Khu công nghiệp kiến nghị ưu đãi tín dụng xanh để tăng sức hút FDI

Tại Hội nghị đối thoại doanh nghiệp và chính quyền thành phố trong lĩnh vực ngân hàng vừa diễn ra tại TP.HCM, đại diện Công ty TNHH Phát triển Cơ sở Hạ tầng Công nghiệp Tân Tập (KBC) cho biết các quy định về môi trường, phát thải carbon và tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe đang tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp phát triển khu công nghiệp.

Theo doanh nghiệp này, lợi thế cạnh tranh của khu công nghiệp hiện không còn chỉ nằm ở quỹ đất hay hạ tầng truyền thống mà còn phụ thuộc vào khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững mà nhà đầu tư quốc tế yêu cầu.

Do đó, doanh nghiệp đề xuất ngành ngân hàng xây dựng các gói tín dụng xanh với lãi suất ưu đãi, thời hạn vay dài hơn nhằm hỗ trợ đầu tư hạ tầng xanh, năng lượng tái tạo, hệ thống xử lý nước thải và các dự án giảm phát thải carbon.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng kiến nghị sớm ban hành bộ tiêu chí rõ ràng về dự án xanh để tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn, đồng thời đơn giản hóa thủ tục thẩm định và xem xét áp dụng các cơ chế hỗ trợ lãi suất hoặc bảo lãnh tín dụng nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của các khu công nghiệp, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

Phản hồi kiến nghị của doanh nghiệp, bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2, cho biết Ngân hàng Nhà nước thời gian qua đã liên tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng ưu tiên nguồn vốn cho các dự án thuộc danh mục phân loại xanh cũng như các dự án mang lại lợi ích về môi trường, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến hết quý I/2026, dư nợ tín dụng xanh đạt khoảng 828.000 tỷ đồng, tăng gấp 4,6 lần so với năm 2017. Tuy nhiên, tín dụng xanh hiện mới chiếm khoảng 4,3% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, cho thấy dư địa phát triển vẫn còn rất lớn.

Bà Ngọc Liên cho biết các ngân hàng thương mại sẽ căn cứ vào danh mục phân loại xanh do Chính phủ ban hành để xác định các dự án đủ điều kiện hưởng chính sách tín dụng xanh, bảo đảm tính minh bạch và thống nhất trong quá trình triển khai.

Đại diện Vietcombank cho biết ngân hàng hiện là một trong những đơn vị có danh mục tín dụng xanh lớn nhất hệ thống. Giai đoạn 2020-2025, quy mô danh mục tín dụng xanh của ngân hàng đã tăng gấp bốn lần, lên gần 43.000 tỷ đồng, với định hướng ưu tiên tài trợ các dự án thuộc lĩnh vực xanh.

Hiện các doanh nghiệp và tổ chức tín dụng cũng đang chờ hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về cơ chế xác nhận các dự án thuộc danh mục phân loại xanh theo Quyết định số 21/2025 của Thủ tướng Chính phủ. Đây sẽ là cơ sở để doanh nghiệp được hưởng các chính sách ưu đãi theo Nghị quyết 139 của Chính phủ, trong đó có hỗ trợ lãi suất 2% đối với các dự án xanh áp dụng tiêu chuẩn ESG.

Trao đổi với báo chí, bà Hoàng Thị Diệu Thúy, Giám đốc Quan hệ khách hàng cấp cao Khối Khách hàng Doanh nghiệp và Định chế Tài chính của HSBC Việt Nam, nhận định nhu cầu chuyển đổi xanh của doanh nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy thị trường tài chính bền vững phát triển.

Theo bà Thúy, yêu cầu từ nhà đầu tư, đối tác và khách hàng về minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải đang trở thành động lực để doanh nghiệp xanh hóa hoạt động nếu muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đại diện HSBC cho rằng tài chính xanh không chỉ là những khoản vay dài hạn cho các dự án quy mô lớn mà cần bao gồm nhiều công cụ tài chính linh hoạt, phục vụ cả nhu cầu vốn lưu động và đầu tư tài sản cố định như dây chuyền sản xuất, hạ tầng năng lượng hay hệ thống xử lý nước.

Khảo sát của HSBC cũng cho thấy 82% doanh nghiệp tại Việt Nam đã và đang thu thập dữ liệu ESG để theo dõi các chỉ số hoạt động. Tuy nhiên, chỉ khoảng một phần ba doanh nghiệp sử dụng chứng nhận của bên thứ ba cho báo cáo ESG. Theo HSBC, việc có chứng nhận độc lập sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao uy tín, hạn chế rủi ro "tẩy xanh" (greenwashing) và gia tăng khả năng tiếp cận các nguồn vốn xanh trong tương lai.