Elon Musk xác nhận 'siêu thương vụ': SpaceX và Tesla sắp 'về chung một nhà'?

Phát biểu với nhà đầu tư hôm 20/10, Musk nói việc hợp nhất hai công ty “là một ý tưởng tốt”, nhưng nhấn mạnh quyết định cuối cùng thuộc về các ủy ban độc lập của 2 công ty.

Do Musk sở hữu cổ phần lớn ở cả Tesla và SpaceX, ông cho biết mình là bên có xung đột lợi ích nên không trực tiếp tham gia các cuộc thảo luận của các ủy ban này.

Thông tin này lập tức đẩy cổ phiếu SpaceX tăng khoảng 8% trong giao dịch ngoài giờ, trong khi Tesla tăng 1,8%.

Tuy vậy, Musk cảnh báo vẫn còn quá sớm để khẳng định sáp nhập sẽ xảy ra. Hai bên chưa thống nhất các điều khoản giao dịch và hoàn toàn có khả năng quá trình đàm phán không đi đến thỏa thuận.

Theo một nguồn tin của Reuters, các cuộc trao đổi đã bắt đầu trong vài tuần gần đây và một trong những phương án được xem xét là SpaceX mua lại Tesla. Tesla được cho là đã thuê một ngân hàng đầu tư để tư vấn cho quá trình này.

Có thể hình thành một “đế chế” công nghệ mới

Musk từ lâu đã nhiều lần gợi mở khả năng kết hợp Tesla và SpaceX, khi hoạt động của hai công ty ngày càng giao thoa ở nhiều lĩnh vực như AI, chip, robot, kết nối vệ tinh và sản xuất.

Theo Musk, việc hợp nhất có thể tạo thêm lợi thế trong phát triển phần mềm siêu trí tuệ, thiết kế chip, robot, hạ tầng kết nối và đưa khối lượng lớn thiết bị lên quỹ đạo.

Ông cũng nhắc tới Terafab, liên doanh sản xuất chip giữa Tesla và SpaceX. Dự án này dự kiến cho ra chip thử nghiệm đầu tiên vào khoảng tháng 5 hoặc tháng 6 năm sau và hướng tới sản xuất hàng loạt từ quý III/2028.

Tuy nhiên, Musk nhấn mạnh vẫn còn quá sớm để khẳng định thương vụ sẽ diễn ra. Hai ủy ban đặc biệt chưa thống nhất điều khoản giao dịch và hoàn toàn có khả năng các cuộc đàm phán sẽ không đi tới thỏa thuận cuối cùng.

Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho Reuters biết các cuộc thảo luận mới bắt đầu trong những tuần gần đây và một trong các phương án đang được xem xét là SpaceX mua lại Tesla. Tesla được cho là đã thuê một ngân hàng đầu tư tư vấn cho quá trình này.

Musk hiện sở hữu gần 20% Tesla và chưa tới một nửa SpaceX. Một số nhà phân tích cho rằng nếu hai công ty hợp nhất, tỷ lệ sở hữu này có thể giúp ông duy trì quyền kiểm soát đáng kể tại thực thể mới.

SpaceX lần đầu báo lãi sau khi niêm yết

Thông tin về khả năng sáp nhập được công bố cùng thời điểm SpaceX báo cáo lợi nhuận quý đầu tiên kể từ khi trở thành công ty đại chúng.

Doanh thu quý III đạt 14,58 tỷ USD, tăng 161% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, doanh thu liên quan đến AI tăng gần 10 lần, lên 7,56 tỷ USD. Phần lớn số tiền này đến từ việc cho các công ty như Anthropic, Google và Reflection AI thuê năng lực trung tâm dữ liệu, thay vì từ các mô hình AI riêng của SpaceX.

SpaceX ghi nhận lợi nhuận ròng 4,4 tỷ USD, đảo chiều mạnh so với khoản lỗ 1,1 tỷ USD cùng kỳ năm trước và cao gần gấp ba lần mức 1,57 tỷ USD mà giới phân tích dự báo.

Nếu tính theo cổ phiếu sau điều chỉnh, lợi nhuận đạt 0,45 USD/cổ phiếu, cao hơn đáng kể mức dự báo bình quân 0,13 USD.

Kết quả này cho thấy SpaceX đang thay đổi nhanh chóng về cơ cấu doanh thu. Trong nhiều năm, động lực tài chính chính của công ty là dịch vụ internet vệ tinh Starlink và hoạt động phóng tên lửa. Hiện tại, AI và trung tâm dữ liệu đang nổi lên như nguồn tăng trưởng mới.

Musk thậm chí dự báo doanh thu định kỳ hàng năm của SpaceX có thể đạt 500 tỷ đến 1.000 tỷ USD vào cuối năm 2027 nếu nhu cầu thuê không gian trung tâm dữ liệu tiếp tục tăng mạnh.

Động lực chính được kỳ vọng đến từ nhu cầu thuê không gian trung tâm dữ liệu trong làn sóng đầu tư AI.

Tuy nhiên, tăng trưởng này đi kèm mức chi tiêu cực lớn.

Chi phí đầu tư của SpaceX trong quý III gần như tăng gấp ba lần, lên 19,6 tỷ USD. Giám đốc tài chính Bret Johnsen cho biết công ty dự kiến chi tiếp 35 đến 40 tỷ USD trong riêng quý IV.

Will Rhind, CEO GraniteShares, nhận định quý III cho thấy các hợp đồng điện toán ký từ đầu năm đang chuyển thành doanh thu nhanh hơn nhiều nhà đầu tư dự tính.

Starlink vượt 13 triệu thuê bao

Mảng Starlink cũng tiếp tục tăng trưởng mạnh.

Số thuê bao đạt 13,6 triệu trong quý III, vượt đáng kể dự báo 12,19 triệu của giới phân tích.

Tuy nhiên, quá trình mở rộng sang nhiều thị trường có giá dịch vụ thấp hơn đang kéo doanh thu bình quân trên mỗi thuê bao đi xuống.

Con số này giảm từ khoảng 99 USD mỗi tháng năm 2023 xuống còn 69 USD trong quý III năm nay.

SpaceX cho biết xu hướng này có thể tiếp tục khi Starlink mở rộng sâu hơn sang những quốc gia có thu nhập thấp hơn và triển khai các gói cước rẻ hơn.

Trong khi đó, Starship vẫn chưa được đưa vào khai thác thương mại.

Hệ thống tên lửa tái sử dụng thế hệ mới này được kỳ vọng sẽ giúp SpaceX phóng các vệ tinh Starlink có băng thông cao hơn, đồng thời triển khai hạ tầng tính toán AI trên quỹ đạo.

Khả năng biến Starship thành một hệ thống có thể tái sử dụng ổn định vì thế vẫn là một trong những yếu tố quyết định tham vọng dài hạn của SpaceX.

Nếu SpaceX và Tesla cuối cùng tiến tới hợp nhất, thương vụ sẽ kết nối hai trụ cột lớn nhất trong hệ sinh thái công nghệ của Musk, từ xe điện, robot và chip cho tới vệ tinh, tên lửa, trung tâm dữ liệu và AI.