Cần có giải pháp cụ thể, tăng cường kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất tại các ngân hàng thương mại
Với mặt bằng lãi suất cho vay bình quân từ 8,4% đến 10,7%/năm, đại biểu Quốc hội cho rằng chi phí vốn đang tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời đề nghị tăng khả năng tiếp cận các khoản vay có lãi suất thấp hơn.
Thảo luận tại tổ ngày 18/10 về tình hình kinh tế - xã hội, nhiều đại biểu Quốc hội bày tỏ quan tâm đến mặt bằng lãi suất cho vay và tác động đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Doanh nghiệp khó có lãi khi chi phí vốn neo cao
Bà Lê Thị Thanh Lam, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Cần Thơ, cho biết lãi suất cho vay bình quân tại các ngân hàng hiện ở mức 8,4-10,7%/năm. Theo bà, đây là áp lực đáng kể đối với doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
“Với mức lãi suất như vậy, doanh nghiệp phải kinh doanh ngành nghề gì, đạt doanh thu bao nhiêu, lợi nhuận bao nhiêu mới đủ trả lãi ngân hàng, trang trải chi phí, duy trì việc làm cho người lao động và còn tích lũy để tái đầu tư, phát triển?”, bà Lam đặt vấn đề.
Đại biểu cho rằng áp lực chi phí vốn càng lớn đối với doanh nghiệp nông nghiệp, chế biến, thương mại và những ngành có biên lợi nhuận thấp. Nếu lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao, doanh nghiệp dù có doanh thu vẫn có thể không tạo ra lợi nhuận, thậm chí càng mở rộng sản xuất càng chịu thêm sức ép tài chính.
Khó khăn của doanh nghiệp cũng có thể lan sang người lao động và người tiêu dùng. Khi hoạt động kinh doanh bị thu hẹp, việc làm và thu nhập của người lao động chịu ảnh hưởng; trong khi chi phí vốn tăng có thể đẩy giá thành hàng hóa, dịch vụ lên cao, khiến người dân phải gánh thêm chi phí.
Bà Lam bày tỏ đồng tình với chỉ đạo của Chính phủ về giảm lãi suất cho vay từ 1,5-2%. Tuy nhiên, theo bà, điều quan trọng không chỉ là đưa ra mục tiêu giảm lãi suất mà còn phải bảo đảm doanh nghiệp thực sự tiếp cận được nguồn vốn với chi phí thấp hơn, thay vì chính sách chỉ dừng lại ở những gói vay ưu đãi có điều kiện khó đáp ứng.
Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Cần Thơ đề nghị Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước có giải pháp cụ thể, tăng cường kiểm tra việc thực hiện giảm lãi suất tại các ngân hàng thương mại, đồng thời công khai mức lãi suất cho vay thực tế.
Bên cạnh đó, bà kiến nghị đơn giản hóa thủ tục vay vốn, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ sản xuất, kinh doanh tiếp cận nguồn tín dụng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Giảm lãi suất để khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế
Cũng đề cập vấn đề lãi suất, Phó chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh cho rằng giảm lãi suất cho vay không chỉ là nhiệm vụ điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước mà còn đòi hỏi sự vào cuộc thực chất của các ngân hàng thương mại.
Theo ông, đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm chi phí tài chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Phó chủ tịch Quốc hội phân tích lãi vay là khoản chi phí doanh nghiệp vẫn phải thanh toán ngay cả khi hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp khó khăn hoặc thua lỗ. Vì vậy, nếu có giải pháp hiệu quả để giảm lãi suất, chi phí tài chính của doanh nghiệp sẽ được tiết giảm trực tiếp, góp phần hạ giá thành sản phẩm, cải thiện biên lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Lãi suất thấp hơn cũng giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền, cải thiện khả năng trả nợ, tạo dư địa để mở rộng sản xuất và đầu tư. Ngược lại, khi chi phí vay vốn tăng cao, doanh nghiệp sẽ đối mặt với áp lực trả nợ lớn hơn, hạn chế khả năng phát triển và có nguy cơ phát sinh nợ khó đòi.
Theo Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, những khó khăn này tác động trực tiếp đến hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Do đó, giảm lãi suất không chỉ là biện pháp hỗ trợ trước mắt mà còn có ý nghĩa đối với phát triển kinh tế - xã hội và ổn định kinh tế vĩ mô.
Khi doanh nghiệp giảm được chi phí tài chính và có điều kiện mở rộng hoạt động, nền kinh tế có thể hưởng lợi thông qua việc tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập người lao động, kích thích tiêu dùng và thúc đẩy đầu tư. Những yếu tố này góp phần hỗ trợ tăng trưởng GDP, nâng cao sức cạnh tranh và ổn định xã hội.
Một vấn đề khác được Phó chủ tịch Quốc hội lưu ý là khả năng khơi thông nguồn vốn đang bị ách tắc tại các dự án đầu tư, đặc biệt là bất động sản và hạ tầng công nghiệp.
Theo ông, cần nhìn nhận thực tế một lượng vốn vay ngân hàng đang nằm tại các dự án bất động sản chưa tiêu thụ được sản phẩm, trong khi doanh nghiệp vẫn phải gánh chi phí lãi vay. Nếu những vướng mắc về vốn và lãi suất được tháo gỡ hiệu quả, nguồn lực này sẽ có điều kiện được khơi thông và quay trở lại phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh, khi doanh nghiệp phục hồi và phát triển, cơ hội việc làm sẽ được mở rộng, thất nghiệp giảm, thu nhập và đời sống người dân được cải thiện. Qua đó, niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường đầu tư, kinh doanh cũng được củng cố.