Ai đủ sức thay thế CEO Jensen Huang tại Nvidia?

Sau 33 năm dưới sự điều hành của Jensen Huang, Nvidia đã trở thành một trong những tập đoàn công nghệ giá trị nhất thế giới. Tuy nhiên, cuộc điều tra liên quan đến vị CEO 63 tuổi đang làm lộ rõ rủi ro lớn: Công ty phụ thuộc quá nhiều vào người sáng lập nhưng chưa công khai người có thể kế nhiệm ông.

Vấn đề trở nên cấp bách sau khi ông Huang thừa nhận không chung thủy với vợ, giữa những thông tin cho rằng ông có quan hệ với một phụ nữ bị giới chức Mỹ nghi ngờ thu thập tình báo cho Trung Quốc.

Ngày 8/11, Nvidia thông báo đã thành lập một ủy ban gồm các thành viên hội đồng quản trị độc lập, phối hợp với luật sư bên ngoài để xác minh liệu CEO có trở thành mục tiêu của một hoạt động tình báo nước ngoài hay không. Công ty khẳng định hiện chưa có bằng chứng cho thấy bí mật doanh nghiệp hoặc an ninh quốc gia Mỹ bị xâm phạm.

Theo nguồn tin, hội đồng quản trị vẫn muốn giữ Jensen Huang ở vị trí CEO nếu điều kiện cho phép. Tuy nhiên, sự việc đã khiến một vấn đề tồn tại từ lâu trở nên cấp bách: Nvidia chưa công khai bất kỳ lãnh đạo nào được chuẩn bị để kế nhiệm người sáng lập.

Ông Daniel Morgan, nhà quản lý quỹ tại Synovus Trust, đơn vị sở hữu cổ phiếu Nvidia, cho rằng tập đoàn có thể đã phát triển quá nhanh mà chưa chuẩn bị đầy đủ cho quá trình chuyển giao quyền lực. Theo ông, những doanh nghiệp như Microsoft hay Apple thường có nhân sự cấp cao được xem là ứng viên kế nhiệm tiềm năng, trong khi Nvidia dường như phụ thuộc đặc biệt lớn vào người sáng lập.

Một CEO trực tiếp quản lý 60 lãnh đạo cấp cao

Mức độ phụ thuộc của Nvidia vào Jensen Huang thể hiện rõ ngay trong cách bố trí văn phòng của ông tại trụ sở Santa Clara, bang California.

Thay vì sử dụng phòng làm việc riêng theo kiểu truyền thống, vị CEO ngồi tại một chiếc bàn hình bầu dục khổng lồ, đối diện các lãnh đạo cấp cao. Phía sau họ là những hàng ghế xếp tầng giống khán đài, dành cho nhân viên khác tham gia cuộc họp.

Không gian này được thiết kế phục vụ phong cách điều hành đặc biệt của CEO Nvidia: Mọi quyết định lớn đều phải thông qua ông, trong khi những vấn đề nhỏ cũng có thể được ông trực tiếp xem xét.

Nguồn tin cho biết, Huang có khoảng 60 lãnh đạo báo cáo trực tiếp, cao hơn nhiều so với mô hình quản trị thông thường tại các tập đoàn công nghệ lớn. Các cấp dưới thường xuyên gửi email tổng hợp 5 vấn đề quan trọng nhất trong công việc. Huang đọc và phản hồi những báo cáo này gần như bất kể thời gian nào trong ngày.

Sự tham gia của ông không chỉ giới hạn ở chiến lược kinh doanh, công nghệ hay đầu tư. CEO Nvidia còn nổi tiếng với việc trực tiếp xem xét chế độ đãi ngộ của nhân viên.

Trong cuộc phỏng vấn gần đây với Bloomberg, Huang cho rằng chính phong cách quản lý này đã giúp Nvidia phát triển. Ông muốn xây dựng một tổ chức đủ linh hoạt để tạo ra những thay đổi lớn, đồng thời nhanh chóng thích ứng với biến động của thị trường.

Tuy nhiên, mô hình điều hành tập trung cũng khiến hoạt động doanh nghiệp gắn chặt với khả năng làm việc và sự hiện diện của CEO.

Một nguồn tin am hiểu tình hình nội bộ Nvidia cho biết nhân viên nhận thấy Huang ít tham gia công việc hơn trong những ngày gần đây. Ông không còn phản hồi ngay một số email báo cáo định kỳ như trước.

Dù chưa có dấu hiệu cho thấy hoạt động kinh doanh bị gián đoạn nghiêm trọng, thay đổi này vẫn thu hút sự chú ý bởi Huang vốn nổi tiếng với cường độ làm việc cao và mức độ can thiệp sâu vào các quyết định.

