Đề xuất xây trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia quy mô tới 20,5 tỷ USD, BSR kiến nghị loạt cơ chế đặc thù

Ngày 21/7, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long cùng đoàn công tác của Bộ đã có buổi làm việc với Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (HoSE: BSR) về tình hình sản xuất kinh doanh, tiến độ triển khai Dự án Nâng cấp mở rộng (NCMR) Nhà máy Lọc dầu (NMLD) Dung Quất.

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc BSR cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, NMLD Dung Quất vận hành bình quân ở mức 124% công suất thiết kế. Nhờ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, BSR vượt hầu hết các chỉ tiêu kế hoạch sản xuất kinh doanh và quản trị. Cụ thể, sản lượng sản xuất đạt 4,05 triệu tấn, tương đương 101% kế hoạch và tăng 5,3% so với cùng kỳ năm 2025; doanh thu hợp nhất đạt 100.900 tỷ đồng.

Lũy kế từ khi vận hành đến hết tháng 6/2026, BSR đã sản xuất 109,7 triệu tấn sản phẩm, ghi nhận doanh thu 1,95 triệu tỷ đồng và đóng góp 265.200 tỷ đồng vào ngân sách Nhà nước. Nhà máy cũng tích lũy hơn 57,5 triệu giờ công an toàn, không xảy ra tai nạn lao động mất ngày công.

Song song với hoạt động sản xuất, BSR đã chủ động xây dựng các phương án chuẩn bị nguyên liệu, tối ưu vận hành và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trong hệ sinh thái Petrovietnam nhằm đáp ứng lộ trình triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc theo chỉ đạo của Chính phủ. Doanh nghiệp đã nghiên cứu các giải pháp cải hoán thiết bị, tối ưu công nghệ để nâng cao năng suất sản xuất nhiên liệu E100 phục vụ phối trộn xăng E10, đồng thời bảo đảm nguồn xăng nền ổn định cho các đầu mối phối trộn.

Đối với Dự án NCMR NMLD Dung Quất, tính đến ngày 16/7/2026, công tác san lấp mặt bằng đã hoàn thành 57,2% khối lượng theo hợp đồng. Trong đó, dự án đã hoàn thành 100% khối lượng bóc đất hữu cơ, còn khối lượng khai thác, vận chuyển và đắp đất đều đạt khoảng 57% kế hoạch. Trong tháng 7/2026, BSR đã chính thức ký hợp đồng EPC, đưa dự án bước sang giai đoạn triển khai xây dựng.

Bên cạnh đó, BSR cũng báo cáo Bộ Công Thương các đề xuất về cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy hình thành Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất. Doanh nghiệp kiến nghị áp dụng cơ chế đầu tư đặc biệt đối với các dự án lọc hóa dầu, hóa chất, năng lượng sạch, hydrogen xanh, nhiên liệu phát thải thấp, LNG, logistics và các dự án nghiên cứu - phát triển quy mô lớn; miễn thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đã nằm trong quy hoạch; đồng thời phân cấp cho Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất thực hiện cơ chế "một cửa" trong giải quyết thủ tục đầu tư.

Về cơ chế tài chính, BSR đề xuất miễn tiền thuê đất, thuế nhập khẩu nguyên liệu và thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu phục vụ sản xuất năng lượng tiêu thụ nội bộ; áp dụng chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo từng nhóm dự án; ưu đãi chi phí nghiên cứu - phát triển (R&D); giảm 50% thuế thu nhập cá nhân đối với chuyên gia, nhà khoa học và lao động trình độ cao làm việc tại Trung tâm. Doanh nghiệp cũng kiến nghị bổ sung cơ chế tín dụng linh hoạt nhằm tạo điều kiện huy động nguồn lực cho các dự án quy mô lớn.

Ngoài ra, BSR đề nghị Bộ Công Thương sớm báo cáo Thủ tướng Chính phủ để trình Quốc hội xem xét ban hành Nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Doanh nghiệp cũng kiến nghị sửa đổi quy định về kinh doanh xăng dầu theo hướng tạo điều kiện chủ động hơn trong hoạt động nhập khẩu, chuyển khẩu và xuất khẩu dầu thô, nguyên liệu, xăng dầu; sớm ban hành cơ chế giúp doanh nghiệp chủ động quản trị rủi ro trước biến động của thị trường năng lượng; đồng thời đơn giản hóa các quy định về quản lý an toàn nhằm giảm chi phí, rút ngắn thời gian thực hiện nhưng vẫn bảo đảm an toàn trong vận hành.

Trước đó, theo đề xuất của Bộ Công thương, dự án trung tâm lọc dầu và năng lượng quốc gia có tổng mức đầu tư 16,1-20,5 tỷ USD, chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 2025-2030, dự án này được đầu tư 14,1-17,5 tỷ USD; và bổ sung khoảng 2-3 tỷ USD đến 2045.