Fed phát tín hiệu khó đoán về lãi suất, chứng khoán và trái phiếu đối mặt nguy cơ biến động mạnh?

Các nhà đầu tư kỳ vọng sẽ nhận được tín hiệu rõ ràng hơn từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dưới sự lãnh đạo mới đã phải thất vọng trong cuộc họp mới đây.

Fed giữ nguyên lãi suất

Theo giới phân tích, những thông điệp trái chiều mà Ngân hàng Trung ương Mỹ phát đi về triển vọng lãi suất có thể khiến cả thị trường cổ phiếu lẫn trái phiếu đối mặt với nhiều bất ổn hơn, đồng thời làm gia tăng nguy cơ biến động mạnh trên thị trường tài chính.

Đúng như kỳ vọng của phần lớn thị trường, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất điều hành trong biên độ 3,50% - 3,75%. Tuy nhiên, quyết định này không đạt được sự đồng thuận tuyệt đối khi có tới ba thành viên trong hội đồng gồm 12 người bỏ phiếu phản đối.

Điều đó khiến nhiều chuyên gia mô tả đây là một quyết định "tạm dừng mang tính diều hâu" - tức giữ nguyên lãi suất nhưng vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục tăng lãi suất trong các cuộc họp sắp tới.

Việc Kevin Warsh, Chủ tịch Fed mới được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm, từ bỏ thông lệ đưa ra các định hướng chính sách nhằm giúp nhà đầu tư dự đoán bước đi tiếp theo của Fed cũng đánh dấu một sự thay đổi lớn trong cách điều hành chính sách tiền tệ.

Thay vì dựa vào những tín hiệu từ Fed, giới đầu tư giờ đây buộc phải phân tích sát sao từng số liệu kinh tế để tìm manh mối về hướng đi tiếp theo của lãi suất. Theo nhiều chuyên gia, điều này có thể khiến các đợt biến động trên thị trường diễn ra thường xuyên và dữ dội hơn.

Trước cuộc họp, thị trường định giá khoảng 36% khả năng Fed sẽ nâng lãi suất, khiến đây trở thành quyết định chính sách tiền tệ khó dự báo nhất kể từ tháng 12/2018, theo Deutsche Bank.

Ông JP Powers, Giám đốc đầu tư của RWA Wealth Partners, nhận định: "Mỗi kỳ họp của Fed giờ đây lại mang đến nhiều bất định hơn kỳ họp trước".

Ông cho rằng thị trường hiện đang hướng sự chú ý đến cuộc họp tháng 9, nhưng kết quả cuối cùng vẫn sẽ phụ thuộc vào diễn biến của các số liệu kinh tế trong thời gian tới.

Trong tháng 6, lạm phát tiêu dùng tại Mỹ giảm xuống còn 3,5%, song vẫn cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed. Bên cạnh đó, căng thẳng Mỹ - Iran leo thang trở lại trong tháng này cũng làm dấy lên lo ngại giá dầu sẽ tăng mạnh, từ đó tạo thêm áp lực lạm phát.

Phát biểu tại cuộc họp báo sau quyết định chính sách, Chủ tịch Fed Kevin Warsh nhấn mạnh rằng các quan chức chưa cam kết sẽ hành động ngay lập tức, nhưng khẳng định Fed "sẽ không ngần ngại hành động" trong các cuộc họp sắp tới nếu áp lực lạm phát không tiếp tục hạ nhiệt.

Tuy nhiên, trong lúc trả lời các câu hỏi của báo giới, những lo ngại về sự thiếu chắc chắn trong chính sách lại càng gia tăng khi xuất hiện câu hỏi lớn hơn: Liệu Chủ tịch Fed có một lộ trình rõ ràng và nhất quán để đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% hay không.

Ông Calvin Tse, Trưởng bộ phận Chiến lược và Kinh tế Mỹ tại BNP Paribas, cho rằng việc lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài tăng mạnh ngay sau thông báo của Fed là thông điệp rõ ràng mà thị trường gửi tới ông Warsh.

"Nếu ông ấy thực sự cứng rắn với lạm phát như những gì đã tuyên bố, vậy tại sao Fed vẫn chưa hành động? Đó dường như là câu hỏi mà thị trường đang đặt ra", ông nói.