Cổ phiếu tăng hơn 700.000%, doanh thu có thể vượt 400 tỷ USD

Jensen Huang đồng sáng lập Nvidia năm 1993 cùng Chris Malachowsky và Curtis Priem, sau đó đảm nhiệm vị trí CEO từ những ngày đầu thành lập.

Trong 33 năm, ông đã biến một doanh nghiệp chuyên sản xuất chip đồ họa cho trò chơi điện tử thành nhà cung cấp bộ xử lý giữ vai trò trung tâm trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI). Dưới sự lãnh đạo của Huang, cổ phiếu Nvidia mang lại mức lợi nhuận tích lũy hơn 700.000%, đưa công ty trở thành một trong những doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới.

Đà tăng trưởng đặc biệt mạnh trong những năm gần đây đến từ nhu cầu chip AI, khi các tập đoàn công nghệ liên tục đổ hàng trăm tỷ USD vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng tính toán.

Theo Bloomberg, doanh thu Nvidia được dự báo vượt 400 tỷ USD trong năm tài chính hiện tại, so với chưa đến 27 tỷ USD cách đây 4 năm. Điều đó đồng nghĩa doanh thu thường niên có thể tăng gần 15 lần trong khoảng thời gian này.

Đáng chú ý, Nvidia vẫn duy trì biên lợi nhuận gộp trên 70%, mức rất cao đối với ngành bán dẫn.

Sự phát triển vượt bậc khiến Jensen Huang không chỉ là người điều hành mà còn trở thành gương mặt đại diện cho Nvidia, thường xuyên xuất hiện tại những sự kiện công nghệ lớn và trực tiếp xây dựng quan hệ với các đối tác chiến lược. Ông cũng giữ vai trò quan trọng trong các quyết định đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp, hạ tầng AI và những công ty thuộc chuỗi cung ứng.

Theo giới phân tích, việc tập trung nhiều vai trò vào một cá nhân khiến Nvidia đối mặt với "key man risk", tức rủi ro phát sinh khi triển vọng của doanh nghiệp phụ thuộc quá lớn vào người lãnh đạo chủ chốt.

Ông Stacy Rasgon, chuyên gia phân tích bán dẫn lâu năm tại Bernstein, đánh giá mức độ phụ thuộc vào Huang của Nvidia thuộc loại hiếm thấy trong lịch sử doanh nghiệp. Theo ông, Nvidia không phải công ty thông thường và Jensen Huang cũng không phải một CEO thông thường.

Cổ đông khởi kiện, hội đồng quản trị chịu sức ép

Bên cạnh nguy cơ thay đổi lãnh đạo, bê bối hiện tại còn kéo theo những rủi ro pháp lý đối với Nvidia.

Ngày 9/11, một cổ đông nộp đơn kiện tập thể đề xuất tại tòa án liên bang ở San Jose, bang California, cáo buộc Nvidia và Jensen Huang gây hiểu lầm cho nhà đầu tư về mối quan hệ giữa CEO với một phụ nữ bị nghi liên quan đến tình báo Trung Quốc. Theo Reuters, người phụ nữ được nhắc đến là Alice Huang, cựu lãnh đạo công ty Megaspeed có trụ sở tại Singapore.

Nguyên đơn cho rằng Nvidia đã không công bố đầy đủ những thông tin có thể ảnh hưởng đến uy tín và triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp. Đơn kiện đề nghị đại diện cho các nhà đầu tư mua cổ phiếu Nvidia từ ngày 9/10/2025 đến ngày 8/11/2026, đồng thời yêu cầu bồi thường với số tiền chưa được xác định.

Đây mới là cáo buộc của nguyên đơn, chưa phải kết luận của tòa án.

Trong phiên giao dịch ngày 9/11, cổ phiếu Nvidia giảm 4,3%, khiến giá trị vốn hóa thị trường của tập đoàn mất khoảng 190 tỷ USD.

Dù vậy, nhiều nhà đầu tư vẫn không mong muốn Jensen Huang rời ghế CEO, nhất là khi thị trường công nghệ đang chịu sức ép từ những lo ngại về triển vọng chi tiêu cho AI.

Ông Ken Mahoney, lãnh đạo Mahoney Asset Management, cho rằng mất Jensen Huang sẽ là điều không mong muốn đối với Nvidia, bởi tầm ảnh hưởng đặc biệt của ông đối với doanh nghiệp và toàn ngành công nghệ.

Ông Ross Gerber, lãnh đạo Gerber Kawasaki Wealth and Investment Management, nhận định Huang có 75% khả năng tiếp tục làm CEO. Theo ông, vụ việc chưa khiến khách hàng hủy các đơn đặt hàng chip Nvidia.

