ChatGPT không còn là ưu tiên số 1 của OpenAI

Nhiều năm qua, thị trường trí tuệ nhân tạo (AI) chứng kiến cuộc đua song mã khốc liệt giữa OpenAI và Anthropic nhằm tối ưu hóa hiệu suất của các mô hình ngôn ngữ lớn. Tuy nhiên, cục diện này đang có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. ChatGPT giờ đây không còn là sản phẩm quan trọng nhất của OpenAI. Trận chiến tiếp theo trong thế giới AI sẽ ít phụ thuộc vào chất lượng mô hình, mà tập trung vào khả năng giữ chân khách hàng (customer lock-in).

Áp lực từ biên lợi nhuận và bài toán IPO

Chia sẻ về sự chuyển dịch này, ông Samuel Colvin, CEO của startup AI Pydantic, cho biết bức tranh kinh tế của ngành công nghiệp AI đang thay đổi rõ rệt. "Một năm trước, điều các ông lớn quan tâm là doanh thu. Giờ đây, khi cả hai đều được cho là đang nỗ lực hướng tới việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), biên lợi nhuận mới là yếu tố trở nên thực sự quan trọng", ông Colvin nhận định.

Thực tế, việc chỉ cạnh tranh dựa trên chất lượng mô hình là một cuộc chơi vô cùng đắt đỏ. Các phòng thí nghiệm công nghệ tiên phong phải đốt hàng tỷ USD để huấn luyện những mô hình ngày càng thông minh hơn, nhưng thành quả này lại nhanh chóng bị các đối thủ bắt chước. Đây rõ ràng không phải là một công thức bền vững để tạo ra lợi nhuận lâu dài.

Thay vào đó, cả OpenAI và Anthropic đều đang dồn lực xây dựng những sản phẩm khiến khách hàng khó lòng rời bỏ hệ sinh thái của họ. "Khách hàng sẽ bị giữ chân bởi những giải pháp không liên quan đến chất lượng mô hình. Đó là lý do vì sao các dự án như Claude Code hay Codex xuất hiện", CEO của Pydantic phân tích.

Miếng bánh béo bở mang tên 'AI lập trình'

Các dịch vụ lập trình bằng AI đang chứng minh được tiềm năng kinh doanh vượt trội so với các chatbot thông thường. Khi vận hành Claude Code hoặc Codex trên các dự án phức tạp, các lập trình viên có thể tiêu thụ một lượng token khổng lồ trong thời gian ngắn. Quá trình này tạo ra hiệu suất sử dụng và nguồn doanh thu lớn hơn nhiều so với một phiên hỏi đáp thông thường trên chatbot.

Không dừng lại ở đó, những công cụ này còn sở hữu đặc tính "gắn bó" đặc biệt với doanh nghiệp. Claude Code và Codex giúp các công ty sản xuất phần mềm với tốc độ chưa từng có. Hệ quả là kho mã nguồn (codebases) sẽ phình to đến mức vượt quá khả năng quản lý thực tế của các kỹ sư con người. Cuối cùng, các doanh nghiệp sẽ rơi vào trạng thái phụ thuộc hoàn toàn vào chính các công cụ AI này để bảo trì, cập nhật và thấu hiểu hệ thống phần mềm mà chúng đã tạo ra.

Đây chính là lý do Anthropic và OpenAI đang chạy đua để biến Claude Code và Codex thành các nền tảng làm việc diện rộng được hỗ trợ bởi AI, thay vì chỉ dừng lại ở các sản phẩm hỗ trợ viết code độc lập. Hiện tại, Anthropic đang đẩy mạnh hướng đi này với giải pháp mang tên Cowork, trong khi OpenAI lên kế hoạch hợp nhất hoàn toàn Codex vào ChatGPT.

Phản ứng ngược từ các ông lớn công nghệ

Dù các nhà phát triển AI khao khát xây dựng những hệ sinh thái khép kín, khách hàng doanh nghiệp lại đang có xu hướng dịch chuyển theo chiều ngược lại.

Trợ lý lập trình tự phát triển Code Puppy của tập đoàn bán lẻ Walmart là một ví dụ điển hình. Hệ thống này được thiết kế nhằm mục đích né tránh sự phụ thuộc vào bất kỳ nhà cung cấp AI đơn lẻ nào, đồng thời giúp gã khổng lồ bán lẻ giành lại quyền kiểm soát tối đa đối với kho mã nguồn của mình. Code Puppy có khả năng chuyển đổi linh hoạt giữa các mô hình của OpenAI, Anthropic, Google và nhiều bên khác. Giải pháp này giúp Walmart vừa kiểm soát được chi phí, vừa giảm thiểu rủi ro bị "trói buộc" vào một nhà cung cấp cố định.

Sự mâu thuẫn này đang trực tiếp định hình lại thị trường AI. Một bên là OpenAI và Anthropic mong muốn sở hữu các sản phẩm có tính gắn kết cao, biên lợi nhuận lớn để giữ chân người dùng. Bên còn lại là các khách hàng doanh nghiệp luôn tìm kiếm sự linh hoạt, khả năng dịch chuyển dữ liệu và những hóa đơn thanh toán token thấp hơn.

Cục diện thị trường sắp tới sẽ được quyết định bởi những cái tên biết cách dung hòa và điều hướng tốt nhất cuộc xung đột lợi ích này.