GS.TS Hoàng Văn Cường: Xuất khẩu khó bứt phá, tiêu dùng tăng chậm, chỉ có thể kỳ vọng vào đầu tư

Tại hội thảo "Mở khóa tăng trưởng - Động lực từ kinh tế tư nhân", các chuyên gia cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn hiện nay, việc khơi thông nguồn lực đang bị mắc kẹt trong các dự án bất động sản tồn đọng, kéo dài là một trong những giải pháp có thể mang lại hiệu quả nhanh nhất cho nền kinh tế.

Hàng loạt dự án treo đang "chôn" nguồn lực của nền kinh tế

Thực tế cho thấy, một lượng vốn rất lớn của khu vực tư nhân đang bị mắc kẹt trong các dự án bất động sản treo, các quỹ đất vướng mắc pháp lý hoặc nằm trong các kết luận thanh tra, kiểm tra và bản án kéo dài nhiều năm.

Theo ông Võ Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), tình trạng này đã và đang gây ra sự lãng phí rất lớn về đất đai, vốn đầu tư và cơ hội phát triển kinh tế.

"Yêu cầu đặt ra là phải sớm đưa các dự án này trở lại thị trường để cung - cầu gặp nhau, từ đó khơi thông nguồn lực cho nền kinh tế", ông Tuấn nhấn mạnh tại Hội thảo "Mở khóa tăng trưởng - Động lực từ kinh tế tư nhân", diễn ra chiều 8/6.

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ các dự án tồn đọng.

Ông Tuấn cho biết Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 29/2026 của Quốc hội và Nghị định số 147/2026 của Chính phủ đã tạo hành lang pháp lý quan trọng để các địa phương xử lý các dự án vướng mắc, kéo dài nhiều năm.

Theo ông, trong mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, có những nhiệm vụ cần thời gian dài để phát huy hiệu quả, nhưng cũng có những giải pháp có thể tạo tác động gần như ngay lập tức. Việc tháo gỡ các dự án bất động sản tồn đọng thuộc nhóm giải pháp thứ hai.

"Nếu làm được, tác động tích cực đối với kinh tế - xã hội sẽ rất lớn", ông Tuấn nhận định.

Muốn tăng trưởng nhanh phải dựa vào đầu tư

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, cho rằng động lực tăng trưởng mới từ khoa học công nghệ là xu hướng tất yếu, nhưng chưa thể tạo ra hiệu quả tức thời.

"Khoa học công nghệ muốn phát huy hiệu quả cần có độ trễ nhất định", ông nói.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, để thúc đẩy tăng trưởng ngay trong ngắn hạn, nền kinh tế vẫn phải dựa vào các động lực truyền thống gồm xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, dư địa tăng trưởng của xuất khẩu và tiêu dùng không còn nhiều.

"Riêng xuất khẩu và tiêu dùng không tăng được nhiều, chỉ có thể kỳ vọng vào động lực đầu tư", ông Cường nhận định.

Trong cấu phần đầu tư, ngoài đầu tư công, vai trò của đầu tư tư nhân là đặc biệt quan trọng. Và lĩnh vực có khả năng hấp thụ vốn nhanh nhất, tạo ra sản phẩm nhanh nhất chính là bất động sản.

Theo ông Cường, bất động sản không chỉ thu hút lượng vốn lớn mà còn có khả năng lan tỏa mạnh tới nhiều ngành nghề khác như xây dựng, vật liệu, máy móc, tài chính và thị trường lao động.

"Đây là khu vực có sức lan tỏa rất lớn đối với nền kinh tế và có thể tạo ra động lực tăng trưởng đáng kể", ông phân tích.

Dòng tiền vào bất động sản không đáng ngại, tồn kho mới là vấn đề

Trước những lo ngại về việc dòng tiền tiếp tục chảy mạnh vào bất động sản, GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng bản thân dòng vốn không phải là vấn đề nếu dòng tiền đó được chuyển hóa thành sản phẩm và đi vào tiêu dùng.

Khi bất động sản được giao dịch, khai thác và sử dụng hiệu quả, dòng tiền sẽ tiếp tục quay vòng trong nền kinh tế, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng GDP. Ngược lại, rủi ro chỉ xuất hiện khi đầu tư vượt quá nhu cầu thực, dẫn đến tình trạng tồn kho kéo dài.

Theo ông, tồn kho bất động sản tồn tại dưới hai hình thức. Thứ nhất là tồn kho của doanh nghiệp khi sản phẩm không bán được. Thứ hai là tồn kho tiềm tàng khi sản phẩm đã bán nhưng người mua không đưa vào sử dụng mà tiếp tục để trống.

Nếu lượng tồn kho này tăng cao và kéo dài, nguy cơ mất cân đối thị trường sẽ xuất hiện. GS.TS Hoàng Văn Cường cho biết tỷ lệ tồn kho dưới 30% chưa phải là vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, khi vượt ngưỡng 30%, thị trường bắt đầu phát ra tín hiệu cảnh báo cần được theo dõi chặt chẽ.

"Dòng vốn đổ vào bất động sản nhiều hay ít không phải là vấn đề. Đây là yếu tố thúc đẩy tăng trưởng, nhưng phải có sự kiểm soát để không xảy ra đình trệ, khủng hoảng nguồn vốn", ông Cường nhấn mạnh.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần thêm động lực để bứt tốc, việc giải phóng các dự án bất động sản tồn đọng không chỉ giúp khơi thông dòng vốn đang bị "chôn" nhiều năm mà còn có thể trở thành một trong những cú hích quan trọng nhất đối với tăng trưởng trong ngắn hạn.