Doanh nghiệp bị nhắc tên bổ sung trong vụ Vạn Thịnh Phát: Bộ Công Thương đưa vào diện giám sát đặc biệt, gánh nợ phải trả 4.400 tỷ đồng

Theo Báo Tuổi Trẻ, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra bổ sung vụ án xảy ra tại Công ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại (BMC), Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) và các đơn vị liên quan.

Cơ quan chức năng đề nghị truy tố 27 bị can về 4 tội gồm Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng; Tham ô tài sản; Đưa hối lộ và Nhận hối lộ.

Kết luận điều tra bổ sung tiếp tục làm rõ trách nhiệm của bà Trương Mỹ Lan, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, trong việc sử dụng tiền từ các khoản vay của nhóm Công ty BMC tại SCB.

Công ty BMC đã bị Bộ Công Thương đưa vào diện giám sát đặc biệt

Liên quan đến Công ty BMC, mới đây, Bộ Công Thương công bố báo cáo về hoạt động quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Thông tin từ báo cáo cho thấy, ngày 10/12/2024, Bộ Công Thương đã áp dụng chế độ giám sát đặc biệt đối với BMC.

Bộ Công Thương cho biết, từ năm 2000, BMC chưa thực hiện được việc kiểm toán báo cáo tài chính bởi tổ chức kiểm toán độc lập. Nguyên nhân được đưa ra là do hoạt động kinh doanh gặp khó khăn, hồ sơ kế toán và tài chính bị cơ quan chức năng thu giữ phục vụ điều tra, khiến doanh nghiệp không có đủ dữ liệu được kiểm toán để xác định chính xác tình hình tài sản, công nợ và kết quả kinh doanh.

Đến cuối tháng 5/2025, một số tổ chức kiểm toán được BMC liên hệ đều từ chối thực hiện kiểm toán do doanh nghiệp đang trong quá trình điều tra. Các đơn vị này chỉ sẵn sàng cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính và rà soát hồ sơ mà không đưa ra ý kiến kiểm toán.

Tháng 7/2025, BMC tiếp tục rà soát hồ sơ công nợ và làm việc với Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC để chuẩn bị các điều kiện phục vụ kiểm toán báo cáo tài chính.

Việc chưa có số liệu được kiểm toán cũng khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong triển khai yêu cầu giám sát đặc biệt và xây dựng phương án tái cấu trúc.

Gánh nợ phải trả hơn 4.400 tỷ đồng

Ngày 30/3/2026, Bộ Công Thương nhận được báo cáo của BMC về kết quả sản xuất kinh doanh năm 2025 và kế hoạch năm 2026.

Theo đó, doanh thu năm 2025 đạt gần 61 tỷ đồng, giảm 42,7% so với mức hơn 106 tỷ đồng của năm 2024. Nguồn thu chủ yếu đến từ hoạt động thương mại, dịch vụ, các hợp đồng đang thực hiện và khai thác tài sản.

BMC cho biết hoạt động sản xuất kinh doanh bị gián đoạn bởi các vướng mắc pháp lý, biện pháp cưỡng chế thuế, khó khăn trong sử dụng hóa đơn, phong tỏa tài khoản và quá trình tiếp nhận, rà soát tài sản, hồ sơ.

Sau khi trừ chi phí, công ty lỗ khoảng 2,7 tỷ đồng trong năm 2025, thu hẹp so với mức lỗ gần 9 tỷ đồng của năm trước.

Đến cuối năm 2025, BMC có vốn điều lệ gần 38,8 tỷ đồng, tổng tài sản gần 4.400 tỷ đồng. Trong khi đó, nợ phải trả vượt 4.400 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu âm hơn 10 tỷ đồng.

Đáng chú ý, chi phí xây dựng cơ bản dở dang lên tới gần 4.030 tỷ đồng, chiếm hơn 91% tổng tài sản. Các khoản phải thu ngắn hạn ở mức hơn 231 tỷ đồng.

Bộ Công Thương đánh giá doanh nghiệp vẫn trong tình trạng mất an toàn tài chính, với hệ số thanh toán hiện hành chỉ khoảng 0,13 lần và hệ số thanh toán bằng tiền mặt khoảng 0,003 lần.

Từ 19 hợp đồng tín dụng đến khoản dư nợ hơn 4.437 tỷ đồng

ông ty TNHH MTV Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại BMC là doanh nghiệp được chuyển đổi từ Công ty Vật liệu xây dựng và Xây lắp thương mại. Ban đầu công ty do ông Nguyễn Văn Ngọc là người đại diện theo pháp luật. Đến năm 2018, ông Phạm Lê Hùng đảm nhiệm chức Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc.

