Lạm phát Mỹ tăng lên mức cao nhất trong 3 năm, Fed đứng trước thách thức mới

Theo báo cáo được Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố tối ngày thứ Tư (10/6, theo giờ Việt Nam), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) - thước đo rộng phản ánh chi phí hàng hóa và dịch vụ trên toàn nền kinh tế Mỹ - đã tăng 0,5% trong tháng 5 sau khi điều chỉnh yếu tố mùa vụ.

Tính theo năm, tỷ lệ lạm phát đạt 4,2%. Cả hai con số đều phù hợp với dự báo đồng thuận của các nhà kinh tế được khảo sát bởi Dow Jones.

Đây là lần đầu tiên trong vòng ba năm lạm phát vượt ngưỡng 4%, mặc dù mức tăng này nằm trong dự đoán của thị trường giữa những lo ngại về tác động của đợt tăng giá năng lượng đối với nền kinh tế. Mức lạm phát mới cũng là cao nhất kể từ tháng 4/2023, đồng thời cao hơn đáng kể so với mức 3,8% ghi nhận trong tháng 4.

Tuy nhiên, nếu loại trừ các nhóm hàng có biến động mạnh là thực phẩm và năng lượng, CPI lõi chỉ tăng 0,2% trong tháng và tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi mức tăng theo năm phù hợp với dự báo của thị trường, mức tăng theo tháng lại thấp hơn ước tính 0,3% của các chuyên gia kinh tế.

Báo cáo lạm phát được công bố trong bối cảnh đặc biệt nhạy cảm đối với các thị trường tài chính và giới hoạch định chính sách, khi các quan chức của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang cân nhắc bước đi tiếp theo đối với lãi suất.

Hiện nay, thị trường gần như đồng thuận rằng Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 17/6. Tuy nhiên, giới đầu tư sẽ đặc biệt theo dõi những tín hiệu cho thấy các nhà hoạch định chính sách lo ngại đến mức nào trước sự gia tăng của lạm phát.

Trong khi đó, căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang, làm dấy lên lo ngại rằng đợt tăng mạnh của giá dầu có thể lan rộng sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế vốn nhạy cảm với chi phí năng lượng.

Thị trường tiếp tục chịu áp lực trong phiên giao dịch ngày thứ Tư sau khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo Iran sẽ phải “trả giá” vì không chấp nhận một thỏa thuận hòa bình.

Sau khi số liệu CPI được công bố, hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ vẫn duy trì trong vùng giảm điểm, dù đã thu hẹp mức giảm trước đó. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ hầu như không thay đổi.

Báo cáo cho thấy phần lớn đợt tăng tốc của lạm phát bắt nguồn từ việc giá năng lượng tăng 3,9% trong tháng, đưa mức tăng trong 12 tháng qua lên 23,5%.

Ngược lại, giá thực phẩm chỉ tăng 0,2%, còn chi phí nhà ở - một trong những yếu tố được Fed theo dõi sát sao khi hoạch định chính sách - tăng 0,3%, chỉ bằng một nửa so với mức tăng của tháng 4.

Ở các lĩnh vực khác, chi phí dịch vụ vận tải giảm 0,6%, một tín hiệu cho thấy giá năng lượng tăng cao có thể chưa lan tỏa mạnh sang các lĩnh vực còn lại của nền kinh tế. Trong khi đó, giá xe mới giảm 0,3%, còn giá ô tô và xe tải đã qua sử dụng chỉ nhích tăng 0,1%.

Sau khi báo cáo lạm phát được công bố, thị trường hợp đồng tương lai cho thấy giới đầu tư vẫn kỳ vọng Fed sẽ duy trì lãi suất hiện tại trong phần lớn thời gian còn lại của năm, đồng thời định giá khả năng bước đi tiếp theo của Ngân hàng Trung ương Mỹ sẽ là một đợt tăng lãi suất vào tháng 12.

Trong khi đó, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết ông tin rằng lãi suất có thể giảm trong tương lai, khi những cải thiện về năng suất nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tạo ra tác động làm giảm lạm phát đối với nền kinh tế.

Theo ông Warsh, việc AI được ứng dụng rộng rãi có thể giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí vận hành và cải thiện năng suất lao động, từ đó góp phần kiềm chế áp lực giá cả trong dài hạn. Điều này có thể tạo điều kiện để Fed nới lỏng chính sách tiền tệ khi các rủi ro lạm phát giảm bớt.