Sau cuộc họp, thị trường hợp đồng tương lai từng nâng xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 9 lên 77%, trước khi giảm xuống còn khoảng 57% vào cuối ngày, theo công cụ FedWatch của CME. Thị trường hiện kỳ vọng tổng mức tăng lãi suất khoảng 35 điểm cơ bản từ nay đến cuối năm 2026.

Gió ngược đối với cổ phiếu và trái phiếu

Quyết định của Fed gây áp lực lên thị trường chứng khoán Mỹ, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn ngắn giảm do nhà đầu tư đồng loạt rút khỏi các vị thế từng đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 7 - một kịch bản từng được đánh giá có xác suất khá cao trước cuộc họp.

Theo các chuyên gia, việc Fed giữ nguyên lãi suất nhưng vẫn phát tín hiệu có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới là thông tin không mấy tích cực đối với thị trường chứng khoán. Điều này đồng nghĩa chi phí vay vốn có thể duy trì ở mức cao lâu hơn so với kỳ vọng của nhà đầu tư, gây áp lực lên hoạt động của doanh nghiệp và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận.

Không ít người cũng lo ngại rằng việc trì hoãn hành động ở thời điểm hiện tại có thể khiến Fed buộc phải thắt chặt chính sách mạnh tay hơn trong tương lai.

Tổng thống Donald Trump nhiều lần kêu gọi Fed hạ lãi suất, nhưng vẫn lên tiếng khen ngợi Chủ tịch Kevin Warsh sau quyết định giữ nguyên lãi suất mới đây. Về phần mình, ông Warsh tiếp tục khẳng định chính sách tiền tệ cần được điều hành một cách độc lập.

Ông Ed Al-Hussainy, nhà quản lý danh mục đầu tư trái phiếu và chiến lược vĩ mô tại Columbia Threadneedle Investments, cho rằng việc Fed chưa tăng lãi suất chỉ mang lại tác động tích cực rất ngắn đối với thị trường chứng khoán.

"Nhà đầu tư nhanh chóng nhận ra rằng áp lực lạm phát vẫn còn hiện hữu. Điều đó bào mòn lợi nhuận đầu tư, đặc biệt khi định giá cổ phiếu hiện nay vốn đã không còn rẻ", ông nói.

Triển vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất cũng có xu hướng làm giảm khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư, đồng thời khiến các tài sản an toàn như quỹ thị trường tiền tệ hay trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn ngắn trở nên hấp dẫn hơn so với cổ phiếu.

Đối với thị trường trái phiếu, việc Fed tạm dừng nhưng vẫn để ngỏ khả năng tăng lãi suất tiếp tục tạo áp lực đẩy lợi suất đi lên, đặc biệt ở các kỳ hạn nhạy cảm với chính sách như trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn hai năm. Khi kỳ vọng lãi suất tăng, nhà đầu tư sẽ yêu cầu mức lợi suất cao hơn để nắm giữ các chứng khoán có thu nhập cố định.

Ông Zachary Griffiths, Trưởng bộ phận Chiến lược vĩ mô và trái phiếu đầu tư tại CreditSights, cho biết lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ đã tăng đáng kể trong suốt hai tháng qua dù Fed chưa thực hiện bất kỳ đợt tăng lãi suất nào. Điều đó đồng nghĩa với việc điều kiện tài chính trên thị trường đã tự thắt chặt thay cho Fed.

Riêng trong tháng 7, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng gần 27 điểm cơ bản, đánh dấu mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ tháng 3.

Diễn biến này phản ánh thực tế rằng chính các nhà đầu tư ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn trong việc định hình điều kiện tài chính, phù hợp với quan điểm của Chủ tịch Kevin Warsh rằng thị trường - thay vì Fed - nên giữ vai trò lớn hơn trong việc hình thành kỳ vọng về lãi suất và lạm phát.

Ông Michael Arone, Giám đốc chiến lược đầu tư tại State Street Investment Management, nhận định: "Ông Warsh đang đánh đổi việc sử dụng 'định hướng từ Fed' bằng 'định hướng từ thị trường'. Ông để thị trường tự tìm ra mức lãi suất và lạm phát phù hợp".

Theo ông Arone, trong bối cảnh Fed không còn chủ động gợi mở chính sách như trước, nhà đầu tư sẽ phải rèn luyện trở lại kỹ năng phân tích dữ liệu kinh tế thay vì chỉ chờ các quan chức Fed chỉ ra đâu là những thông tin quan trọng nhất đối với triển vọng chính sách tiền tệ.