Ông Zelensky cảnh báo Nga đang muốn 'chia đôi Ukraine' bằng tên lửa

Ông Zelensky đưa ra cảnh báo trong cuộc điện đàm gần đây với Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng Moscow muốn cô lập nửa phía Đông giáp Nga với nửa phía Tây giáp Liên minh châu Âu (EU).

Trong các tuyên bố công bố hôm thứ Hai, hai bên cho biết đã phối hợp lập trường trước vòng đàm phán hòa bình dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi vào thứ Ba và thứ Tư. Bà von der Leyen nhắc lại sự ủng hộ đối với lời kêu gọi của ông Zelensky về lệnh ngừng bắn bao trùm cơ sở hạ tầng lương thực và năng lượng. Các cuộc đàm phán đã đình trệ từ cuối tháng 2, thời điểm chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động cuộc chiến chống Iran.

Mục tiêu là cắt đứt tiếp tế và điện lực

Sông Dnipro chảy theo hướng Bắc - Nam qua thủ đô Kiev và các thành phố Dnipro, Zaporizhzhia, Kherson trước khi đổ ra Biển Đen. Ở phía Nam, đây là đường chiến tuyến tự nhiên giữa lực lượng Ukraine và Nga.

Một quan chức cấp cao của Ukraine cho biết kế hoạch của Nga không chỉ nhằm chia cắt đất nước mà còn cắt đứt việc phân phối điện từ phía Tây sang phía Đông. Nếu thành công, hàng triệu người sẽ chìm trong bóng tối giữa mùa đông giá rét.

Từ tháng 10, Nga ngày càng nhắm vào các cây cầu bắc qua Dnipro trong chiến dịch không kích hạ tầng trọng yếu trước mùa đông. Moscow hy vọng qua đó bẻ gãy ý chí của Kiev và buộc nước này đầu hàng. Theo những người được thông báo về suy nghĩ của Tổng thống Nga Vladimir Putin, ông xem các đợt tấn công này là đáp trả chiến dịch của Ukraine nhằm vào hạ tầng năng lượng và hậu cần của Nga.

Nhiều tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) phản lực của Nga đã trúng cầu Bắc và cầu Nam ở Kiev, làm hư hại trụ cầu và để lại nhiều hố sâu trên mặt đường. Một cuộc tấn công hôm thứ Bảy đã làm tê liệt phần lớn thủ đô, gây ùn tắc và buộc nhiều người dân phải đi bộ. Nhiều khu vực của Kiev cũng mất điện hàng giờ.

Ông Zelensky cho biết EU sẽ kích hoạt cơ chế khẩn cấp đặc biệt để nhanh chóng cung cấp tài chính cho Ukraine. Theo ông, tình hình điện, nước và sưởi ấm khó khăn nhất ở Kiev, các khu vực Dnipro, Sumy, Donetsk và Kherson.

Ít điểm vượt sông, nhiều rủi ro hậu cần

Với gần 4 triệu cư dân, Kiev chỉ có 8 cây cầu nối bờ Đông và bờ Tây. Về phía Bắc, điểm vượt sông tiếp theo là Nhà máy thủy điện Kiev, cách cầu Bắc khoảng 16km. Ở hướng ngược lại, điểm gần nhất là Nhà máy thủy điện Kaniv, cách cầu Nam khoảng 130km. Ngoài ra, chỉ còn rất ít cây cầu có thể lưu thông nối miền Đông và miền Tây Ukraine.

Ông Franz-Stefan Gady, nhà phân tích quân sự tại Vienna (Áo), cho rằng các đợt tấn công kéo dài sẽ ảnh hưởng đến dòng chảy đạn dược, nhiên liệu và quân tiếp viện, vì mọi thứ phải dồn qua một số ít điểm vượt sông. Do thiết bị hạng nặng và đạn dược chủ yếu được chở bằng tàu hỏa, việc các cầu đường sắt bị phá hủy sẽ khiến Kiev khó điều động lực lượng dự bị tới các khu vực chiến tuyến bị đe dọa.

Tuy nhiên, ông Gady cho rằng Nga khó cô lập hoàn toàn miền Đông Ukraine. Mục tiêu của Moscow là gây cản trở và bào mòn. Theo ông, câu hỏi then chốt là Nga duy trì chiến dịch được bao lâu và Ukraine phân bổ lực lượng phòng không vốn khan hiếm ra sao để bảo vệ các điểm vượt sông.

Ông Michael Kofman, nghiên cứu viên cấp cao tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cho biết các cuộc tấn công cầu của Nga trước đây mang tính lẻ tẻ. Theo ông, Moscow cần một nỗ lực đồng bộ mới có thể làm gián đoạn giao thông qua Dnipro. Ông nói thêm rằng ngay cả khi đó, Ukraine vẫn có thể dựng cầu phao. Chính quyền Kiev từng đề xuất ý tưởng này để giảm ùn tắc cho giao thông dân sự, nhưng đến nay chưa có cây cầu phao nào được dựng.

Thiếu tên lửa đánh chặn, độ chính xác của Nga tăng

Ukraine khó bảo vệ các cây cầu và hạ tầng trọng yếu vì thiếu tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất, loại vũ khí duy nhất trong kho của Kiev có thể đánh chặn đáng tin cậy tên lửa đạn đạo Nga. Tình trạng thiếu hụt trên toàn cầu do cuộc chiến của Mỹ tại Iran khiến Washington và các đồng minh châu Âu e ngại việc chuyển giao kho dự trữ.

Tình hình càng bất lợi khi ông Serhiy Beskrestnov, cố vấn của Tổng thống Zelensky, cho biết tên lửa đạn đạo Nga đang tấn công cầu với độ chính xác cao hơn. Nguyên nhân là hệ thống dẫn đường mới giúp chúng vượt qua các thiết bị gây nhiễu định vị của Ukraine.

Trên Telegram, ông Beskrestnov viết rằng khi đầu đạn hạ xuống, nó quét radar địa hình trong vài giây, sau đó dữ liệu hiệu chỉnh được đưa vào hệ thống dẫn đường của tên lửa.