Hàng nghìn nhà khoa học tranh giải thưởng triệu USD của tỷ phú Phạm Nhật Vượng, nữ giáo sư Top 100 thế giới phải mất nhiều tháng để đánh giá

Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture mùa giải 2026 ghi nhận 1.819 hồ sơ đề cử từ khắp thế giới, với mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Các công trình tham gia xét chọn trải rộng trên nhiều lĩnh vực khoa học và công nghệ, trong đó y học và chăm sóc sức khỏe chiếm tỷ trọng lớn nhất với 38,4%. Tiếp đến là môi trường và khoa học trái đất (17%), năng lượng, giao thông vận tải và xây dựng (15%), thực phẩm và nông nghiệp (10,6%). Các lĩnh vực khoa học công nghệ khác chiếm 19%.

Chia sẻ về quá trình xét chọn mùa giải năm nay, GS. Daniela Rus, thành viên Hội đồng Giải thưởng VinFuture, người được tạp chí TIME bình chọn vào danh sách 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) cho biết bà đặc biệt ấn tượng với chất lượng các hồ sơ đề cử.

Theo nữ giáo sư, số lượng lớn các nhà khoa học cùng những công trình có giá trị khiến quá trình đánh giá kéo dài trong nhiều tháng.

Hội đồng Giải thưởng VinFuture tập trung vào hai câu hỏi cốt lõi đối với mỗi công trình: Nghiên cứu đã tạo ra bước tiến nào về khoa học và tri thức? Những tri thức đó có khả năng mang lại tác động tích cực, sâu rộng đối với nhân loại hay không?

Đây là những tiêu chí xuyên suốt quá trình đánh giá, nhằm lựa chọn các công trình không chỉ tạo ra tiến bộ khoa học thực chất mà còn có khả năng giải quyết những vấn đề quan trọng của con người và hành tinh.

Bên cạnh giá trị khoa học và tiềm năng ứng dụng, sự đồng thuận giữa các thành viên Hội đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra quyết định cuối cùng.

Theo GS. Daniela Rus, Hội đồng quy tụ các nhà khoa học đến từ nhiều lĩnh vực, với nền tảng chuyên môn và góc nhìn khác nhau. Chính sự đa dạng về kinh nghiệm, cùng tinh thần trách nhiệm và quá trình thảo luận kỹ lưỡng, đã góp phần bảo đảm chất lượng xét chọn.

Dù chưa tiết lộ danh tính các nhà khoa học hay công trình đoạt giải, GS. Daniela Rus cho biết VinFuture 2026 sẽ tôn vinh những nghiên cứu hướng tới giải quyết các thách thức lớn, góp phần xây dựng một tương lai bền vững cho hành tinh.

Theo bà, định hướng này được thể hiện ở nhiều cấp độ và không chỉ giới hạn trong một hạng mục giải thưởng. Những công trình được lựa chọn không đơn thuần thúc đẩy tiến bộ khoa học hay nâng cao chất lượng cuộc sống, mà còn hướng tới bảo đảm sự phát triển và thịnh vượng của nhân loại diễn ra theo cách bền vững đối với môi trường và hành tinh.

Tham gia Hội đồng Giải thưởng VinFuture từ năm 2025, GS. Daniela Rus cho biết bà trân trọng cơ hội đồng hành cùng cộng đồng khoa học quốc tế trong hành trình tìm kiếm và tôn vinh những nghiên cứu có giá trị.

Nữ giáo sư đánh giá cao tầm nhìn của VinFuture khi hướng sự quan tâm tới những thách thức quan trọng nhất mà nhân loại đang đối mặt, đồng thời đặt tiến bộ khoa học trong mối quan hệ với tương lai lâu dài của hành tinh.

Theo bà, thúc đẩy sự phát triển của con người và bảo vệ hành tinh không phải hai mục tiêu tách biệt, mà cần được xem xét song hành trong quá trình nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ.

VinFuture được thành lập ngày 20/12/2020 bởi tỷ phú Phạm Nhật Vượng và phu nhân Phạm Thu Hương. Quỹ hoạt động độc lập, phi lợi nhuận, với mục tiêu vinh danh và hỗ trợ các công trình khoa học, công nghệ có khả năng tạo ra những thay đổi tích cực cho cuộc sống của hàng tỷ người.

Hệ thống Giải thưởng VinFuture có tổng giá trị 4,5 triệu USD, tương đương hơn 115 tỷ đồng. Trong đó, Giải thưởng Chính (VinFuture Grand Prize) trị giá 3 triệu USD, thuộc nhóm giải thưởng thường niên có giá trị lớn nhất thế giới trong lĩnh vực khoa học công nghệ.