Bất động sản không còn là ‘gà đẻ trứng vàng’: AI đóng góp 1/3 tăng trưởng GDP Trung Quốc, hơn 3.000 doanh nghiệp hưởng lợi
Làn sóng đầu tư toàn cầu vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) đang giúp công nghệ này trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng nhất của kinh tế Trung Quốc, trong bối cảnh nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trải qua giai đoạn tăng trưởng yếu nhất trong nhiều năm.
Theo Capital Economics, riêng lĩnh vực điện tử và công nghệ thông tin đã đóng góp hơn một nửa mức tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6, nếu tính theo quý.
Trong khi đó, ước tính của China International Capital Corp (CICC) cho thấy các mặt hàng xuất khẩu liên quan đến AI đã đóng góp 1,1 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP danh nghĩa của Trung Quốc trong 4 tháng đầu năm, gần gấp 3 lần tỷ trọng của cả năm 2025.
AI trở thành trụ cột mới của nền kinh tế
Ông Julian Evans Pritchard, chuyên gia kinh tế tại Capital Economics, nhận định AI đang nổi lên như động lực tăng trưởng mới của Trung Quốc và có thể giúp nền kinh tế duy trì sức chống chịu từ nay đến năm 2027.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo AI không phải "liều thuốc vạn năng" có thể giải quyết mọi vấn đề của nền kinh tế Trung Quốc. Nếu làn sóng đầu tư vào AI chững lại, tăng trưởng của nước này cũng có thể chịu tác động đáng kể.
Chỉ trong thời gian ngắn, AI đã chuyển từ một lĩnh vực tương đối nhỏ trở thành ngành công nghiệp có ảnh hưởng lớn đến tăng trưởng kinh tế.
Hàng trăm tỷ USD đang được đổ vào xây dựng trung tâm dữ liệu tại Mỹ, kéo theo nhu cầu khổng lồ đối với các thiết bị điện tử và phần cứng do Trung Quốc sản xuất.
Theo Bloomberg Economics, khoảng 25% chi tiêu cho AI tại Mỹ đang lan sang các nền kinh tế khác thông qua chuỗi cung ứng toàn cầu, qua đó thúc đẩy thương mại trên khắp châu Á.
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các mô hình AI do các công ty khởi nghiệp Trung Quốc phát triển cũng đang đưa AI trở thành ưu tiên chiến lược của Bắc Kinh.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hiện thúc đẩy việc xây dựng các tiêu chuẩn quản trị AI toàn cầu và mở rộng ảnh hưởng thông qua một nhóm hợp tác gồm gần 30 quốc gia.
Đối trọng với khủng hoảng bất động sản
Vai trò của AI càng trở nên nổi bật khi nền kinh tế Trung Quốc vẫn chịu sức ép từ cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài.
Trong quý II, dù tăng trưởng GDP thấp hơn kỳ vọng, các ngành liên quan đến AI vẫn ghi nhận kết quả tích cực, trái ngược với lĩnh vực xây dựng vốn suy yếu sau sự sụp đổ của thị trường nhà ở.
Capital Economics cho biết ngành điện tử và công nghệ thông tin đóng góp 1,4 điểm phần trăm, tương đương 1/3 tổng mức tăng 4,3% của quý II so với cùng kỳ năm trước.
Bloomberg Economics dự báo các ngành công nghệ cao và kinh tế xanh sẽ chiếm khoảng 20% GDP của Trung Quốc trong năm nay, lần đầu tiên vượt quy mô của lĩnh vực bất động sản.
Điểm sáng hiếm hoi giữa bức tranh kinh tế ảm đạm
Sự bùng nổ của AI cũng phản ánh sự phân hóa rõ nét trong nền kinh tế Trung Quốc.
Trong nửa đầu năm, sản lượng công nghiệp của cả nước chỉ tăng 5% so với cùng kỳ, trong khi sản lượng của ngành sản xuất thiết bị điện tử tăng tới 15%.
Đầu tư của các doanh nghiệp điện tử cũng tăng 7%, trái ngược với xu hướng suy giảm của tổng đầu tư tài sản cố định trên toàn nền kinh tế, vốn tiếp tục giảm 6%.
Những số liệu này cho thấy AI đang trở thành một trong số ít lĩnh vực đủ sức tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong bối cảnh nhiều ngành truyền thống vẫn đối mặt với khó khăn.
Hơn 3.000 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị AI
Khác với Mỹ, nơi AI chủ yếu thúc đẩy tăng trưởng thông qua đầu tư vào trung tâm dữ liệu, Trung Quốc còn hưởng lợi nhờ hệ thống sản xuất quy mô lớn.
Theo Giáo sư tài chính Liu Qiao của Đại học Bắc Kinh, các ngành liên quan đến AI hiện đóng góp khoảng 17% GDP của Trung Quốc.
Trong khi đó, Goldman Sachs xác định có hơn 3.000 doanh nghiệp Trung Quốc đang tham gia chuỗi giá trị AI, từ sản xuất điện, thiết bị điện, bán dẫn, phần cứng cho trung tâm dữ liệu đến phần mềm AI và các ứng dụng như xe tự lái.
Các doanh nghiệp Trung Quốc hiện chiếm khoảng 16% doanh thu AI toàn cầu, theo Goldman Sachs.
