trực tiếp sử dụng đất có thể được hưởng khoản hỗ trợ tương đương mức bồi thường hoặc hỗ trợ về đất nếu chứng minh được nguồn gốc, quá trình sử dụng ổn định, không phát sinh tranh chấp, khiếu nại và được chính quyền địa phương xác nhận, công khai theo quy định.

Dự thảo còn đề cập phương án xử lý những phần đất nằm ngoài ranh giới dự án nhưng có diện tích nhỏ, thiếu đường giao thông kết nối hoặc không đáp ứng điều kiện xây dựng.

Theo đề xuất, phần đất còn lại dưới 100m2 đối với đất phi nông nghiệp hoặc dưới 1.000 m2 đối với đất nông nghiệp có thể được cơ quan có thẩm quyền xem xét thu hồi, bồi thường và hỗ trợ theo yêu cầu của người dân nếu đáp ứng các điều kiện liên quan, mà không cần điều chỉnh quy hoạch hoặc ranh giới dự án.

Đề xuất hỗ trợ tái định cư bằng tiền tối đa 6 tỷ đồng

Bên cạnh việc điều chỉnh chính sách bồi thường, TP. HCM cũng đề xuất cơ chế hỗ trợ bằng tiền cho những người đủ điều kiện tái định cư nhưng không nhận nhà, đất do Nhà nước bố trí mà lựa chọn tự tìm chỗ ở mới.

Đối với địa bàn cấp xã chưa có đủ quỹ nhà, đất tái định cư, khoản hỗ trợ được tính căn cứ vào giá đất ở trong bảng giá đất và diện tích tối thiểu được phép tách thửa tại nơi thu hồi đất. Mức hỗ trợ tối đa được phân thành 4 khu vực.

Trong đó, khu vực I bao gồm các phường trung tâm như Sài Gòn, Bến Thành, Tân Định, Bàn Cờ, Xuân Hòa, Chợ Lớn, Bình Thạnh, Phú Nhuận và một số địa bàn khác, với mức hỗ trợ tối đa 6 tỷ đồng.

Đối với khu vực II, mức hỗ trợ cao nhất là 3,5 tỷ đồng; khu vực III là 1,5 tỷ đồng và khu vực IV là 1 tỷ đồng.

Trường hợp địa phương đã có sẵn quỹ nhà, đất để bố trí tái định cư nhưng người dân vẫn lựa chọn tự lo chỗ ở, khoản hỗ trợ bằng tiền được đề xuất bằng 50% mức tương ứng của từng khu vực.

Ngoài ra, dự thảo bổ sung chính sách tái định cư cho các hộ có diện tích đất ở còn lại không đủ điều kiện xây dựng nhà, hỗ trợ chi phí tạm cư trong thời gian chờ bố trí nơi ở mới và tạo điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội đối với những trường hợp bị thu hồi đất, nhà ở theo quy định.

Riêng các hộ gia đình có nhiều thế hệ hoặc nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống trên một thửa đất bị thu hồi, có từ 7 nhân khẩu thường trú trở lên, có thể được xem xét mua hoặc thuê mua thêm một suất nhà ở xã hội theo giá tái định cư được phê duyệt, ngoài suất tái định cư theo quy định, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện liên quan.

Một nội dung khác được đưa vào dự thảo là cơ chế bảo vệ quyền lợi của tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng bởi các công trình khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp và không gian tầm cao.

Theo đề xuất, trường hợp nhà ở, công trình hoặc tài sản bị tác động trực tiếp, phải sửa chữa, gia cố, chống thấm, chống rung hoặc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn, chủ sở hữu sẽ được bồi thường toàn bộ chi phí khắc phục theo quy định.

Tương tự, các hệ thống hạ tầng kỹ thuật phải di dời hoặc hoàn trả do ảnh hưởng của dự án cũng được đề xuất bồi thường 100% chi phí thực hiện.

Bên cạnh khoản bồi thường trực tiếp, các tổ chức, cá nhân bị ảnh hưởng còn có thể được xem xét hỗ trợ ổn định đời sống, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, chuyển đổi nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm, di dời tài sản, vật nuôi và tái định cư theo quy định.

Các chính sách trên hiện mới ở giai đoạn dự thảo, đang được lấy ý kiến trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.