90% doanh nghiệp Việt lên kế hoạch mở rộng ra nước ngoài

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, từ xung đột địa chính trị đến áp lực chi phí vận tải và logistics gia tăng, doanh nghiệp Việt Nam vẫn duy trì tâm thế chủ động mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh và tìm kiếm cơ hội tăng trưởng ở các thị trường quốc tế.

Theo Nghiên cứu Triển vọng Doanh nghiệp năm 2026 do UOB thực hiện, quản lý chuỗi cung ứng tiếp tục là ưu tiên chiến lược của doanh nghiệp Việt Nam khi có tới 97% doanh nghiệp được khảo sát đánh giá đây là yếu tố quan trọng đối với hoạt động kinh doanh.

Dù các đứt gãy chuỗi cung ứng đã giảm bớt so với giai đoạn trước, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, trong đó rủi ro địa chính trị được 40% doanh nghiệp nhắc đến, trong khi 34% lo ngại về sự phức tạp trong hoạt động mua sắm. Ngoài ra, 88% doanh nghiệp cho rằng sự thiếu rõ ràng trong các quy định pháp lý tiếp tục là một trong những rào cản lớn đối với hoạt động kinh doanh.

Để nâng cao khả năng chống chịu, các doanh nghiệp đang tích cực đa dạng hóa nguồn cung. Khảo sát cho thấy 4 trong 5 doanh nghiệp dự kiến mở rộng mạng lưới nhà cung cấp trong năm 2026. Trong đó, hơn một nửa ưu tiên tìm kiếm thêm đối tác tại khu vực ASEAN, còn 23% tập trung phát triển nguồn cung trong nước.

Xu hướng dịch chuyển sản xuất về các thị trường gần hơn cũng đang gia tăng. Khoảng một phần ba doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng hoặc thiết lập thêm cơ sở sản xuất trong nước, trong khi 43% cân nhắc mở rộng hoạt động sang các quốc gia ASEAN nhằm giảm thiểu rủi ro từ các biến động bên ngoài và củng cố chuỗi cung ứng khu vực.

Đáng chú ý, xu hướng vươn ra thị trường quốc tế của doanh nghiệp Việt ngày càng rõ nét. Theo khảo sát của UOB, có tới 70% doanh nghiệp cho biết đã mở rộng hoạt động kinh doanh ra nước ngoài trong năm 2025. Tỷ lệ này dự kiến tiếp tục tăng mạnh khi 90% doanh nghiệp được hỏi cho biết có kế hoạch mở rộng hiện diện quốc tế trong vòng ba năm tới.

Không chỉ mở rộng thị trường, doanh nghiệp Việt cũng đang gia tăng đầu tư ra nước ngoài. Khoảng 80% doanh nghiệp dự kiến thực hiện các khoản đầu tư quốc tế trong hai năm tới với quy mô đầu tư trung bình hơn 28 triệu USD.

ASEAN tiếp tục là khu vực được ưu tiên hàng đầu trong chiến lược mở rộng của doanh nghiệp Việt. Có tới 65% doanh nghiệp lựa chọn ASEAN là điểm đến đầu tư và phát triển kinh doanh, trong đó Thái Lan, Singapore và Indonesia là những thị trường được quan tâm nhiều nhất.

Tuy nhiên, quá trình mở rộng ra nước ngoài vẫn đối mặt với không ít thách thức. Theo khảo sát, 36% doanh nghiệp cho biết khó khăn lớn nhất là đáp ứng các yêu cầu pháp lý, tuân thủ quy định và nghĩa vụ thuế tại thị trường sở tại. Tỷ lệ tương tự cũng gặp trở ngại trong việc tìm kiếm đối tác địa phương phù hợp cũng như tiếp cận các cơ hội hợp tác với các doanh nghiệp lớn hoặc tổ chức có liên kết với Chính phủ.

Bà Phạm Như Anh, Giám đốc Khối Ngân hàng Bán buôn UOB Việt Nam, nhận định doanh nghiệp Việt Nam đang thể hiện khả năng thích ứng và sức chống chịu ấn tượng trước môi trường kinh doanh toàn cầu nhiều biến động.

Theo bà, các doanh nghiệp không chỉ phục hồi sau những cú sốc của chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ hơn thông qua đầu tư vào năng lực số, củng cố chuỗi cung ứng và mở rộng hoạt động tại ASEAN nhằm đón đầu các cơ hội tăng trưởng dài hạn.

Đồng quan điểm, bà Nguyễn Thúy Hạnh, Tổng Giám đốc Standard Chartered Việt Nam, cho rằng các doanh nghiệp Việt Nam đã phản ứng khá hiệu quả trước những biến động địa chính trị thời gian qua. Điều này được thể hiện qua việc hoạt động xuất nhập khẩu vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ khả năng điều hành chuỗi cung ứng linh hoạt và hiệu quả.

Theo bà Hạnh, dù chi phí nhiên liệu và logistics gia tăng, các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ đã góp phần giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.

Liên quan đến tình trạng nhập siêu của Việt Nam trong những tháng đầu năm, lãnh đạo Standard Chartered cho rằng đây chưa phải là tín hiệu đáng lo ngại. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên vật liệu, máy móc và thiết bị phục vụ sản xuất, cũng như nhu cầu đầu tư cho phát triển hạ tầng và mở rộng năng lực sản xuất trong thời gian tới.

Bà Nguyễn Thúy Hạnh cũng nhấn mạnh vai trò của tài trợ chuỗi cung ứng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh. Theo bà, các ngân hàng cần mở rộng hoạt động tài trợ cho toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng thay vì chỉ tập trung vào các khách hàng lớn hoặc doanh nghiệp truyền thống, qua đó tạo điều kiện cho nhiều doanh nghiệp hơn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.