Dân Mỹ bi quan về kinh tế chưa từng thấy, tỷ lệ ủng hộ ông Trump lao dốc

Mặc dù thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh và các số liệu lạm phát có dấu hiệu cải thiện, người dân Mỹ vẫn bi quan về nền kinh tế ở mức chưa từng thấy kể từ những năm ngay sau đại dịch, đồng thời ngày càng lo ngại về giá các mặt hàng thiết yếu hằng ngày, theo Khảo sát Kinh tế Toàn nước Mỹ mới nhất của CNBC.

Hệ quả là tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump tiếp tục ở mức âm sâu. Tuy nhiên, đảng Dân chủ chỉ có lợi thế khiêm tốn trong câu hỏi về việc cử tri muốn đảng nào kiểm soát Quốc hội.

Cuộc khảo sát của CNBC được thực hiện với 1.000 cử tri đã đăng ký trên toàn quốc, có sai số cộng hoặc trừ 3,1 điểm phần trăm. Kết quả cho thấy 61% người được hỏi bi quan về tình trạng hiện tại của nền kinh tế cũng như triển vọng trong tương lai. Đây là tỷ lệ cao nhất kể từ tháng 12/2023, thời điểm nước Mỹ vừa bắt đầu thoát khỏi giai đoạn lạm phát thời đại dịch. Chỉ 25% tỏ ra lạc quan về kinh tế hiện tại và tương lai.

Dưới đây là toàn bộ kết quả khảo sát

“Cử tri dự đoán tình hình sẽ xấu đi nhiều hơn là được cải thiện, với tỷ lệ 41% so với 29%. Điều này khiến tâm lý của cử tri trở nên đặc biệt tiêu cực khi nước Mỹ bước vào chu kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ”, Micah Roberts, đối tác tại Public Opinion Strategies, đơn vị thăm dò dư luận thuộc phía Cộng hòa tham gia cuộc khảo sát, cho biết.

Trước tình trạng giá cả tăng cao, 47% người dân cho biết họ đã cắt giảm chi tiêu cho các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và chăm sóc y tế, tăng 6 điểm phần trăm so với cuộc khảo sát hồi tháng 4.

Hai phần ba số người được hỏi cho biết họ đang giảm mua các mặt hàng không thiết yếu, chẳng hạn như ăn uống bên ngoài và giải trí, tăng 5 điểm phần trăm. Tỷ lệ cử tri đã đăng ký cho biết họ giảm đi du lịch và sử dụng thẻ tín dụng cũng cao hơn so với tháng 4.

Những số liệu này xuất hiện trong bối cảnh giá dầu và xăng gần đây đã giảm, đồng thời trái ngược với mức tăng trưởng ổn định nhưng khiêm tốn được ghi nhận trong doanh số bán lẻ toàn quốc.

Tuy nhiên, số liệu chi tiêu toàn quốc có thể chủ yếu được thúc đẩy bởi nhóm người giàu. Khảo sát Toàn nước Mỹ cho thấy 60% những người có thu nhập dưới 30.000 USD đang cắt giảm chi tiêu cho các nhu cầu thiết yếu, so với chỉ 35% ở nhóm có thu nhập trên 100.000 USD.

Các chuyên gia thăm dò dư luận của cả đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa đều cho rằng mức giảm khiêm tốn của giá xăng trong vài tuần qua không đủ để bù đắp tác động kéo dài của những đợt tăng giá gần đây cũng như trong quá khứ.

“Người dân vẫn phải trả nhiều tiền hơn đáng kể cho hàng hóa so với cách đây một năm rưỡi hoặc hai năm. Những ký ức đó vẫn còn đủ gần để khiến họ cảm thấy đau đớn và tiếp tục gây ra nhiều bất bình”, Jay Campbell, đối tác tại Hart Research, đơn vị thăm dò dư luận thuộc phía Dân chủ tham gia khảo sát, cho biết. “Việc giá xăng giảm 50 xu trong một tháng đơn giản là không đủ để bù lại phần chênh lệch”.

Bị đánh giá thấp về kinh tế

Tỷ lệ ủng hộ ông Trump tiếp tục ở mức âm sâu, dù nhìn chung không thay đổi nhiều so với khảo sát của CNBC hồi tháng 4.

Khảo sát mới nhất cho thấy tỷ lệ ủng hộ tổng thống là 40%, trong khi 59% không tán thành, kém hơn 1 điểm phần trăm so với khảo sát tháng 4. Có 60% không tán thành cách ông điều hành nền kinh tế, so với 38% ủng hộ.

Cả hai thay đổi đều nằm trong biên độ sai số của cuộc khảo sát. Tuy nhiên, với mức chênh lệch âm 22 điểm, đây là thời điểm ông Trump bị đánh giá tiêu cực nhất trong sự nghiệp chính trị của mình.

Khảo sát cũng cho thấy 63% không tán thành cách ông Trump xử lý cuộc chiến với Iran, trong khi 35% ủng hộ. Đối với vấn đề lạm phát và chi phí sinh hoạt, tỷ lệ không tán thành là 68%, so với 31% tán thành.

