Hơn 1.000 doanh nghiệp công bố lợi nhuận gần 244.000 tỷ đồng, Vingroup và Vinhomes đóng góp lớn

Theo báo cáo cập nhật kết quả kinh doanh quý III/2026 vừa được Chứng khoán TCBS công bố, lợi nhuận sau thuế của 1.056 doanh nghiệp đạt 243.901 tỷ đồng, tăng 46,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, đà tăng trưởng chủ yếu tập trung ở một số doanh nghiệp lớn, trong đó bất động sản và ngân hàng đóng góp tới 74,4% mức tăng lợi nhuận toàn thị trường.

Đây là quý thứ 6 liên tiếp lợi nhuận doanh nghiệp tăng trên 30% so với cùng kỳ. Dù vậy, bức tranh kinh doanh không hoàn toàn tích cực. Tỷ lệ doanh nghiệp có lợi nhuận tăng trưởng giảm từ 62,1% trong quý trước xuống còn 54,2%. Đáng chú ý, có 84 doanh nghiệp chuyển từ lãi sang lỗ, nhiều hơn số 68 doanh nghiệp chuyển từ lỗ sang lãi.

Theo TCBS, mức tăng trưởng 46,1% của toàn thị trường chịu ảnh hưởng đáng kể từ kết quả kinh doanh đột biến của một số doanh nghiệp đầu ngành.

Riêng Tập đoàn Vingroup (VIC) lãi hơn 22.700 tỷ đồng và CTCP Vinhomes (VHM) lãi hơn 23.000 tỷ đồng đã đóng góp 24,4 điểm % vào mức tăng trưởng chung, tương đương gần 53%. Nếu loại trừ hai doanh nghiệp này, lợi nhuận toàn thị trường chỉ còn tăng 22,4%. Trường hợp tiếp tục loại Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR), mức tăng giảm xuống còn 17,5%.

Như vậy, chỉ ba doanh nghiệp đã tạo ra sự khác biệt lớn trong kết quả lợi nhuận của hơn 1.000 doanh nghiệp được thống kê. Dù mức tăng 17,5% vẫn tương đối tích cực, con số này cho thấy tăng trưởng lợi nhuận thực tế không đồng đều như mức tăng chung 46,1%.

Xét theo ngành, 10/13 nhóm ghi nhận lợi nhuận tăng so với cùng kỳ. Trong đó, bất động sản và ngân hàng là hai nhóm đóng góp lớn nhất, với tổng cộng 34,3 điểm % trong mức tăng trưởng 46,1% của toàn thị trường.

Có 3 nhóm ngành ghi nhận lợi nhuận tăng trên 100% gồm sản xuất phụ trợ, bất động sản và vật liệu xây dựng. Nhóm sản xuất phụ trợ dẫn đầu với mức tăng 491,4%, chủ yếu nhờ kết quả kinh doanh đột biến của BSR khi biên lợi nhuận lọc dầu tăng mạnh sau những gián đoạn nguồn cung liên quan đến eo biển Hormuz. TCBS đánh giá động lực này khó duy trì trong dài hạn.

Đứng tiếp theo là bất động sản, với lợi nhuận tăng 364,6%, chủ yếu nhờ Vinhomes đẩy mạnh bàn giao dự án. Lợi nhuận ngành vật liệu xây dựng tăng 121,1%, được hỗ trợ bởi nhu cầu thép gia tăng trong chu kỳ xây dựng.

Ở các nhóm ngành có mức tăng lợi nhuận dưới 50%, bán lẻ và ngân hàng được TCBS đánh giá có nền tảng tăng trưởng tích cực. Cụ thể, lợi nhuận ngành bán lẻ tăng 46,9%, được thúc đẩy bởi kết quả kinh doanh của Điện Máy Xanh (DMX), công ty con của Thế Giới Di Động (MWG), cùng chuỗi nhà thuốc Long Châu thuộc FPT Retail (FRT). Trong đó, lợi nhuận của DMX tăng gấp đôi so với cùng kỳ.

Ngành ngân hàng ghi nhận mức tăng lợi nhuận 21%, chủ yếu nhờ hoạt động tín dụng tiếp tục mở rộng. Đây cũng là một trong những nhóm có tăng trưởng tương đối đồng đều giữa các doanh nghiệp.

Bên cạnh kết quả kinh doanh, TCBS cũng cho rằng mặt bằng định giá của thị trường chứng khoán đang ở vùng tương đối hấp dẫn.

Chỉ số P/E toàn thị trường hiện ở mức 10,6 lần, thấp hơn khoảng 15% so với trung bình 5 năm. Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup gồm VIC, VHM, VRE, VEF và VPL, P/E toàn thị trường chỉ còn 9,4 lần.

Theo đánh giá của công ty chứng khoán này, bán lẻ, vật liệu xây dựng và ngân hàng là ba nhóm đáng chú ý nhất nhờ lợi nhuận tăng trưởng tương đối tốt, đồng thời có mức độ lan tỏa cao giữa các doanh nghiệp. Trong khi đó, hệ số giá trên giá trị sổ sách (P/B) của ba nhóm này đang thấp hơn trung bình 5 năm lần lượt 38%, 20% và 18%.

Các ngành tiện ích, thực phẩm - đồ uống và sản xuất nhựa - hóa chất cũng có định giá thấp hơn trung bình, nhưng mức chênh lệch không lớn. Ngược lại, một số nhóm như chứng khoán, công nghệ và thông tin, xây dựng hay vận tải - kho bãi có định giá giảm chủ yếu do lợi nhuận suy yếu hoặc tăng trưởng chậm.

Riêng bất động sản, P/B toàn ngành vẫn cao hơn trung bình 5 năm khoảng 45%, chủ yếu do ảnh hưởng từ nhóm cổ phiếu Vingroup. Nếu loại trừ nhóm này, P/B ngành bất động sản chỉ còn 0,95 lần.