Hạt đen sì của vùng cao Tây Bắc bỗng 'cháy hàng' dịp Tết, giá tới hơn 250.000 đồng/kg vẫn đắt khách

Đặc sản vùng cao được người thành phố tìm mua dịp Tết

Mỗi dịp Tết đến xuân về, trên các chợ mạng lại xuất hiện một loại hạt màu đen sì, hình dáng to chắc, được nhiều người săn tìm để nhâm nhi ngày Tết. Đó là hạt bí mèo đen – đặc sản quen thuộc của vùng cao Tây Bắc.

Hiện nay, hạt bí mèo đen được rao bán phổ biến trên các nền tảng trực tuyến với hai loại: hạt sống chưa rang và hạt rang sẵn. Giá bán dao động khoảng 200.000 đồng/kg với hạt sống, trong khi hạt rang sẵn có giá khoảng 260.000 đồng/kg, tùy chất lượng và nguồn hàng.

Theo người bán, hạt bí mèo đen còn được gọi là hạt bí mèo, lấy từ quả bầu nhung. So với các loại hạt bí thông thường, hạt bí mèo đen có kích thước lớn, chắc mẩy, khi ăn cho cảm giác bùi, béo và ngậy hơn hạt bí trắng.

Điểm đặc biệt là màu đen tuyền hoàn toàn tự nhiên, không nhuộm màu, không tẩm hóa chất hay phẩm màu. Sau khi thu hoạch, hạt được phơi khô dưới nắng tự nhiên rồi rang bằng bếp củi, giúp giữ trọn hương thơm mộc mạc, dân dã – yếu tố khiến loại hạt này ngày càng được ưa chuộng.

Cây “mọc khỏe trên đất cằn”, từng bị bỏ quên

Cây bí mèo đen có khả năng sinh trưởng tốt ở cả vùng đồng bằng lẫn vùng cao, đặc biệt phù hợp với khí hậu mát lạnh, đất đai nghèo dinh dưỡng và khá cằn cỗi. Chính sức sống dẻo dai này giúp cây tồn tại tự nhiên trong thời gian dài trước khi được khai thác bài bản.

Quả bí mèo đen có hình dáng thuôn dài, giống dưa chuột nhưng kích thước lớn hơn, dạng bầu dục, cầm chắc tay. Quả to có thể nặng tới 5 kg, mỗi cây cho năng suất cao, trung bình 20–50 quả/vụ.

Ngoài mục đích lấy quả và hạt, nhiều gia đình vùng cao còn tận dụng dây bí leo giàn làm hàng rào xanh, bờ bụi hoặc trồng làm cảnh, vừa che chắn vừa tạo không gian mát mẻ.

Trước đây, bí mèo đen chủ yếu mọc dại, gần như không có giá trị kinh tế. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, khi hạt bí mèo đen được thị trường biết đến và ưa chuộng, loại cây này nhanh chóng “lên đời”.

Giá bán cao, nhu cầu tăng mạnh khiến bí mèo đen được trồng nhiều hơn, đặc biệt tại các tỉnh miền núi như Hà Giang, Lào Cai, Tuyên Quang. Nhờ dễ trồng, ít công chăm sóc, thời gian thu hoạch ngắn, chỉ 3–4 tháng sau gieo trồng, bí mèo đen đã trở thành nguồn thu nhập đáng kể, góp phần cải thiện đời sống cho nhiều hộ dân.

Khi còn non, hạt bí mèo đen có màu trắng, đến khi già sẽ chuyển sang đen tuyền. Không chỉ được ưa chuộng vì hương vị, loại hạt này còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng, giúp bổ sung năng lượng, hỗ trợ tăng cường trí nhớ và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Chị Hương (Định Công, Hà Nội) – người bán hạt bí mèo đen trên chợ mạng – cho biết: “Tôi thu mua hạt bí mèo sống trực tiếp từ bà con vùng cao rồi tự tay rang và bảo quản kỹ. Có thời điểm khách đặt quá đông, hạt vừa rang xong đã hết, không kịp làm thêm để bán”.

Theo chị Hương, trên thị trường hiện có nhiều mức giá khác nhau. Một số nơi bán rẻ hơn nhưng đa phần là hàng loại 2, loại 3, hạt nhỏ, lép, khi rang dễ cháy, ăn có mùi khét, không còn vị béo thơm đặc trưng. Người tiêu dùng nên chọn nguồn hàng uy tín để tránh mua phải hạt kém chất lượng.
Là người từng thưởng thức hạt bí mèo đen, chị Nhung (Mỹ Đình, Hà Nội) cho biết rất ấn tượng với vị bùi, thơm và ngậy, khác hẳn hạt bí thông thường. “Tết năm nào tôi cũng mua vài kg để ăn Tết, vừa ngon vừa lạ miệng, đãi khách cũng rất hợp”, chị Nhung chia sẻ.