Đề xuất mới: 4 trường hợp có thể bị cơ quan thuế theo dõi đặc biệt, chuyển hồ sơ sang công an

Bộ Tài chính đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư quy định áp dụng quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ trong quản lý thuế. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất xác định các trường hợp phải giám sát trọng điểm về thuế và áp dụng các biện pháp quản lý theo mức độ rủi ro.

Theo dự thảo, người nộp thuế có một trong bốn dấu hiệu sẽ thuộc diện giám sát trọng điểm. Trường hợp thứ nhất là thực hiện các giao dịch qua ngân hàng có dấu hiệu đáng ngờ theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền và có liên quan đến hành vi trốn thuế hoặc gian lận thuế.

Trường hợp thứ hai là người nộp thuế hoặc người đại diện hợp pháp của người nộp thuế bị khởi tố về các hành vi vi phạm liên quan đến thuế, hóa đơn và chứng từ.

Trường hợp thứ ba là người nộp thuế có dấu hiệu rủi ro cao về thuế thuộc các chuyên đề trọng điểm hoặc qua quá trình thu thập thông tin từ công tác quản lý của cơ quan thuế cho thấy cần phải tăng cường giám sát.

Trường hợp thứ tư là người nộp thuế được đánh giá ở mức không tuân thủ pháp luật thuế và không thực hiện giải trình, bổ sung thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế hoặc có giải trình nhưng không đầy đủ trong thời hạn quy định.

Theo dự thảo, Cục Thuế sẽ là cơ quan quy định cụ thể việc thu thập, phân tích thông tin, xác định đối tượng trọng điểm cũng như các biện pháp và thời hạn giám sát phù hợp trong từng giai đoạn.

Đáng chú ý, Bộ Tài chính đề xuất xây dựng cơ chế phân loại người nộp thuế theo ba mức độ rủi ro gồm thấp, trung bình và cao. Việc đánh giá được thực hiện trên cơ sở mức độ tuân thủ pháp luật thuế, kết hợp xem xét nhiều yếu tố như hoạt động sản xuất kinh doanh, kê khai thuế, tình hình thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, việc sử dụng hóa đơn và lịch sử vi phạm thuế.

Trên cơ sở phân loại này, cơ quan thuế sẽ áp dụng các biện pháp quản lý nợ thuế và cưỡng chế tương ứng với từng mức độ rủi ro, thay vì áp dụng đồng loạt như hiện nay.

Đối với nhóm rủi ro cao, cơ quan thuế sẽ tăng cường giám sát với tần suất lớn hơn, chủ động làm việc trực tiếp để đôn đốc thu hồi nợ thuế và có thể áp dụng đồng thời nhiều biện pháp quản lý. Đây cũng là nhóm đối tượng có thể phải đối mặt với các biện pháp mạnh như tạm hoãn xuất cảnh, công khai thông tin nợ thuế hoặc áp dụng một hay nhiều biện pháp cưỡng chế theo quy định.

Đặc biệt, trong những trường hợp cần thiết, hồ sơ của người nộp thuế thuộc nhóm rủi ro cao có thể được chuyển sang cơ quan công an để xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.

Đối với nhóm rủi ro trung bình, cơ quan thuế sẽ theo dõi định kỳ hằng tháng và vẫn có thể áp dụng các biện pháp như công khai thông tin nợ thuế, tạm hoãn xuất cảnh hoặc cưỡng chế khi phát sinh các điều kiện theo quy định.

Trong khi đó, nhóm rủi ro thấp chủ yếu được cơ quan thuế thực hiện các biện pháp nhắc nhở, hỗ trợ và đôn đốc thực hiện nghĩa vụ thuế. Những trường hợp này được xem xét chưa áp dụng các biện pháp mạnh như cưỡng chế, công khai thông tin nợ thuế hay tạm hoãn xuất cảnh.

Đề xuất mới của Bộ Tài chính được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan thuế tập trung nguồn lực vào các đối tượng có nguy cơ vi phạm cao, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các cá nhân, doanh nghiệp chấp hành tốt nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.