Điểm nghẽn tại cao tốc gần 44.000 tỷ đồng nối Tây Nguyên với biển bất ngờ có chuyển biến lớn

UBND tỉnh Gia Lai vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ và Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội về tình hình triển khai Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, đồng thời giải trình các nội dung được cơ quan của Quốc hội nêu tại Báo cáo số 963/BC-UBKTTC16 ngày 24/8/2026.

Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có chiều dài khoảng 125km, điểm đầu tại Quốc lộ 19B thuộc phường An Nhơn Bắc, điểm cuối tại đường Hồ Chí Minh thuộc phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai. Dự án có với tổng mức đầu tư khoảng 43.734 tỷ đồng. Mục tiêu là hoàn thành, đưa tuyến cao tốc vào khai thác trong năm 2029.

Khi hoàn thành, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku được kỳ vọng tạo trục kết nối giao thông nhanh giữa khu vực duyên hải và Tây Nguyên, rút ngắn thời gian di chuyển giữa Quy Nhơn và Pleiku từ khoảng 4 giờ xuống còn 1,5 giờ.

Công trình kết nối Tây Nguyên với Duyên hải Nam Trung Bộ này được chia thành 3 dự án thành phần. Trong đó, Dự án thành phần 1 dài 22km, tổng mức đầu tư 6.989 tỷ đồng; Dự án thành phần 2 dài 68km, tổng mức đầu tư 27.576 tỷ đồng; Dự án thành phần 3 dài 35km, tổng mức đầu tư 9.169 tỷ đồng.

Theo ông Nguyễn Tự Công Hoàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, trong năm 2026, dự án được bố trí 9.529,9 tỷ đồng, gồm 9.100 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương và 429,9 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương. Đến thời điểm báo cáo, giá trị giải ngân đạt 8.964,3 tỷ đồng, tương đương 94,1% kế hoạch vốn được giao.

Trong đó, Dự án thành phần 1 đã giải ngân 1.983,073/1.997,5 tỷ đồng, đạt 99,3%; Dự án thành phần 2 giải ngân 4.385,6/4.580,1 tỷ đồng, đạt 95,8%; Dự án thành phần 3 giải ngân 2.595,7/2.952,3 tỷ đồng, đạt 88%.

Đáng chú ý, tỷ lệ giải ngân của Dự án thành phần 2 đã tăng mạnh so với mức 7,2% ghi nhận tại ngày 1/8/2026, qua đó góp phần thu hẹp đáng kể khoảng cách giải ngân giữa 3 dự án thành phần.

Theo UBND tỉnh Gia Lai, khoảng 565,6 tỷ đồng còn lại trong kế hoạch vốn năm 2026 dự kiến được giải ngân hết trong tháng 9/2026. Lũy kế từ đầu dự án đến nay, giá trị giải ngân đạt 9.861,8/10.427,4 tỷ đồng. Trong số này, 5.940 tỷ đồng được sử dụng để tạm ứng và thanh toán xây lắp; 3.605,9 tỷ đồng chi trả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; 315,9 tỷ đồng thanh toán chi phí tư vấn, bảo hiểm cùng các khoản chi khác.

Cùng với khả năng hấp thụ vốn được cải thiện, tiến độ thi công tại 2 dự án thành phần đã khởi công từ cuối năm 2025 cũng đang vượt kế hoạch đề ra.

Tại Dự án thành phần 1, đến hết tháng 8/2026, giá trị thực hiện của đạt khoảng 392/4.360,2 tỷ đồng, tương đương 9% giá trị xây lắp hợp đồng. Trong khi đó, sản lượng theo kế hoạch cùng thời điểm là 330 tỷ đồng, tương ứng tiến độ chung vượt khoảng 1,4%.

Tương tự, tại Dự án thành phần 3, giá trị thực hiện đạt khoảng 450/5.910,94 tỷ đồng, tương đương 7,6% giá trị xây lắp hợp đồng, cao hơn mức kế hoạch 395 tỷ đồng đến hết tháng 8/2026 và vượt tiến độ chung khoảng 0,9%.

Hiện UBND tỉnh Gia Lai đã yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu tổ chức lại phương án thi công Dự án thành phần 3 theo hướng tăng cường nhân lực, thiết bị và tổ chức thi công 3 ca, 4 kíp. Qua đó, dự án phấn đấu cơ bản hoàn thành, thông toàn tuyến trước ngày 31/12/2027 và hoàn thiện toàn bộ công trình trong tháng 8/2028, rút ngắn khoảng 4 tháng so với tiến độ hợp đồng.

Trước đó, vào tháng 6/2026, Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Gia Lai đã chỉ định nhà thầu thực hiện 2 gói thầu xây lắp chính thuộc Dự án thành phần 3, đoạn tuyến từ Km90+000 đến Km125+000 của cao tốc Quy Nhơn - Pleiku.

Cụ thể, liên danh gồm Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Dacinco, CTCP Xây dựng công trình 510 (CIENCO 510), CTCP Tư vấn và Đầu tư xây dựng Thiên Hoàng, CTCP Trường Long và CTCP Cầu đường New Sun được chỉ định thực hiện gói thầu XL01, xây dựng đoạn Km90+000 - Km105+000, với giá trị 2.966,78 tỷ đồng và thời gian thực hiện 32 tháng.

Trong khi đó, liên danh CTCP Lizen (LCG), CTCP 471 (C71) và CTCP Tập đoàn Trí Nam đảm nhận gói thầu XL02, đoạn Km105+000 - Km125+000, với giá trị 3.427,914 tỷ đồng và thời gian thực hiện 32 tháng.

Chuyển biến đáng chú ý nhất tại Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn - Pleiku đang thuộc về Dự án thành phần 2, vốn từng được coi là mắt xích yếu nhất.

Trong tổng số 4 gói thầu xây lắp của Dự án thành phần 2, các gói XL.02, XL.03 và XL.04 đã hoàn thành lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng. Các đơn vị thi công đang triển khai công tác chuẩn bị công trường, huy động nhân lực, thiết bị, tập kết vật liệu, xây dựng phòng thí nghiệm hiện trường, lán trại, bãi đúc dầm và đường công vụ.

Đối với gói XL.01 còn lại, Ban Quản lý dự án các công trình Giao thông và Dân dụng tỉnh Gia Lai dự kiến hoàn thành lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng trước ngày 10/9/2026.

Để bù đắp phần tiến độ đã chậm, thời gian thực hiện các gói thầu thuộc Dự án thành phần 2 được điều chỉnh từ 42 tháng xuống còn 38 tháng. Đồng thời, các nhà thầu được yêu cầu tăng cường máy móc, thiết bị, nhân lực và tổ chức tăng ca, tăng kíp.

Đối với mỗi công trình hầm, nhà thầu dự kiến bố trí 4 mũi thi công cho 2 ống hầm từ hai phía. Trong khi đó, mỗi gói thầu sẽ bổ sung từ 4-6 mũi thi công đường, cầu, cống và mở thêm đường công vụ nhằm tăng khả năng tiếp cận công trường.

Theo tiến độ cập nhật, Dự án thành phần 2 đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật vào ngày 30/6/2029, hoàn thiện 2 hầm An Khê và Mang Yang vào cuối tháng 8/2029, đồng thời hoàn thành toàn bộ công trình trong tháng 10/2029.