Ngân sách Nhà nước thu hơn 2,4 triệu tỷ đồng sau 10 tháng, chi đầu tư phát triển tăng đột biến

Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2026 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), thu ngân sách Nhà nước tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, dù nhiều chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất đang được triển khai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân.

Cụ thể, tổng thu ngân sách Nhà nước tháng 10 ước đạt 251.500 tỷ đồng. Lũy kế 10 tháng đầu năm, con số này đạt 2.438.900 tỷ đồng, bằng 96,4% dự toán năm và tăng 11% so với cùng kỳ năm trước.

Trong cơ cấu nguồn thu, thu nội địa tiếp tục đóng vai trò chủ lực với 2.102.800 tỷ đồng, tương đương 95,6% dự toán và chiếm 86,2% tổng thu ngân sách. Khoản thu này tăng 11,4% so với cùng kỳ năm 2025.

Thu từ dầu thô đạt 56.300 tỷ đồng, vượt 31% dự toán cả năm, tăng 38,3% so với cùng kỳ. Trong khi đó, thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 275.800 tỷ đồng, tương đương 99,2% dự toán và tăng 3,6%.

Như vậy, sau 10 tháng, cả ba khoản thu lớn của ngân sách Nhà nước đều đã tiến sát hoặc vượt dự toán năm. Đáng chú ý, thu từ dầu thô đã vượt kế hoạch được giao, trong khi thu nội địa và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đều đạt trên 95% dự toán.

Chi đầu tư phát triển tăng gần 50%, vượt 735.000 tỷ đồng

Ở chiều chi, tổng chi ngân sách Nhà nước trong 10 tháng ước đạt 2.108.700 tỷ đồng, bằng 66,8% dự toán năm và tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước.

Điểm đáng chú ý nằm ở cơ cấu chi. Chi đầu tư phát triển đạt gần 735.000 tỷ đồng, bằng 65,6% dự toán và tăng tới 49,7% so với cùng kỳ. Đây là mức tăng cao nhất trong ba nhóm chi chủ yếu của ngân sách Nhà nước.

Trong khi đó, chi thường xuyên đạt 1.280.000 tỷ đồng, bằng 70,8% dự toán, chiếm 60,7% tổng chi ngân sách và tăng 2,2%. Chi trả nợ lãi đạt 90.200 tỷ đồng, bằng 74,5% dự toán, chiếm 4,3% tổng chi và tăng 4,5%.

Diễn biến này cho thấy chi đầu tư phát triển đang tăng tốc mạnh hơn đáng kể so với các khoản chi còn lại. Với mức tăng gần 50%, dòng vốn ngân sách dành cho đầu tư phát triển được đẩy mạnh, tạo thêm nguồn lực cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Không chỉ chi đầu tư phát triển tăng mạnh, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước cũng ghi nhận kết quả tích cực. Trong tháng 10, vốn đầu tư công thực hiện ước đạt 121.600 tỷ đồng, tăng 23,7% so với cùng kỳ năm trước.

Lũy kế 10 tháng, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước đạt khoảng 783.900 tỷ đồng, tương đương 69% kế hoạch năm và tăng 19,8% so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ khu vực địa phương. Vốn đầu tư do địa phương quản lý đạt 671.800 tỷ đồng, bằng 69,2% kế hoạch và tăng 22,6%. Trong khi đó, vốn đầu tư do Trung ương quản lý đạt 112.100 tỷ đồng, bằng 67,9% kế hoạch và chỉ tăng 5,6%.

Riêng nguồn vốn ngân sách cấp xã đạt 128.300 tỷ đồng, tăng 29,6%; vốn ngân sách cấp tỉnh đạt 543.500 tỷ đồng, tăng 21%.

Những con số trên cho thấy tiến độ thực hiện vốn đầu tư từ ngân sách đang được cải thiện, đặc biệt tại các địa phương. Tuy nhiên, tỷ lệ thực hiện mới đạt 69% kế hoạch sau 10 tháng, đồng nghĩa áp lực giải ngân trong hai tháng cuối năm vẫn còn đáng kể.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế được đặt ở mức cao, việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và bảo đảm chất lượng các dự án sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với việc thúc đẩy tổng cầu, tạo năng lực sản xuất và hỗ trợ tăng trưởng trong thời gian tới.