Chính thức lập tổ công tác huy động vốn cho đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị
Bộ Tài chính vừa thành lập tổ công tác gồm 30 thành viên nhằm nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực cho các dự án đường sắt quy mô lớn.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn vừa ký quyết định thành lập Tổ công tác xây dựng cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Tổ công tác gồm 30 thành viên, do Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn làm Tổ trưởng. Ông Lê Thành Quân, Vụ trưởng Vụ Đầu tư và Phát triển hạ tầng (Bộ Tài chính), giữ vai trò Phó Tổ trưởng thường trực.
Ba Phó Tổ trưởng còn lại gồm ông Bùi Việt Hưng, bà Lương Thị Hồng Hạnh và bà Nguyễn Thị Quế Hương, đều là lãnh đạo Vụ Đầu tư và Phát triển hạ tầng.
Theo quyết định, Tổ công tác có nhiệm vụ nghiên cứu, xây dựng Đề án về cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt.
Thành viên Tổ công tác còn có đại diện các đơn vị thuộc Bộ Tài chính như Vụ Ngân sách nhà nước, Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ, Vụ Quản lý quy hoạch, Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại, Cục Quản lý đấu thầu, Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, Cục Đầu tư nước ngoài và Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính.
Ngoài ra, Tổ công tác có đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, Bộ Nội vụ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Sở Tài chính TP. Hà Nội, Sở Xây dựng TP. HCM và Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam.
Danh sách còn có ba vị trí dành cho đại diện Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp và Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhân sự cụ thể sẽ do các cơ quan này cử tham gia theo quy định.
Các thành viên làm việc theo chế độ kiêm nhiệm, thực hiện nhiệm vụ theo phân công của Tổ trưởng. Tổ công tác sẽ chấm dứt hoạt động và tự giải thể sau khi hoàn thành nhiệm vụ xây dựng Đề án.
Việc nghiên cứu cơ chế huy động vốn được đặt ra trong bối cảnh nhu cầu đầu tư phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị ngày càng lớn, trong khi nguồn lực Ngân sách Nhà nước còn hạn chế và khả năng tiếp cận vốn ODA ngày càng khó khăn.
Riêng dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư với sơ bộ tổng mức đầu tư 1.713.548 tỷ đồng. Trong khi đó, việc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP. HCM vẫn gặp nhiều khó khăn trong huy động vốn và bảo đảm tiến độ triển khai.
Các cơ chế thu hút vốn tư nhân vào lĩnh vực đường sắt chưa đủ hấp dẫn do thời gian hoàn vốn kéo dài, hiệu quả tài chính thấp và mức độ rủi ro lớn. Việc khai thác giá trị gia tăng từ đất đai, phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt cũng chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng.
Bên cạnh nguồn vốn đầu tư xây dựng, việc phát triển hệ thống đường sắt còn đòi hỏi nguồn lực lớn để phát triển công nghiệp đường sắt trong nước, tiếp nhận và làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao, đồng thời hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng.
Trên thị trường chứng khoán, nhiều doanh nghiệp niêm yết đã lên kế hoạch tham gia các dự án đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Trong đó, Vinhomes (VHM) tham gia triển khai các tuyến metro tại Hà Nội; Coteccons (CTD), FECON (FCN), Vinaconex (VCG), Lizen (LCG) và Xây dựng số 1 (CC1) tìm kiếm cơ hội trong lĩnh vực thi công hạ tầng, xây lắp và phát triển công nghiệp đường sắt.
Ở nhóm vật liệu, Hòa Phát (HPG) đang đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng xây dựng nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt tại Dung Quất, dự kiến có sản phẩm từ năm 2027.