Chủ tịch Quốc hội: Ngăn chặn tình trạng ‘quân xanh’, ‘quân đỏ’ trong đấu giá tài sản
Phát biểu tại phiên thảo luận tổ về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặc biệt lưu ý việc hoàn thiện các quy định nhằm ngăn chặn tình trạng thông đồng dìm giá, sử dụng “quân xanh”, “quân đỏ” và bỏ cọc sau khi trúng đấu giá, nhất là trong hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất.
Ngày 19/10, thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) trong khuôn khổ Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn (đại biểu Quốc hội Đoàn TP. HCM) đánh giá các đại biểu đã thảo luận sôi nổi, đi sâu phân tích từng điều khoản của dự thảo gồm 7 chương, 64 điều.
Phát biểu tại phiên thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu phân định rõ phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật.
Theo ông, Luật Đấu giá tài sản nên tập trung quy định thống nhất về trình tự, thủ tục tổ chức cuộc đấu giá; các nội dung trước và sau đấu giá như điều kiện tài sản được đưa ra đấu giá, xác định giá khởi điểm, thẩm quyền quyết định, phê duyệt kết quả, nộp tiền và giao tài sản cần được điều chỉnh bởi pháp luật chuyên ngành.
Việc hoàn thiện dự thảo Luật cần bám sát chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đồng thời đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, đất đai.
Trong đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung vào 5 nhóm vấn đề trọng tâm, gồm phân định phạm vi điều chỉnh; ngăn chặn hành vi thao túng, thông đồng trong đấu giá; đẩy mạnh chuyển đổi số; nâng cao trách nhiệm của đấu giá viên; bảo đảm công khai, minh bạch trong toàn bộ quá trình đấu giá.
Chủ tịch Quốc hội đặc biệt lưu ý việc hoàn thiện các quy định nhằm phòng, chống tình trạng thông đồng dìm giá, sử dụng “quân xanh”, “quân đỏ” và bỏ cọc sau khi trúng đấu giá, nhất là đối với hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất.
Ông đề nghị bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có tiết lộ danh sách, hồ sơ người tham gia đấu giá trước thời điểm công khai; can thiệp, chỉ đạo việc lựa chọn tổ chức đấu giá và đấu giá viên. Đồng thời, dự thảo cần quy định rõ chế tài xử lý đối với các hành vi vi phạm, bảo đảm đủ sức răn đe.
Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu quy định cấm tham gia đấu giá từ 6 tháng đến 5 năm đối với người trúng đấu giá nhưng bỏ cọc hoặc có hành vi thông đồng. Danh sách những người vi phạm cần được công khai trên Cổng đấu giá tài sản quốc gia để tăng tính minh bạch và nâng cao hiệu quả giám sát.
Đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân, dự thảo đề xuất nâng mức tiền đặt trước lên 20-50% giá khởi điểm nhằm luật hóa Nghị quyết 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ. Chủ tịch Quốc hội đề nghị nghiên cứu mở rộng có chọn lọc mức tiền đặt trước cao hơn đối với một số loại tài sản dễ bị thao túng, qua đó hạn chế các hành vi lợi dụng đấu giá để trục lợi.
Ông cũng đặt vấn đề xem xét quy định người nộp hồ sơ và tiền đặt trước hợp lệ để tham gia phiên đấu giá được coi là đồng ý mua tài sản với giá khởi điểm. Theo Chủ tịch Quốc hội, nội dung này cần được nghiên cứu kỹ nhằm góp phần hạn chế tình trạng cò mồi đang diễn biến phức tạp.
Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, đất đai là lĩnh vực cần đặc biệt quan tâm bởi phần lớn hoạt động đấu giá tài sản hiện nay liên quan đến quyền sử dụng đất. Trong thời gian tới, Quốc hội sẽ tiếp tục xem xét sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản và nhiều quy định liên quan. Vì vậy, việc xây dựng Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) cần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các luật có liên quan, tránh chồng chéo trong quá trình thực hiện.
Về công khai, minh bạch, Chủ tịch Quốc hội đề nghị bắt buộc đăng tải đầy đủ thông tin về cuộc đấu giá, kết quả đấu giá và danh sách người bỏ cọc trên Cổng đấu giá tài sản quốc gia. Người có tài sản đấu giá phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của thông tin cung cấp cũng như tính hợp pháp của tài sản đưa ra đấu giá.
Kết luận phiên thảo luận, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các đại biểu, hoàn thiện dự thảo theo hướng bảo đảm chất lượng, tính ổn định và khả năng áp dụng trong thực tiễn.
Theo ông, tháo gỡ những vướng mắc về thể chế sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển. Tuy nhiên, khi các quy định pháp luật đã rõ ràng, việc tổ chức thực hiện cũng phải nghiêm túc, quyết liệt, không né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
