Cuộc đua đón đầu nhu cầu 4 triệu tấn thép ray đường sắt: Hòa Phát (HPG) đã sắp ra sản phẩm

CTCP Chứng khoán Dầu khí (PSI) công bố báo cáo cập nhật ngành thép tháng 9/2026.

Số liệu cho thầy ngành thép Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 7 tháng đầu năm 2026. Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm Top 10 nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới.

Các dự án đường sắt có thể cần khoảng 4 triệu tấn thép ray

Một trong những thông tin khiến nhiều người chú ý là mảng thép ray - mặt hàng khá mới trong 'giỏ hàng' ngành thép trong bối cảnh đầu tư hạ tầng được đẩy mạnh.

Theo Bộ Xây dựng, riêng nhu cầu thép ray cho các dự án đường sắt tốc độ cao có thể đạt khoảng 28,7 triệu mét, tương đương 4 triệu tấn.

Con số này chưa bao gồm thép thanh và các sản phẩm thép đặc biệt khác phục vụ tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng cùng hệ thống đường sắt đô thị tại TP.HCM.

Quy mô thị trường có thể tiếp tục mở rộng nếu những dự án như Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ được triển khai.

Thép ray vì thế mở ra một thị trường mới, tuy nhiên, đây cũng là dòng sản phẩm có yêu cầu kỹ thuật cao. Do đó, cơ hội không chỉ phụ thuộc vào công suất sản xuất. Doanh nghiệp còn phải vượt qua các bước thử nghiệm, kiểm định và chứng nhận tiêu chuẩn trước khi có thể tham gia cung ứng cho dự án.

Bên cạnh đó, nhu cầu 4 triệu tấn là ước tính cho toàn bộ chu kỳ đầu tư, không phải khối lượng tiêu thụ trong một năm hay giá trị đơn hàng đã được trao cho các nhà sản xuất trong nước.

Hòa Phát hoàn thành gần 70% nhà máy công suất 700.000 tấn

Tại Việt Nam, doanh nghiệp đang đi trước trong cuộc đua sản xuất thép ray là Hòa Phát (HPG).

Cuối năm 2025, tập đoàn khởi công Nhà máy sản xuất ray và thép đặc biệt tại Khu kinh tế Dung Quất, Quảng Ngãi. Dự án có diện tích gần 15ha, tổng vốn đầu tư hơn 10.000 tỷ đồng và công suất thiết kế 700.000 tấn mỗi năm.

Theo thông tin cập nhật, đến tháng 9/2026, nhà máy đã hoàn thành gần 70% tiến độ và dự kiến cho ra sản phẩm đầu tiên trong quý I/2027. Nhà máy hướng tới sản xuất ray đường sắt tốc độ cao, ray metro, ray cầu trục cùng các loại thép hình và thép đặc biệt.

Một lợi thế khác của Hoà Phát nằm ở nguồn nguyên liệu. Nhà máy thép ray được đặt trong tổ hợp sản xuất tại Dung Quất, nơi Hòa Phát đã có hệ thống luyện gang, luyện thép và cảng nước sâu. Điều này cho phép tập đoàn kiểm soát nhiều công đoạn từ nguyên liệu đến thành phẩm.

PSI dự báo sản lượng thép ray và thép đặc biệt của Hòa Phát có thể đạt khoảng 350.000 tấn trong năm 2027, tương đương một nửa công suất thiết kế. Từ năm 2028, sản lượng được kỳ vọng tăng lên khoảng 700.000 tấn mỗi năm.

Hòa Phát không phải doanh nghiệp duy nhất nhìn thấy cơ hội từ chu kỳ đầu tư đường sắt. VinMetal cũng lên kế hoạch sản xuất thép ray thông qua việc triển khai một tổ hợp gang thép tại Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh.

Dự án được định hướng có công suất khoảng 6 triệu tấn mỗi năm, có thể bắt đầu sản xuất từ đầu năm 2027.

Thị trường lớn nhưng biên lợi nhuận chưa chắc cao

Dù nhu cầu tiềm năng lên tới hàng triệu tấn, PSI lưu ý biên lợi nhuận của thép ray có thể không cao như kỳ vọng.

Khác với thép xây dựng hoặc thép cuộn cán nóng được giao dịch rộng rãi trên thị trường, đầu ra của thép ray chủ yếu gắn với các dự án hạ tầng quốc gia.

Doanh nghiệp còn phải chịu chi phí đầu tư lớn trong thời gian dài. Tiến độ tiêu thụ cũng phụ thuộc vào quá trình phê duyệt, bố trí vốn và triển khai từng tuyến đường sắt.

Do đó, thép ray còn là phép thử đối với khả năng chuyển từ sản xuất thép phổ thông sang những phân khúc đòi hỏi công nghệ và tiêu chuẩn cao hơn.

Nhu cầu khoảng 4 triệu tấn tạo ra một thị trường đủ lớn để thu hút các doanh nghiệp đầu tư. Tuy nhiên, việc chuyển quy mô tiềm năng này thành doanh thu và lợi nhuận thực tế vẫn phụ thuộc vào tiến độ các dự án đường sắt, cơ chế đấu thầu và năng lực thương mại hóa của từng nhà sản xuất.