Hai Tiến sĩ Đại học Quốc gia Hà Nội thừa nhận đề tài ‘có dấu hiệu lừa dối’

Theo kết luận thanh tra trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024, Thanh tra Chính phủ phát hiện vi phạm trong ký hợp đồng thuê khoán, nghiệm thu, thanh toán và quyết toán 2 đề tài nghiên cứu khoa học tại Trường Đại học Kinh tế.

Đáng chú ý, cả 2 đề tài đều có kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước. Qua kiểm tra, cơ quan thanh tra xác định hồ sơ thuê khoán thực hiện các chuyên đề không phản ánh đúng, đầy đủ những người tham gia nghiên cứu. Mỗi chuyên đề chỉ thể hiện một tác giả trong khi nội dung thực tế do nhóm tác giả thực hiện và có phần trùng với các ấn phẩm đã xuất bản.

Cụ thể, đề tài “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Xác định lại vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu”, mã số QG.21.46, do Tiến sĩ (TS) Nguyễn Thị Vũ Hà làm chủ nhiệm. Đề tài được thực hiện từ ngày 10/5/2021 đến 9/5/2023 với kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.

Theo kết luận thanh tra, hồ sơ thuê khoán 2 chuyên đề của đề tài chỉ ghi nhận một tác giả cho mỗi chuyên đề. Trong khi đó, một phần nội dung của 2 chuyên đề trùng với chương 1 và chương 2 của ấn phẩm “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Định vị lại Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu”. Ấn phẩm này có 22 tác giả và được xuất bản ngày 5/4/2022.

Tại biên bản làm việc ngày 2/4/2026, TS Nguyễn Thị Vũ Hà thừa nhận những nội dung trùng lặp mà đoàn thanh tra chỉ ra. Đến ngày 8/9/2026, bà Hà cùng Thạc sĩ, nghiên cứu sinh (ThS.NCS) Trần Thị Mai Thành - người được thuê khoán thực hiện chuyên đề, tiếp tục xác nhận có nội dung tương đồng. Hai người cũng thừa nhận các chuyên đề do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với người đại diện.

Thanh tra Chính phủ xác định hành vi trên có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học và công nghệ, vi phạm khoản 3 Điều 8 Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013. Từ các hồ sơ này, ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán hơn 111 triệu đồng cho 2 chuyên đề, mỗi chuyên đề 55,5 triệu đồng.

Một đề tài khác cũng bị phát hiện vi phạm tương tự là “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2020 - Chính sách tài khóa phục vụ phát triển bền vững”, mã số QG.20.49, do TS Nguyễn Quốc Việt làm chủ nhiệm. Đề tài được thực hiện từ ngày 9/4/2020 đến 8/4/2022, có kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.

Kết quả kiểm tra cho thấy hồ sơ thuê khoán 2 chuyên đề của đề tài này cũng chỉ ghi nhận một tác giả cho mỗi chuyên đề, chưa phản ánh đầy đủ những người thực tế tham gia nghiên cứu. Một phần nội dung của 2 chuyên đề trùng với chương 1 và chương 2 của ấn phẩm “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2020 - Củng cố điểm tựa tài khóa cho phát triển”, xuất bản ngày 13/12/2021 với 11 tác giả.

Tại các buổi làm việc ngày 1/4 và 8/9/2026, TS Nguyễn Quốc Việt thừa nhận những nội dung trùng lặp được đoàn thanh tra chỉ ra. Chủ nhiệm đề tài cũng xác nhận sản phẩm do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với người đại diện.

Theo kết luận thanh tra, hành vi này có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học và công nghệ, vi phạm khoản 3 Điều 8 Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013. Ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán tổng cộng 92,9 triệu đồng cho 2 chuyên đề, gồm hơn 32,8 triệu đồng đối với “Báo cáo tổng quan tình hình kinh tế thế giới năm 2019” và hơn 60 triệu đồng đối với “Báo cáo tổng quan tình hình kinh tế Việt Nam năm 2019”.

Như vậy, 2 đề tài có tổng kinh phí 1 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước. Riêng 4 chuyên đề có vi phạm được Thanh tra Chính phủ chỉ ra đã được thanh toán, quyết toán tổng cộng 204 triệu đồng.

Theo kết luận thanh tra, tháng 9/2026, chủ nhiệm 2 đề tài đã nộp lại toàn bộ số tiền nêu trên về Trường Đại học Kinh tế. Việc khắc phục được cơ quan thanh tra ghi nhận khi đánh giá tính chất, mức độ, hậu quả và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Từ những sai phạm này, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức đánh giá lại, làm rõ khối lượng thực tế đã thực hiện của 2 đề tài; thu hồi số tiền thanh toán, quyết toán không đúng quy định. Đồng thời, nhà trường cần xem xét trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan trên cơ sở làm rõ chức trách, thời kỳ và mức độ vi phạm.

Trường hợp phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, gây thiệt hại ngân sách nhà nước, Đại học Quốc gia Hà Nội phải kịp thời chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra có thẩm quyền để xử lý theo quy định pháp luật.