Chuyên gia chỉ rõ lợi thế quyết định giúp Việt Nam tiến ra toàn cầu trong ngành công nghiệp hơn 20 tỷ USD

Trong chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn của Việt Nam, nhân tài được xác định là một trong những trụ cột quan trọng nhất để thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này. Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Quốc gia Hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn (Bộ Khoa học và Công nghệ), nguồn nhân lực vừa là lợi thế, vừa là yếu tố quyết định để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu.

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo quốc tế về Thiết kế, Sản xuất Vi mạch và Công nghệ Cảm biến (WEFAB 2026) diễn ra ngày 19/6 tại Hà Nội do Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội) chủ trì tổ chức. Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tiếp nối thành công của các kỳ hội thảo từ năm 2018 đến nay, WEFAB 2026 quy tụ hơn 200 đại biểu trong nước và quốc tế đến từ các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư và các tổ chức tài trợ nghiên cứu hàng đầu. Tại đây, các đại biểu tập trung thảo luận những vấn đề then chốt của ngành bán dẫn, đồng thời tìm kiếm giải pháp tăng cường liên kết giữa nghiên cứu, sản xuất và thương mại hóa công nghệ.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, trong lĩnh vực công nghệ bán dẫn, Việt Nam tập trung làm chủ nghiên cứu và sản xuất các loại chip chuyên dụng phục vụ chiến lược chuyển đổi số quốc gia, an ninh quốc phòng và viễn thông.

Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2024-2030, quy mô nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam sẽ đạt trên 50.000 kỹ sư. Giai đoạn 2030-2040, quy mô này dự kiến đạt trên 100.000 người. Đến giai đoạn 2040-2050, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng lực lượng nhân lực bán dẫn có cơ cấu, số lượng phù hợp, đáp ứng tốt nhu cầu phát triển của ngành.

Trong bối cảnh đó, Đại học Quốc gia Hà Nội đã chủ động tham gia xây dựng hệ sinh thái bán dẫn quốc gia thông qua các hoạt động đào tạo, nghiên cứu và kết nối doanh nghiệp. Đơn vị này đã khởi xướng thành lập Liên minh hỗ trợ thúc đẩy hoạt động đào tạo, nghiên cứu và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp bán dẫn (Liên minh Bán dẫn), với hơn 30 thành viên là các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức và doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Phạm Bảo Sơn, Phó Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, khẳng định bán dẫn là một trong những lĩnh vực công nghệ chiến lược, đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của đất nước.

Theo ông, Đại học Quốc gia Hà Nội đã sẵn sàng từ đầu tư hạ tầng nghiên cứu, xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu đến triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm nhằm tạo ra những sản phẩm cụ thể phục vụ doanh nghiệp và xã hội.

Hiện Đại học Quốc gia Hà Nội đang triển khai nhiều đề tài nghiên cứu trọng điểm, đồng thời xúc tiến xây dựng Trung tâm thiết kế, chế tạo và kiểm thử vi mạch quốc gia cùng hệ thống phòng thí nghiệm dùng chung tại Hòa Lạc.

Đơn vị này đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo 10.000 chuyên gia trong lĩnh vực bán dẫn, góp phần hiện thực hóa chương trình phát triển nguồn nhân lực bán dẫn quốc gia.

Theo PGS.TS Phạm Bảo Sơn, phát triển ngành bán dẫn không thể thực hiện riêng lẻ mà cần một cơ chế hợp tác mở giữa trường đại học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước. Việc hình thành cơ chế hợp tác không biên giới, trong đó các bên cùng chia sẻ nguồn lực, hạ tầng nghiên cứu, kinh nghiệm đào tạo và cơ hội phát triển công nghệ, sẽ tạo nền tảng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Chia sẻ về định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực bán dẫn, PGS.TS Trương Ngọc Kiểm, Giám đốc Công viên Công nghệ cao và Đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không chỉ là nhân lực mà còn là khả năng kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp.

Theo ông Kiểm, đơn vị đang xây dựng mô hình hệ sinh thái "Lab-to-Market" (từ phòng thí nghiệm đến thị trường), tạo điều kiện để các nhà khoa học, nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp cùng phát triển công nghệ, thử nghiệm sản phẩm và thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.