Bộ trưởng Công Thương: Mỏ dầu cạn dần, Việt Nam phải tung ưu đãi hút nhà đầu tư

Mở rộng phạm vi hoạt động dầu khí

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội về dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) ngày 4/8, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết việc sửa đổi luật xuất phát từ yêu cầu cấp thiết của thực tiễn ngành dầu khí.

Theo ông, sau nhiều năm khai thác liên tục, nhiều mỏ dầu khí đã bước vào giai đoạn suy giảm sản lượng với tốc độ nhanh. Trong khi đó, các phát hiện mới chủ yếu tập trung tại khu vực nước sâu, xa bờ, nơi có điều kiện địa chất phức tạp, đòi hỏi công nghệ hiện đại và nguồn vốn đầu tư lớn hơn rất nhiều so với trước.

Bên cạnh đó, nhu cầu năng lượng của Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh khi nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Điều này đặt ra yêu cầu phải có cơ chế đủ hấp dẫn để khuyến khích các doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia đầu tư, thăm dò và khai thác dầu khí.

"Chúng ta cần có chính sách ưu đãi mạnh hơn để thu hút đầu tư", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) tập trung vào ba nhóm chính sách lớn.

Thứ nhất là mở rộng phạm vi điều chỉnh của hoạt động dầu khí, trong đó bổ sung các hoạt động phát triển năng lượng ngoài khơi gắn với lĩnh vực dầu khí nhằm tận dụng hạ tầng và kinh nghiệm của ngành.

Thứ hai là đổi mới mô hình quản trị theo hướng phân cấp, phân quyền rõ ràng từ Chính phủ, Bộ Công Thương đến Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN).

Theo ông, việc phân cấp sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện các dự án dầu khí, giảm thủ tục hành chính và tăng tính chủ động cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai.

Lo ngại tạo "ngoại lệ" cho PVN

Tuy nhiên, một số đại biểu Quốc hội bày tỏ băn khoăn về quy định liên quan đến thẩm quyền quyết định đầu tư của Hội đồng thành viên PVN.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng quy định cho phép Hội đồng thành viên PVN quyết định sử dụng vốn "không phụ thuộc vào mức vốn góp" khi tham gia các hợp đồng dầu khí có thể chưa thống nhất với Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Theo quy định hiện hành, Hội đồng thành viên chỉ được quyết định các dự án đầu tư trong giới hạn nhất định về quy mô vốn. Vì vậy, việc mở rộng thẩm quyền như dự thảo có thể làm giảm vai trò giám sát của cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Đồng quan điểm, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thúy Chinh nhận định quy định này có thể tạo ra một "ngoại lệ mạnh" dành riêng cho PVN.

Bà đề xuất cơ quan soạn thảo điều chỉnh theo hướng miễn thủ tục xin chấp thuận của cơ quan đại diện chủ sở hữu đối với một số trường hợp, thay vì quy định doanh nghiệp được quyết định đầu tư không phụ thuộc quy mô vốn.

Bộ trưởng: Đặc thù ngành dầu khí cần cơ chế riêng

Giải trình tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết các quy định về quyết định đầu tư trong dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở đặc thù của hoạt động dầu khí.

Theo ông, việc phê duyệt Kế hoạch phát triển mỏ (ODP, FDP) đã tương đương với quá trình thẩm định báo cáo tiền khả thi và báo cáo nghiên cứu khả thi của các dự án đầu tư thông thường. Vì vậy, thẩm quyền quyết định đầu tư và sử dụng vốn cũng cần được thiết kế tương ứng để tránh lặp lại thủ tục.

Đối với việc PVN góp vốn trong các hợp đồng dầu khí, Bộ trưởng khẳng định các hợp đồng đều đã được Thủ tướng phê duyệt trên cơ sở kế hoạch phát triển mỏ. Quá trình gọi vốn và giải ngân của các nhà thầu được thực hiện theo đúng quy định của hợp đồng và chịu sự giám sát chặt chẽ.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, việc sửa đổi Luật Dầu khí lần này không chỉ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục mà còn tạo khuôn khổ pháp lý đủ linh hoạt để thu hút đầu tư vào lĩnh vực dầu khí trong bối cảnh tài nguyên dễ khai thác ngày càng cạn kiệt, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn mới.