Kỷ nguyên tiền rẻ chưa trở lại: Thị trường trái phiếu toàn cầu đối mặt cú sốc mới?
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, vốn đã vượt 5% lần đầu tiên kể từ năm 2007, đang hướng tới mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ năm 2022, với mức tăng khoảng 50 điểm cơ bản.
Các thị trường trái phiếu Chính phủ lớn nhất thế giới đang hướng tới tháng tồi tệ nhất trong nhiều năm, khi chi phí năng lượng tăng vọt làm gia tăng áp lực lạm phát, trong khi làn sóng bùng nổ AI thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Điều này khiến các nhà đầu tư chuẩn bị cho một kỷ nguyên mà lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm đã tăng gần 60 điểm cơ bản trong tháng 9 và đang hướng tới mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ đầu năm 2023. Chi phí vay kỳ hạn 2 năm tại Pháp, Đức, Anh và Australia cũng đang hướng tới mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ tháng 3, thời điểm cuộc chiến với Iran bùng nổ, gây ra một cú sốc năng lượng mới.
Lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản đang neo gần mức cao nhất trong nhiều thập kỷ.
“Có một sự nhận thức ngày càng rõ rằng câu chuyện năng lượng và lạm phát sẽ không biến mất trong thời gian rất ngắn. Các thị trường trái phiếu đang điều chỉnh để thích ứng với điều đó”, ông Kenneth Broux, Trưởng bộ phận nghiên cứu doanh nghiệp về ngoại hối và lãi suất tại Societe Generale, nhận định.
Đối với một số nhà đầu tư, lợi suất tăng khiến trái phiếu Chính phủ trở nên hấp dẫn trở lại. Tuy nhiên, những người khác vẫn thận trọng với trái phiếu kỳ hạn dài do lo ngại về mức nợ chính phủ cao.
Tháng 10 sẽ mang đến hàng loạt phép thử mới, bao gồm các số liệu mới nhất về việc làm và lạm phát của Mỹ, các cuộc đàm phán ngân sách tại Pháp, ngân sách Anh và khả năng các tập đoàn công nghệ tiếp tục phát hành thêm trái phiếu.
Lãi suất cao trong thời gian dài
Thị trường trái phiếu Chính phủ có vai trò quan trọng bởi diễn biến tại đây tác động đến chi phí vay của doanh nghiệp và người tiêu dùng, trong đó có lãi suất thế chấp. Nếu chi phí vay tăng quá nhanh, điều này có thể đe dọa sự ổn định tài chính và kinh tế, do đó các Chính phủ và Ngân hàng Trung ương luôn theo dõi sát sao.
So với năm 2022 - thời điểm lợi suất trái phiếu ghi nhận mức sụt giảm tồi tệ nhất trong lịch sử - điều khiến thị trường lo lắng lần này không chỉ là tốc độ tăng của lợi suất, mà còn là việc mặt bằng lãi suất toàn cầu vốn đã ở mức cao và tiếp tục tăng.
Dữ liệu công bố tuần trước cho thấy lãi suất của khoản vay mua nhà phổ biến nhất tại Mỹ đã tăng lên mức cao nhất trong hơn hai năm.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm, vốn đã vượt 5% lần đầu tiên kể từ năm 2007, đang hướng tới mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ năm 2022, với mức tăng khoảng 50 điểm cơ bản.
Chỉ số ICE BofA MOVE, thước đo biến động của thị trường trái phiếu, đã tăng gần 30% trong tháng 9 - mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 3. Biến động này được dự báo sẽ tiếp diễn và đã khiến một số nhà đầu tư bị bất ngờ. Tuy nhiên, một số người lại đang nhìn thấy cơ hội.
Ông Florian Ielpo, Trưởng bộ phận kinh tế vĩ mô và quản lý danh mục đa tài sản tại Lombard Odier Investment Managers, cho biết ông đã trở nên lạc quan hơn đối với trái phiếu Chính phủ trong bối cảnh lợi suất ở mức cao.
Ông cũng dự báo chi phí vay của Chính phủ sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trong một thời gian, khi thị trường phải cạnh tranh với lượng trái phiếu do các công ty công nghệ lớn phát hành để tài trợ cho các khoản đầu tư vào AI.
Theo dữ liệu của LSEG, giá trị trái phiếu do các công ty công nghệ quy mô lớn phát hành đã tăng hơn gấp đôi trong năm nay, lên hơn 200 tỷ USD.
Các nhà giao dịch cũng cho rằng họ có thể chấp nhận mức chi phí vốn hiện đang cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.
“5% không phải là mức quá cao nếu xét theo các tiêu chuẩn lịch sử. Các thương vụ vẫn có thể thực hiện được với trái phiếu kỳ hạn 10 năm ở mức 5%”, ông Jeffrey Perlman, CEO Warburg Pincus, phát biểu tại một Hội nghị ở Singapore mới đây.
Những thách thức phía trước
Tuy nhiên, tại châu Âu, các cuộc đàm phán ngân sách của Pháp và ngân sách đầu tiên dưới thời Bộ trưởng Tài chính Anh mới John Healey nhiều khả năng sẽ tiếp tục đưa những vấn đề tài khóa của các nền kinh tế lớn trở thành tâm điểm chú ý.
Căng thẳng chính trị tại Pháp đã góp phần tạo ra những biến động đáng chú ý trên thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm đã tăng hơn 50 điểm cơ bản trong tháng này, mức tăng theo tháng lớn nhất kể từ năm 2022, qua đó đẩy chênh lệch lợi suất với trái phiếu Bund của Đức lên mức rộng nhất kể từ năm 2012.
“Giờ đây, trong trường hợp của Pháp, thị trường phải đối mặt với những rủi ro đặc thù bổ sung. Mọi người đang tự hỏi: Ngân sách sẽ ra sao, liệu có ngân sách hay không và điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?”, ông Andrzej Szczepaniak, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách châu Âu tại Nomura, nói.
“Bên cạnh đó, giờ đây (ứng viên Tổng thống thuộc phe cực tả Jean-Luc) Mélenchon cũng đang gia tăng mức độ phổ biến trong các cuộc thăm dò dư luận”.
Tại Mỹ, mặc dù đợt tăng lãi suất trong tháng 9 đã củng cố uy tín của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong cuộc chiến chống lạm phát, sự bất định về triển vọng kinh tế cũng như các bước đi tiếp theo của Bộ Tài chính Mỹ - cơ quan đã thực hiện một số biện pháp nhằm kiềm chế chi phí vay - đang trở thành tâm điểm chú ý.
“Bất định về chính sách đang đến từ hai phía, Fed và Bộ Tài chính, và tôi thực sự không thoải mái với sự kết hợp chính sách hiện tại của Mỹ” ông Arun Sai, chiến lược gia cấp cao về đa tài sản tại Pictet Asset Management, nhận định.
