Cây cầu thay thế cây cầu duy nhất ở Việt Nam có đường sắt chung đường bộ nguy cơ lỡ hẹn thông xe, Thứ trưởng Bộ Xây dựng ra chỉ đạo nóng

Chiều 4/11, đoàn công tác Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Lê Hồng Vinh làm trưởng đoàn đã kiểm tra thực địa và làm việc với UBND thành phố Bắc Ninh nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ dự án cầu đường sắt Cẩm Lý.

Dự án do Ban Quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) làm chủ đầu tư, được khởi công năm 2025 với tổng vốn gần 800 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương. Công trình được triển khai trên tuyến Quốc lộ 37, có điểm đầu tại Km16+872 thuộc xã Cẩm Lý và điểm cuối tại Km20+139 thuộc xã Bắc Lũng.

Theo thiết kế, dự án có tổng chiều dài hơn 3,2 km, được xây dựng theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, quy mô 2 làn xe, nền đường rộng 12 m. Các hạng mục chính gồm cầu đường bộ Cẩm Lý mới dài hơn 631 m, xây dựng song song với cầu hiện hữu và cầu vượt đường sắt dài gần 300 m bằng bê tông cốt thép.

Công trình được đầu tư nhằm thay thế chức năng giao thông đường bộ của cầu Cẩm Lý cũ, xây dựng từ năm 1979. Đây là cây cầu đặc biệt hiếm hoi tại Việt Nam cho phép tàu hỏa và phương tiện đường bộ lưu thông chung trên một mặt cầu.

Việc xây dựng cầu mới để tách riêng giao thông đường bộ và đường sắt được kỳ vọng nâng cao an toàn chạy tàu, giảm nguy cơ xung đột giao thông, đồng thời hoàn thiện hạ tầng kết nối trên Quốc lộ 37 theo quy hoạch.

Theo báo cáo của chủ đầu tư, đến nay, khối lượng thi công toàn dự án đạt 66,6% giá trị hợp đồng. Trong đó, hạng mục cầu Cẩm Lý đã hoàn thành gần 95%, cầu vượt đường sắt đạt 51,1%, trong khi phần đường mới đạt 37,47%. Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn năm 2026 mới đạt 21,32% kế hoạch.

Một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là công tác giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất. Dù đã bàn giao 10,8/11,16 ha, tương đương gần 97% diện tích cần thu hồi, dự án vẫn còn một số vị trí vướng mắc ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổ chức thi công.

Cụ thể, khoảng 300 m rãnh dọc và 150 m đường trước mố M1 cầu vượt đường sắt liên quan đến 15 hộ dân chưa được bàn giao mặt bằng. Ngoài ra, tại xã Cẩm Lý còn 6 cột điện và 13 cột viễn thông chưa được di dời, gây khó khăn cho việc triển khai các hạng mục liên quan.

Theo Ban Quản lý dự án Đường sắt, một số hộ dân vẫn còn băn khoăn về phương án bồi thường, ranh giới thu hồi đất và những thay đổi phát sinh trong quá trình thi công. Đặc biệt, tại những vị trí công trình nằm sát khu dân cư, hoạt động xây dựng ảnh hưởng đến sinh hoạt và việc đi lại của người dân.

Các hộ dân đề nghị chính quyền địa phương phối hợp với đơn vị liên quan kiểm tra, đo đạc lại hiện trạng, xác định rõ phạm vi thu hồi đất và giải quyết thỏa đáng những kiến nghị trước khi bàn giao mặt bằng.

Trước những vướng mắc trên, Ban Quản lý dự án Đường sắt đề nghị UBND thành phố Bắc Ninh chỉ đạo xã Cẩm Lý tập trung giải quyết các tồn tại, hoàn thành bàn giao mặt bằng trong tháng 11/2026. Riêng khu vực phía sau mố M1 cầu vượt đường sắt cần được bàn giao trước ngày 10/11, đồng thời khẩn trương di dời toàn bộ cột điện, cột viễn thông còn lại.

Tại buổi kiểm tra, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh nhấn mạnh, dự án cầu đường sắt Cẩm Lý đã triển khai trong thời gian dài nhưng vẫn chưa giải quyết dứt điểm những vướng mắc về mặt bằng, ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Thứ trưởng yêu cầu chủ đầu tư nghiêm túc rút kinh nghiệm, nâng cao trách nhiệm trong công tác điều hành, kiểm tra và giám sát thi công. Đặc biệt, phải khắc phục tình trạng một số khu vực đã có mặt bằng nhưng việc triển khai còn thiếu tập trung, thi công dàn trải, manh mún.

Đối với công tác giải phóng mặt bằng, lãnh đạo Bộ Xây dựng yêu cầu địa phương xây dựng phương án và lộ trình cụ thể, tập trung xử lý dứt điểm các vướng mắc ngay trong tháng 11. Chính quyền địa phương cần phối hợp với đơn vị tư vấn xác định chính xác ranh giới, vị trí thu hồi đất, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân, hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu kiện.

Riêng các hạng mục vỉa hè và công trình liên quan đến khu dân cư, Thứ trưởng đề nghị chính quyền địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu phối hợp chặt chẽ, thống nhất phương án triển khai phù hợp với điều kiện thực tế.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị UBND thành phố Bắc Ninh chỉ đạo các sở, ngành, Công an thành phố và chính quyền cơ sở tăng cường phối hợp, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, bảo đảm các điều kiện thi công theo đúng quy định pháp luật.

Thứ trưởng Lê Hồng Vinh nhấn mạnh quan điểm không để dự án tiếp tục kéo dài. Ngay sau khi được bàn giao mặt bằng, nhà thầu phải huy động đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công liên tục, tập trung vào các hạng mục trọng điểm. Chủ đầu tư có trách nhiệm tăng cường giám sát, đôn đốc tiến độ, kiên quyết khắc phục tình trạng thi công cầm chừng.

Mục tiêu được Bộ Xây dựng đặt ra là hoàn thành các hạng mục còn lại, bảo đảm thông xe công trình trước Tết Nguyên đán.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Phan Thế Tuấn khẳng định địa phương sẽ tập trung chỉ đạo các sở, ngành và đơn vị liên quan rà soát từng vướng mắc, phân định rõ trách nhiệm, khẩn trương hoàn thiện thủ tục để bàn giao mặt bằng cho nhà thầu.

Đồng thời, thành phố sẽ tăng cường kiểm tra, đôn đốc và xử lý dứt điểm các tồn tại, tạo điều kiện để dự án đẩy nhanh thi công, sớm hoàn thành và đưa vào khai thác, góp phần bảo đảm an toàn giao thông đường bộ, đường sắt trên tuyến Quốc lộ 37.