Bộ Xây dựng kêu gọi đầu tư PPP với 29 dự án cao tốc, tổng vốn 923.000 tỷ đồng

Ngày 29/9, tại Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026 - 2030, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết đây là bài toán lớn đặt ra trong quá trình mở rộng hệ thống hạ tầng giao thông.

Theo quy hoạch, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu hoàn thành khoảng trên 5.000 km đường cao tốc. Để đạt mục tiêu này, trong 5 năm tới, cả nước cần xây dựng mới 2.829 km và nâng cấp 1.187 km đường cao tốc hiện hữu.

Tổng nhu cầu vốn ước tính khoảng 1,269 triệu tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước dự kiến chỉ cân đối được khoảng 423.000 tỷ đồng. Như vậy, khoảng 846.000 tỷ đồng cần tiếp tục được huy động từ các nguồn vốn ngoài ngân sách.

“Đây là thách thức rất lớn nhưng cũng chính là cơ hội đầu tư rộng mở cho cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức tín dụng”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nói.

29 dự án, tổng vốn khoảng 923.000 tỷ đồng

Để mở rộng dư địa huy động vốn tư nhân, Bộ Xây dựng công bố danh mục 29 dự án ưu tiên kêu gọi đầu tư theo phương thức PPP, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 923.000 tỷ đồng.

Danh mục tập trung vào các dự án thuộc Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các dự án đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và những tuyến cần mở rộng theo quy chuẩn đường cao tốc.

Một số hướng đầu tư đáng chú ý gồm mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông như Mai Sơn - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Dầu Giây; mở rộng Vành đai 3 TP.HCM từ 4 làn hạn chế lên 6 - 8 làn xe hoàn chỉnh theo quy hoạch; đầu tư khép kín Vành đai 5 Hà Nội và phát triển các tuyến kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh đồng thời kêu gọi các tập đoàn kinh tế, nhà đầu tư tiếp cận, nghiên cứu và đăng ký tham gia 29 dự án PPP này.

Cao tốc đã hút hơn 444.000 tỷ đồng vốn PPP

Theo Bộ trưởng, việc huy động nguồn lực xã hội cho hạ tầng giao thông đã ghi nhận những kết quả đáng chú ý.

Từ năm 2021 đến nay, ngoài vốn ngân sách nhà nước, đã huy động 444.571 tỷ đồng thông qua phương thức PPP để đầu tư 17 dự án BOT.

Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác 3.345 km đường bộ cao tốc, vượt mục tiêu 3.000 km của giai đoạn 2021 - 2025; đồng thời đang thi công 1.252 km.

Riêng tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông dài hơn 2.000 km, từ Lạng Sơn đến Cà Mau, đã cơ bản được nối thông.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cho rằng mật độ đường cao tốc của Việt Nam vẫn thấp so với các nước phát triển. Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm giai đoạn 2026 - 2030 được đặt ra, hạ tầng giao thông cần tiếp tục đi trước một bước để mở rộng không gian phát triển, kết nối các vùng và giảm chi phí logistics.

Bài toán không chỉ là tiền

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, để dòng vốn tư nhân và tín dụng dài hạn vào các dự án PPP, bên cạnh nhu cầu vốn lớn, một yêu cầu quan trọng là tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.

Các quy định về chia sẻ tăng, giảm doanh thu, gắn giá phí với phương án tài chính, thu phí không dừng và phân cấp cho địa phương đang tạo thêm cơ sở để rút ngắn thời gian chuẩn bị, triển khai dự án.

Dù vậy, quá trình đầu tư vẫn phải đối mặt với những vấn đề như thu xếp tín dụng, giải phóng mặt bằng và biến động giá nguyên, nhiên, vật liệu.

Bộ trưởng đề nghị các ngân hàng thương mại lớn như BIDV, VietinBank, Vietcombank, Agribank, MB, Techcombank... nghiên cứu các gói tín dụng dài hạn với lãi suất hợp lý, tạo nguồn vốn cho các dự án PPP.

Với mục tiêu hơn 5.000 km cao tốc vào năm 2030, bài toán đặt ra không chỉ là xây thêm bao nhiêu kilomet đường, mà còn là làm thế nào huy động đủ 846.000 tỷ đồng vốn ngoài ngân sách, đồng thời tạo một cơ chế đủ rõ ràng để dòng vốn tư nhân và tín dụng dài hạn có thể tham gia.