Liên quan vụ án, theo kết luận điều tra, từ tháng 4/2010, Công ty BMC và một số doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vạn Thịnh Phát có nhu cầu vay vốn để trả nợ.

Ông Nguyễn Văn Ngọc, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc BMC, cùng ông Phạm Lê Hùng, Phó Tổng giám đốc kiêm Kế toán trưởng, đã gặp bà Trương Mỹ Lan và trợ lý Nguyễn Thị Thu Sương để trao đổi về việc vay vốn tại Ngân hàng Tín Nghĩa và SCB.

Sau khi được bà Lan giới thiệu, nhóm lãnh đạo BMC thống nhất sử dụng quyền sử dụng đất và tài sản trên đất tại 5 dự án của doanh nghiệp làm tài sản bảo đảm để vay tổng cộng hơn 4.000 tỷ đồng.

Để 'lách' vướng mắc trong bối cảnh ngân hàng áp dụng giới hạn cấp tín dụng 500 tỷ đồng đối với khách hàng doanh nghiệp và 300 tỷ đồng đối với khách hàng cá nhân, nhóm lãnh đạo BMC đã thành lập hai công ty không có hoạt động thực chất là Thiên Ngọc và Nhân Hòa, đồng thời sử dụng BMC, Công ty Thiên An cùng 9 cá nhân đứng tên vay vốn.

Giai đoạn 2010-2016, nhóm này ký 19 hợp đồng tín dụng tại Ngân hàng Tín Nghĩa và SCB.

Cơ quan điều tra xác định các phương án kinh doanh không khả thi, tài sản bảo đảm không đủ điều kiện vay vốn. Đến nay, tổng dư nợ còn hơn 4.437 tỷ đồng và không có khả năng thanh toán.

Một trong những nhân vật được nhắc tới trong vụ án này là bà Nguyễn Thị Thu Sương. Bà Sương có Profile đình đám: Từng công tác tại UBND huyện Hóc Môn, UBND TP.HCM và Sở Nội vụ TP.HCM trước khi gia nhập Tập đoàn Vạn Thịnh Phát năm 2008.

Sau thời gian giữ các vị trí lãnh đạo tại CTCP Đại Trường Sơn, bà được bổ nhiệm làm Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đệ Nhất (First Bank) vào tháng 4/2011 và tiếp tục đảm nhiệm chức Chủ tịch HĐQT SCB từ tháng 1/2012.

Trong giai đoạn 1 vụ Vạn Thịnh Phát, từ tháng 7/2012 đến tháng 7/2013, bà Sương đã đồng ý cho 79 khách hàng vay 79 khoản tín dụng, với tổng dư nợ tính đến ngày 17/10/2022 là hơn 55.814 tỷ đồng. Hành vi của bà đã giúp sức tích cực cho bà Trương Mỹ Lan rút tiền khỏi SCB, gây thiệt hại cho ngân hàng 6.989 tỷ đồng.

Năm 2014, bà Nguyễn Thị Thu Sương nghỉ việc, đi nước ngoài. Khi xét xử vụ Vạn Thịnh Phát, bà Sương đang bị truy nã.

Những giao dịch bảo đảm đáng chú ý

Hồ sơ đăng ký giao dịch bảo đảm cho thấy, các tài sản BMC sử dụng thế chấp tại SCB và Ngân hàng Tín Nghĩa trước còn có quyền đòi nợ và tài sản hình thành từ vốn vay.

Đơn cử, năm 2011, doanh nghiệp đăng ký thế chấp quyền đòi nợ và các khoản lãi phát sinh từ hợp đồng với CTCP Cấp nước Kênh Đông, có tổng giá trị hơn 173 tỷ đồng. Hợp đồng liên quan gói thầu số 2 về xây dựng nhà máy xử lý nước Kênh Đông và tuyến ống chuyển tải đường kính 1.200mm.

Ngoài SCB, hồ sơ còn ghi nhận giao dịch bảo đảm tại BIDV (BID) - Sở Giao dịch II vào năm 2012. Tài sản thế chấp là tài sản hình thành từ vốn vay theo phương án kinh doanh, giá trị tạm tính hơn 32,8 tỷ đồng.

Tháng 7/2023, Công ty BMC phát sinh giao dịch bảo đảm tại Agribank. Tài sản đảm bảo liên quan lợi ích thu được từ việc khai thác giá trị quyền sử dụng đất theo hợp đồng thuê đất ký với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai (hợp đồng thuê đất này có hiệu lực từ tháng 6/2007).

Mới đây, tháng 2/2024, Công ty BMC đăng ký một giao dịch thế chấp khác tại Agribank Chi nhánh 10. Tài sản bảo đảm là quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng thuê lại đất tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc khu chế xuất, liên quan hợp đồng với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đắk Nông.