Hà Nội nghiên cứu tuyến đường sắt gần 28.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2028

Liên danh Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải - CTCP (TEDI), Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đông Dương (ICC) và Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế cảng - kỹ thuật biển (PCC) đã hoàn thành hồ sơ thuyết minh phương án tuyến và vị trí công trình tỷ lệ 1/500 để phục vụ công tác thẩm định dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn.

Theo phương án nghiên cứu, tuyến chính bắt đầu tại ga đầu mối hành khách phía Nam Ngọc Hồi, thuộc xã Ngọc Hồi, TP. Hà Nội và kết thúc tại khu vực ga Kim Sơn, xã Thuận An, TP. Hà Nội. Hướng tuyến đi qua 3 địa phương Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh, đồng thời kết hợp các nhánh kết nối với mạng lưới đường sắt quốc gia.

Dự án được nghiên cứu phân kỳ đầu tư thành hai giai đoạn. Trong giai đoạn 1, tổng chiều dài các tuyến dự kiến khoảng 40,834km, gồm tuyến chính dài 29,818km, nhánh kết nối ga Thường Tín mới dài 5,138km và nhánh từ nút giao Kim Sơn đến ga Lạc Đạo mới dài 5,878km. Giai đoạn 2 dự kiến bổ sung hai nhánh kết nối tại nút giao Kim Sơn, lần lượt dài 6,914km và 4,275km, tổng cộng 11,189km. Phương án cũng dự trữ khả năng kết nối theo hướng Đông - Tây tại khu vực nút giao Quốc lộ 1A khi có nhu cầu.

Toàn tuyến dự kiến có 5 ga, gồm Ngọc Hồi, Thường Tín mới, Hưng Long, Lạc Đạo mới và Kim Sơn. Trong đó, ga Ngọc Hồi đảm nhiệm vai trò đầu mối hành khách phía Nam, còn ga Thường Tín mới được định hướng là đầu mối hàng hóa phía Nam.

Về tiêu chuẩn kỹ thuật, tuyến được nghiên cứu sử dụng đường sắt khổ 1.435mm, điện khí hóa, phục vụ vận tải hỗn hợp hành khách và hàng hóa. Tốc độ thiết kế dự kiến đạt 120km/h trên tuyến chính và 80km/h trên các đoạn tuyến nối, tuyến nhánh. Trong giai đoạn 1, đoạn từ nút giao Quốc lộ 1A đến nút giao Kim Sơn được nghiên cứu xây dựng đường đôi; các đoạn kết nối vào ga Ngọc Hồi, ga Kim Sơn và những tuyến nhánh bố trí đường đơn.

Đáng chú ý, hướng tuyến qua Hà Nội được nghiên cứu phối hợp với quy hoạch đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô nhằm tận dụng hành lang giao thông, hạn chế chia cắt khu dân cư và giảm khối lượng giải phóng mặt bằng. Từ ga Ngọc Hồi, tuyến chạy theo hành lang đường sắt tốc độ cao ở phía Tây Quốc lộ 1A. Khi đến khu vực giao cắt với Vành đai 4, tuyến chuyển lên cao, rẽ trái bằng đường cong bán kính khoảng 375m để chạy song song với tuyến đường bộ.

Sau đó, đường sắt vượt trên cao qua tuyến đường sắt quốc gia và Quốc lộ 1A, giao cắt với cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ trước khi tiếp tục đi trên cầu cạn về phía sông Hồng. Tại khu vực giao cắt giữa Quốc lộ 1A và cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, đơn vị tư vấn đưa ra hai phương án cao độ, trong đó kiến nghị phương án bố trí đường sắt trên cầu cạn qua cả hai vị trí giao cắt.

Theo tính toán sơ bộ, phương án được kiến nghị có chi phí xây dựng và giải phóng mặt bằng khoảng 2.546 tỷ đồng, thấp hơn mức khoảng 3.469 tỷ đồng của phương án đưa tuyến đi thấp qua Quốc lộ 1A rồi vượt cao ở phía ngoài nút giao.

Một hạng mục đáng chú ý khác là cầu đường sắt vượt sông Hồng tại khu vực Mễ Sở, được nghiên cứu bố trí song song với cầu Mễ Sở thuộc dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô. Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, tim cầu đường sắt cách tim cầu đường bộ khoảng 60m về phía hạ lưu và nằm trong phạm vi chỉ giới đường đỏ của Vành đai 4. Cách bố trí này có thể giúp tiết kiệm quỹ đất, hạn chế giải phóng mặt bằng và thuận lợi cho việc phối hợp triển khai hai công trình. Tuy nhiên, các giải pháp bảo đảm ổn định, tuổi thọ và an toàn của cầu đường sắt vẫn cần được nghiên cứu ở những bước tiếp theo.

Sau khi vượt sông Hồng, tuyến đi trên cao qua đê Tả Hồng, vượt đường tỉnh 199 để đến khu vực ga Hưng Long, dự kiến nằm trên địa bàn các xã Văn Giang và Hoàn Long, tỉnh Hưng Yên. Từ đây, tuyến tiếp tục bám theo hướng Vành đai 4, ưu tiên cầu cạn tại những khu vực cần hạn chế chia cắt cộng đồng. Theo hồ sơ nghiên cứu, đoạn tuyến chính qua Hưng Yên dài khoảng 19,829km, từ khu vực cầu Mễ Sở đến xã Lạc Đạo; đoạn qua Bắc Ninh dài khoảng 1,684km, thuộc địa bàn phường Song Liễu.

Đến khu vực giao cắt với đường sắt Hà Nội - Hải Phòng hiện hữu và đường tỉnh 385, tuyến được nghiên cứu phân nhánh kết nối về ga Kim Sơn và ga Lạc Đạo mới. Riêng nhánh đến ga Lạc Đạo mới trong giai đoạn 1 dài khoảng 5,878km, xuất phát từ nút giao Kim Sơn, chạy dọc phía bên phải tuyến đường sắt Hà Nội - Hải Phòng với khoảng cách giữa hai tim tuyến khoảng 15-20m trước khi tiếp cận nhà ga. Tại vị trí giao cắt với cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, tư vấn kiến nghị bố trí đường sắt trên cao trong phạm vi nút giao Vành đai 4 nhằm tận dụng hành lang giao thông và hạn chế giải phóng mặt bằng.

Trước đó, ngày 28/8/2026, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định số 4634/QĐ-UBND về lệnh xây dựng công trình khẩn cấp đối với dự án tuyến vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn, giao Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội làm chủ đầu tư. Theo phương án sơ bộ, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 27.752 tỷ đồng, sử dụng vốn đầu tư công từ ngân sách Trung ương và ngân sách TP. Hà Nội, với mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2028.

Khi được đầu tư đồng bộ với các tuyến đường sắt liên quan, tuyến vành đai phía Đông Ngọc Hồi - Kim Sơn được kỳ vọng góp phần tổ chức lại mạng lưới đường sắt khu vực đầu mối Hà Nội, tăng cường kết nối giữa các hành lang vận tải Bắc - Nam, Hà Nội - Hải Phòng và Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Công trình cũng hướng đến mục tiêu phân luồng vận tải hàng hóa ra khỏi khu vực nội đô, nâng cao hiệu quả tổ chức vận tải hành khách và hàng hóa, đồng thời tăng cường kết nối liên vùng giữa Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh, tạo điều kiện phát triển logistics, kết nối các khu công nghiệp và mở rộng không gian đô thị vùng Thủ đô.