Kiện BYD sao chép thiết kế, tại sao Land Rover bất ngờ nhận án phạt ngược 500.000 Euro?

Vụ kiện tụng bản quyền sở hữu trí tuệ giữa Jaguar Land Rover và BYD vừa xuất hiện một ngã rẽ đầy bất ngờ tại châu Âu. Từng nắm lợi thế khi được phép thu giữ dữ liệu nội bộ của đối thủ, hãng xe Anh quốc giờ đây lại trở thành bên chịu áp lực pháp lý lớn nhất. Phán quyết mới nhất từ cơ quan hành pháp Hà Lan không chỉ tước đi công cụ tìm kiếm chứng cứ của Land Rover mà còn treo lơ lửng một án phạt tài chính nặng nề nếu họ chậm trễ thi hành.

Cuộc thu lượm chứng cứ bị tuýt còi

Nguồn cơn sự việc bắt đầu từ những nghi ngờ của Land Rover đối với mẫu SUV hybrid sạc ngoài Fangchengbao Ti7 do BYD sản xuất. Hãng xe có trụ sở tại Anh cáo buộc đối thủ Trung Quốc đã sao chép trắng trợn kiểu dáng của dòng xe địa hình huyền thoại Defender. Thậm chí, họ còn tin rằng BYD đã bí mật tháo rời một chiếc Defender để nghiên cứu ngược công nghệ lõi bên trong và áp dụng lên dòng xe điện mới.

Để củng cố lập luận, vào tháng 8 vừa qua, Land Rover đã thành công xin lệnh từ tòa án để tiến hành thu giữ hàng loạt dữ liệu tại hai văn phòng của BYD ở Schiedam và Hoofddorp thuộc Hà Lan. Dữ liệu này được giao cho một bên thứ ba độc lập quản lý nhằm chờ quá trình phân tích pháp lý. Tuy nhiên, BYD ngay lập tức phản đòn khi cho rằng phạm vi thu giữ là quá rộng, xâm phạm nghiêm trọng đến các tài liệu nghiên cứu và phát triển hoàn toàn không liên quan đến vụ kiện.

Đến ngày 11/11, thẩm phán H.F.R. van Heemstra thuộc Tòa án quận The Hague đã chính thức ra lệnh hủy bỏ quyền thu giữ chứng cứ này. Cơ quan xét xử nhận định rằng Land Rover không cần đến các dữ liệu nội bộ của BYD chỉ để chứng minh hành vi sao chép thiết kế bên ngoài của mẫu Ti7. Thêm vào đó, do chiếc xe thể thao đa dụng của Trung Quốc chưa hề được phân phối tại thị trường Liên minh châu Âu, việc tiếp cận tài liệu nội bộ để tính toán mức độ thiệt hại kinh tế là một động thái thiếu cơ sở thực tế.

Án phạt nửa triệu Euro lơ lửng

Quyết định của tòa án đi kèm với những chế tài vô cùng khắt khe dành cho hãng xe hơi đến từ nước Anh. Land Rover chỉ có vỏn vẹn 24 giờ kể từ lúc nhận phán quyết chính thức để yêu cầu cơ quan thi hành án hoặc đơn vị lưu trữ tiến hành tiêu hủy toàn bộ các tài liệu đã thu thập. Nếu hệ thống vận hành chậm trễ, mức phạt được ấn định là 50.000 Euro cho mỗi giờ trễ hạn.

Tổng số tiền bồi thường tối đa mà Land Rover phải gánh chịu có thể lên tới 500.000 Euro, tương đương khoảng 553.850 USD. Sau khi quá trình tiêu hủy hoàn tất, họ phải cung cấp cho phía BYD một giấy xác nhận độc lập trong khung thời gian 24 giờ. Cơ quan xét xử cũng cấm tiệt Land Rover sử dụng lại lệnh thu giữ cũ để thực hiện các biện pháp cưỡng chế, với mức phạt 500.000 Euro cho mỗi lần cố tình vi phạm.

Ở chiều ngược lại, những nỗ lực phản công của Land Rover đều đi vào ngõ cụt và không mang lại kết quả khả quan. Tòa án đã bác bỏ thẳng thừng yêu cầu của hãng xe Anh về việc phạt BYD 500.000 Euro với lý do không hợp tác trong quá trình điều tra. Đơn vị cầm cân nảy mực khẳng định BYD đã tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ pháp lý theo phán quyết ban đầu, dù hãng xe Trung Quốc vẫn phải thanh toán khoản án phí khoảng 28.110 USD.

Cuộc chiến pháp lý chưa có hồi kết

Dù giành được chiến thắng quan trọng trong việc bảo mật dữ liệu kinh doanh, BYD vẫn chưa thể thở phào nhẹ nhõm. Theo giới quan sát truyền thông Hà Lan, phán quyết ngày 11/11 chỉ đơn thuần giải quyết tính hợp pháp của việc lưu giữ tài liệu tình báo thương mại. Vấn đề cốt lõi là liệu mẫu xe Fangchengbao Ti7 có thực sự đánh cắp chất xám từ thiết kế của Land Rover Defender hay không thì vẫn bị tòa án bỏ ngỏ.

Hiện tại, Land Rover vẫn đang ráo riết theo đuổi các thủ tục tố tụng riêng biệt tại cả Rotterdam và The Hague. Khởi điểm vụ kiện tập trung vào quyền sở hữu kiểu dáng công nghiệp và các cáo buộc vi phạm bản quyền thiết kế. Chiếc Fangchengbao Ti7 vừa được tung ra thị trường nội địa Trung Quốc hồi tháng 9 sở hữu phom dáng vuông vức, gầm cao và những đường nét đặc trưng khiến người tiêu dùng dễ dàng liên tưởng đến mẫu SUV Anh quốc.

Diễn biến mới nhất này cho thấy cuộc đối đầu giữa các hãng xe châu Âu và những thế lực mới nổi từ Trung Quốc ngày càng trở nên phức tạp. Vấn đề không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ kiểu dáng công nghiệp, mà còn là cuộc chiến pháp lý nhằm bảo mật dữ liệu lõi và ngăn chặn tình trạng mổ xẻ nghiên cứu ngược trong ngành sản xuất ô tô toàn cầu. Cả Land Rover và BYD sẽ còn phải trải qua nhiều vòng tranh tụng căng thẳng trước khi tòa án đưa ra kết luận cuối cùng về hành vi sao chép.