Dòng tiền ở Viconship (VSC) dưới thời hai Chủ tịch cùng tên Dũng: 'Bỏ thuyền lên bộ'?

Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, CTCP Container Việt Nam (Viconship, mã VSC) ghi nhận doanh thu thuần gần 935 tỷ đồng, tăng 10,7% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp tăng 22,2%, đạt 389 tỷ.

Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế giảm 60,6% còn 44,6 tỷ đồng. Riêng lợi nhuận thuộc cổ đông công ty mẹ chuyển từ lãi gần 79 tỷ sang lỗ 9,4 tỷ. Nguyên nhân đáng chú ý là chi phí tài chính tăng 184%, lên 291,5 tỷ đồng, trong đó lãi vay gần 161 tỷ đồng.

Sự trái chiều giữa doanh thu và lợi nhuận diễn ra trong bối cảnh Viconship ngày càng dành nhiều nguồn lực cho đầu tư tài chính, mua cổ phần doanh nghiệp và mở rộng hoạt động thông qua M&A.

Từ thời ông Nguyễn Đức Dũng đến giai đoạn tăng tốc đầu tư

Hoạt động đầu tư chứng khoán tại Viconship bắt đầu nổi lên rõ nét từ năm 2024, dưới thời Chủ tịch HĐQT Nguyễn Đức Dũng. Khi đó, danh mục chứng khoán kinh doanh đạt khoảng 547 tỷ đồng, chủ yếu là cổ phiếu Eximbank (EIB) và GELEX (GEX). Doanh nghiệp đã sử dụng khoảng 237 tỷ đồng vốn vay ký quỹ để tài trợ một phần cho danh mục.

Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa trong kế hoạch đầu tư năm 2025, với khoảng 1.000 tỷ đồng dự kiến dành cho đầu tư tài chính ngắn hạn.

Bước ngoặt về nhân sự diễn ra tại ĐHCĐ ngày 25/4/2025, khi ông Nguyễn Xuân Dũng được bầu vào HĐQT nhiệm kỳ mới và sau đó giữ chức Chủ tịch.

Khác với người tiền nhiệm, ông Nguyễn Xuân Dũng có khoảng 20 năm kinh nghiệm trong ngành ngân hàng, chủ yếu ở lĩnh vực tín dụng doanh nghiệp, từng làm việc tại MB và VIB.

Dưới thời chủ tịch mới, Viconship tiếp tục đẩy mạnh hoạt động đầu tư, đồng thời mở rộng các kênh huy động vốn.

Năm 2025, HĐQT doanh nghiệp ban hành 99 nghị quyết, trong đó có nhiều quyết định liên quan đến vay vốn tại HDBank, Eximbank, VIB, Techcombank, Cathay United Bank và các hạn mức ký quỹ chứng khoán.

Theo báo cáo đầu tư trình cổ đông, Viconship đã đầu tư 3.143 tỷ đồng trong năm 2025, với 93% dành cho hoạt động đầu tư tài chính. Sang năm 2026, tỷ trọng này trong kế hoạch đầu tư tiếp tục ở mức 80%.

Đến cuối tháng 9/2026, danh mục chứng khoán kinh doanh của Viconship đạt gần 2.700 tỷ đồng, tăng 176% so với đầu năm. Các khoản đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết và góp vốn dài hạn cũng tăng lên mức gần 3.800 tỷ.

Trong số này, doanh nghiệp nắm khoảng 62 triệu cổ phiếu GEX với giá gốc gần 1.488 tỷ đồng; 7,5 triệu cổ phiếu PET có giá gốc 279 tỷ đồng và 22,53 triệu cổ phiếu VIX với giá gốc khoảng 291 tỷ đồng.

Ở lĩnh vực vận tải biển, Viconship cùng công ty con sở hữu khoảng 42 triệu cổ phiếu Hải An (HAH), giá trị ghi sổ gần 2.496 tỷ. Doanh nghiệp còn góp vốn tại Vinaship, Cảng VIMC Đình Vũ và kiểm soát nhiều đơn vị cảng biển, logistics.

Tính theo thị giá tại thời điểm thống kê, danh mục cổ phần tại các doanh nghiệp được đề cập có tổng giá trị khoảng 10.600 tỷ đồng, bao gồm cả cổ phần công ty con và công ty liên kết.

Tài sản tăng, áp lực huy động vốn lớn dần

Cùng với hoạt động đầu tư, bảng cân đối kế toán Viconship thay đổi đáng kể.

Đến cuối quý III/2026, tổng tài sản đạt 16.882 tỷ đồng, tăng 30,2% so với đầu năm. Trong khi đó, dư nợ vay và thuê tài chính tăng 57,5% lên 8.465 tỷ, vượt vốn chủ sở hữu. Tiền và tương đương tiền giảm 33,2% còn 611 tỷ.

Áp lực vốn khiến Viconship liên tiếp lên kế hoạch huy động nguồn lực mới. Cuối tháng 10/2026, HĐQT thông qua phương án phát hành 2.500 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 36 tháng để cơ cấu nợ.

Trước đó, doanh nghiệp công bố kế hoạch chào bán hơn 187 triệu cổ phiếu, dự kiến thu gần 1.872 tỷ đồng. Trong đó, hơn 1.581 tỷ đồng được dành để trả nợ vay tại HDBank và Eximbank, phần còn lại góp vốn vào Hải An Green Shipping Lines.

Tại ĐHCĐ thường niên năm 2026, Chủ tịch Nguyễn Xuân Dũng cho biết Viconship dự kiến giảm chi trả cổ tức để dành nguồn lực cho các hợp đồng đóng tàu giai đoạn 2027-2028. Ban lãnh đạo cũng đưa ra phương án trái phiếu kèm chứng quyền, kỳ vọng mang lại lợi ích dài hạn cho cổ đông.

Như vậy, từ thời ông Nguyễn Đức Dũng đến người kế nhiệm Nguyễn Xuân Dũng, Viconship đã chuyển từ giai đoạn hình thành danh mục chứng khoán sang mở rộng đầu tư tài chính và M&A với quy mô hàng nghìn tỷ đồng.

Tuy nhiên, khi nguồn vốn đầu tư ngày càng phụ thuộc vào vay nợ và huy động thêm từ cổ đông, hiệu quả sử dụng vốn trở thành bài toán đáng chú ý. Trong khi hoạt động cảng biển vẫn tăng trưởng, chi phí tài chính gia tăng đang trực tiếp thu hẹp lợi nhuận.

Trên thị trường, cổ phiếu VSC đóng cửa phiên 5/11/2026 ở mức 13.550 đồng/cp, giảm khoảng 62% kể từ giữa tháng 8/2025.