Bên ngoài doanh nghiệp, tỷ phú Elon Musk cũng bày tỏ quan điểm Jensen Huang gần như không thể thay thế tại Nvidia. Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả ông Huang là người đáng kính, đồng thời cho biết Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang xem xét vụ việc.

Tỷ phú Bill Ackman cũng lên tiếng ủng hộ CEO Nvidia, cho rằng ngay cả những người xuất sắc cũng có thể mắc sai lầm và kêu gọi dư luận cảm thông với ông cùng gia đình.

Về phía Trung Quốc, truyền thông nước này đã bác bỏ những cáo buộc cho rằng Bắc Kinh tiến hành hoạt động gián điệp nhằm vào CEO Nvidia.

Ai có thể thay thế Jensen Huang?

Dù cuộc điều tra kết thúc như thế nào, câu hỏi về người kế nhiệm vẫn là vấn đề Nvidia phải đối mặt.

Trong khoảng 60 lãnh đạo cấp cao báo cáo trực tiếp với Jensen Huang, chưa có ai được công khai xác định là ứng viên tiếp quản vị trí CEO. Các thành viên ban điều hành cũng ít xuất hiện trước công chúng với vai trò đại diện toàn diện cho tập đoàn.

Giám đốc tài chính Colette Kress thường tham gia hội nghị với giới đầu tư Phố Wall, trong khi ông Ian Buck, Phó chủ tịch phụ trách công nghệ trung tâm dữ liệu, chủ yếu phát biểu về những lĩnh vực thuộc chuyên môn.

Khác với Huang, họ hiếm khi trực tiếp đại diện Nvidia trình bày chiến lược tổng thể hoặc định hướng phát triển toàn ngành AI.

Theo bà Ayse Karaevli, giáo sư tại Trường Quản lý Otto Beisheim ở Đức, tìm người kế nhiệm tại những doanh nghiệp do nhà sáng lập điều hành thường đặc biệt khó khăn, bởi tầm nhìn và phong cách lãnh đạo của người sáng lập đã trở thành một phần bản sắc doanh nghiệp.

Chuyên gia David Larcker, người đứng đầu chương trình nghiên cứu quản trị doanh nghiệp tại Đại học Stanford, dẫn trường hợp Apple từng chuẩn bị Tim Cook tiếp quản vị trí CEO từ Steve Jobs để cho thấy tầm quan trọng của kế hoạch kế nhiệm.

Với Nvidia, thách thức càng lớn khi Jensen Huang không chỉ quản lý hoạt động nội bộ mà còn trực tiếp định hình chiến lược, xây dựng quan hệ đối tác và đại diện cho thương hiệu trên toàn cầu.

Một khả năng khác được giới quan sát chú ý là vai trò của 2 người con ông Huang, hiện đều làm việc tại Nvidia.

Con gái Madison Huang phụ trách tiếp thị sản phẩm và công nghệ, còn con trai Spencer Huang đảm nhiệm quản lý sản phẩm trong bộ phận robot.

Tuy nhiên, ông Huang từng khẳng định không có ý định mặc nhiên trao quyền điều hành Nvidia cho các con. Theo ông, nếu muốn trở thành CEO, Madison hoặc Spencer phải tự chứng minh năng lực và nỗ lực để giành được vị trí đó.

Bản thân ông mong muốn người kế nhiệm tương lai được lựa chọn từ đội ngũ nhân sự hiện tại của Nvidia, nhưng hy vọng quá trình chuyển giao chỉ diễn ra sau khoảng 20 năm nữa.

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg, ông cho biết đã chủ động không kiêm nhiệm chức Chủ tịch hội đồng quản trị, nhằm bảo đảm CEO phải chịu trách nhiệm trước hội đồng và có thể bị miễn nhiệm nếu cần thiết.

"Không giống nhiều CEO khác, tôi hoàn toàn có thể bị sa thải", Huang nói.

Dù vậy, hội đồng quản trị Nvidia cũng có nhiều thành viên đã gắn bó với người sáng lập trong thời gian rất dài. Có 6 người giữ ghế hơn 10 năm, trong đó 3 người tham gia hội đồng trên 30 năm.

Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng giám sát độc lập của hội đồng quản trị, nhất là khi công ty phải xử lý một cuộc điều tra liên quan trực tiếp đến người đứng đầu.

Sau 33 năm, Jensen Huang đã đưa Nvidia trở thành một trong những doanh nghiệp quan trọng nhất của ngành công nghệ toàn cầu. Nhưng chính sự phụ thuộc sâu sắc vào người sáng lập cũng khiến việc chuẩn bị một thế hệ lãnh đạo tiếp theo trở thành bài toán khó đối với tập đoàn.