Dù vậy, đảng Dân chủ chỉ dẫn trước 4 điểm phần trăm trong câu hỏi về việc cử tri muốn đảng nào kiểm soát Quốc hội, không thay đổi so với tháng 4. Điều này cho thấy đảng này mới chỉ hưởng lợi ở mức khiêm tốn từ sự bất mãn của người dân đối với nền kinh tế và cuộc chiến với Iran.

“Điều đó có nghĩa là đảng Dân chủ hiện đang có lợi thế khi còn năm tháng nữa là tới cuộc bầu cử, nhưng đây không phải là một lợi thế áp đảo”, Campbell nói. “Hiện tại chưa có dấu hiệu về một làn sóng thắng lợi lớn, và đó là nhận định cơ sở của tôi”.

Các chuyên gia thăm dò của cả hai phía đều nhận định rằng cử tri đang bị chia rẽ sâu sắc và gần như đã “cố định” sự ủng hộ đối với đảng của mình. Họ không sẵn sàng chuyển sang phía đối lập, bất kể mức độ lo ngại về nền kinh tế lớn đến đâu.

Chẳng hạn, khảo sát cho thấy những người ủng hộ hai đảng càng củng cố sự ủng hộ đối với đảng mà họ lựa chọn so với tháng 4. Hai xu hướng này gần như triệt tiêu lẫn nhau, khiến tỷ lệ lựa chọn đảng kiểm soát Quốc hội không thay đổi.

Đây cũng là môi trường chính trị mà mỗi đảng đều cố gắng định nghĩa đối phương thông qua những lực lượng cực đoan nhất của phía bên kia, và phần nào đã thành công.

Một nửa số cử tri cho biết họ khó có khả năng ủng hộ một ứng viên theo đường lối xã hội chủ nghĩa dân chủ, trong khi 32% nói rằng họ sẽ ủng hộ. Việc một ứng viên nhận được sự hậu thuẫn của tổng thống còn gây bất lợi hơn đôi chút, khi 52% cho biết họ sẽ không ủng hộ ứng viên đó.

Bất lợi nhất là những ứng viên tự nhận mình thuộc phong trào MAGA. Khảo sát cho thấy 57% người dân nói rằng họ khó có khả năng ủng hộ những ứng viên này.

Chia rẽ trong các vấn đề trọng yếu

Đối với những vấn đề cấp bách nhất, mỗi đảng đều có những lợi thế riêng.

Đảng Dân chủ dẫn trước 7 điểm phần trăm trong vấn đề được coi là quan trọng nhất: giá thực phẩm và hàng tạp hóa. Đảng này cũng dẫn trước 3 điểm trong vấn đề quan trọng thứ hai là “bảo vệ nền dân chủ”.

Tuy nhiên, đảng Cộng hòa dẫn trước tới 22 điểm phần trăm trong vấn đề đứng thứ ba - nhập cư và an ninh biên giới. Đây là lợi thế lớn nhất của một đảng trong tổng số 10 vấn đề được liệt kê.

Tiếp theo, đảng Dân chủ dẫn trước 6 điểm về nhà ở và 18 điểm về chi phí chăm sóc y tế.

Những người theo đảng Dân chủ, cử tri độc lập và phụ nữ - đặc biệt là phụ nữ từ 18 đến 49 tuổi - đều coi giá thực phẩm là vấn đề hàng đầu. Quan điểm này cũng được chia sẻ bởi cử tri da trắng, cử tri thuộc các sắc tộc khác và người thuộc mọi nhóm thu nhập, ngoại trừ nhóm có thu nhập cao nhất, vốn coi “bảo vệ nền dân chủ” là mối quan tâm lớn nhất.

Đảng viên Cộng hòa là nhóm nhân khẩu học lớn duy nhất coi nhập cư là vấn đề hàng đầu. Trong khi đó, cử tri từ 18 đến 34 tuổi đặt nhà ở lên vị trí số một, với 46% cho rằng đây là một vấn đề lớn. Giá thực phẩm chỉ đứng thứ hai trong nhóm cử tri trẻ nhất, ở mức 33%.

Một trong những vấn đề gây chia rẽ rõ rệt nhất trong khảo sát là cuộc chiến với Iran, vốn đã mất dần sự ủng hộ so với khảo sát tháng 4.

Chỉ 48% người dân tin rằng hành động quân sự chống Iran là đáng thực hiện nhằm cản trở khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của nước này, giảm từ 53% trong tháng 4. Một nửa số người được hỏi cho rằng hành động đó không đáng để thực hiện, tăng từ 44% trong khảo sát trước.

Mức chênh lệch giữa tỷ lệ tán thành và phản đối cách tổng thống xử lý vấn đề Iran giảm xuống âm 28 điểm, kém hơn 3 điểm so với khảo sát trước.

Ông Trump thậm chí còn bị đánh giá tiêu cực trong một bộ phận cử tri thuộc chính đảng của mình về cuộc chiến với Iran. Chỉ 47% những người Cộng hòa không thuộc phong trào MAGA - nhóm chiếm khoảng một phần ba cử tri Cộng hòa - tán thành cách tổng thống xử lý vấn đề Iran. Ngược lại, 86% đảng viên Cộng hòa thuộc phong trào MAGA ủng hộ tổng thống trong vấn đề này.