Lãi suất qua đêm liên ngân hàng rơi về mức gần 0%: Thanh khoản hệ thống đã thực sự 'dễ thở'?

Lãi suất trên thị trường liên ngân hàng bất ngờ lao dốc trong những phiên cuối tháng 7, đưa lãi suất kỳ hạn qua đêm xuống chỉ còn 0,75%/năm - mức thấp nhất kể từ tháng 3/2024.

Theo đó, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm đã giảm rất nhanh trong hơn 1 tháng qua. Từ mức khoảng 13%/năm vào cuối tháng 6, lãi suất hạ xuống còn khoảng 6-6,5%/năm vào đầu tháng 7, trước khi tiếp tục giảm mạnh về 2,5%/năm, rồi 1%/năm và chốt ở mức 0,75%/năm trong phiên 30/7.

Đáng chú ý, trong khi lãi suất qua đêm giảm sâu, các kỳ hạn dài hơn như 1 tuần, 2 tuần và 1 tháng vẫn duy trì ở mức cao hơn đáng kể.

Lãi suất liên ngân hàng các kỳ hạn 1 tuần và 1 tháng dừng ở mức 4,49%/năm và 6,4%/năm trong phiên 30/7.

Lãi suất liên ngân hàng là mức lãi suất các ngân hàng thương mại vay mượn lẫn nhau nhằm đáp ứng nhu cầu thanh khoản ngắn hạn.

Diễn biến trên làm dấy lên câu hỏi liệu áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng đã thực sự hạ nhiệt và xu hướng lãi suất có đang bước vào một chu kỳ mới.

Diễn biến chỉ trong ngắn hạn, chưa phải dấu hiệu đảo chiều

Trao đổi với chúng tôi, ông Vũ Thế Quân - Trưởng phòng Phân tích CTCP Chứng khoán Vietcap, cho rằng diễn biến trên chủ yếu phản ánh yếu tố mùa vụ hơn là sự thay đổi trong xu hướng lãi suất.

Theo ông Quân, tháng 7 thường là giai đoạn tăng trưởng tín dụng thấp nhất trong năm. Nếu tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 8,5% trong 6 tháng đầu năm thì đến ngày 29/7 chỉ còn 8,38%, đồng nghĩa dư nợ tín dụng đã giảm nhẹ trong riêng tháng 7. Khi nhu cầu giải ngân chững lại, nhu cầu vay mượn vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng cũng giảm theo, kéo lãi suất qua đêm xuống mức rất thấp.

Vì vậy, lãi suất liên ngân hàng qua đêm giảm sâu chỉ là diễn biến ngắn hạn chứ chưa phải tín hiệu đảo chiều cho lãi suất trong trung dài hạn. Trên thực tế, lãi suất liên ngân hàng ở các kỳ hạn dài hơn như kỳ hạn 1 tháng vẫn được neo ở mức cao.

Đánh giá về tác động tới thị trường chứng khoán, ông Quân cho rằng, lãi suất liên ngân hàng giảm cũng cho thấy sự ổn định hơn của thanh khoản hệ thống, qua đó tạo tác động tích cực nhất định lên tâm lý nhà đầu tư. Tuy nhiên, đây chỉ là diễn biến ngắn hạn do yếu tố mùa vụ, vì vậy ảnh hưởng lên thị trường sẽ là không nhiều.

Theo ông, những yếu tố có sức ảnh hưởng mạnh hơn trong thời gian tới sẽ là các chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chẳng hạn, việc Ngân hàng Nhà nước nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) từ 20% lên 50% là động thái có ý nghĩa lớn hơn đối với thanh khoản hệ thống và triển vọng của thị trường tài chính.