Láng giềng Việt Nam âm thầm xây 2 thang máy bám vách núi cao 300m để đưa học sinh đến trường, rút ngắn đường đi từ 3 giờ xuống 30 phút

Giữa hẻm núi Nizhuhe ở thành phố Tuyên Uy (tỉnh Vân Nam, Trung Quốc), hệ thống thang máy và cáp treo đang giúp học sinh rút ngắn đáng kể hành trình đến trường. Từ chỗ phải mất hơn 3 giờ leo núi, các em hiện hoàn thành quãng đường từ làng lên khu vực trường học trong khoảng 30 phút.

Rút ngắn hành trình đến trường từ 3 giờ xuống 30 phút

Ngày 30/8, 13 học sinh Trường Tiểu học Guanzhai, sống tại làng Nizhuhe dưới đáy hẻm núi, bắt đầu năm học mới bằng phương tiện đặc biệt này. Các em đi xe trung chuyển đến chân vách núi, sau đó sử dụng thang máy trước khi chuyển sang cáp treo để tiếp tục hành trình lên khu vực trường học.

Thang máy Fuyao là công trình mới đưa vào vận hành cuối tháng 7, cao 288m và được xây dựng men theo vách đá. Cabin có hệ thống kính quan sát rộng, trong khi thang máy vận hành với tốc độ 5m/giây. Theo Xinhua, quãng đường theo phương thẳng đứng từ chân vách núi lên phía trên được hoàn thành trong khoảng 57 giây.

Làng Nizhuhe nằm dưới đáy hẻm núi lớn Nizhu, gần ranh giới tỉnh Vân Nam và Quý Châu. Trường Tiểu học Guanzhai nằm trên khu vực cao hơn làng khoảng 500m. Địa hình chia cắt khiến việc đi học của trẻ em trong vùng từng phụ thuộc vào một tuyến đường nhỏ men theo vách đá, với nhiều đoạn dốc, hẹp và trơn trượt.

Một số đoạn đường có bề rộng chỉ khoảng nửa mét. Trẻ em phải sử dụng cả tay và chân để vượt qua những vị trí dốc đứng. Vào thời điểm thời tiết xấu, việc di chuyển càng khó khăn do mặt đường trơn và nguy cơ đá rơi.

Chen Guanjie - một người dân có 3 con, cho biết trước đây việc đưa trẻ từ làng đến trường có thể mất khoảng 3 giờ rưỡi. Trẻ nhỏ từng được đặt trong gùi để người lớn cõng qua các đoạn đường núi.

Một học sinh cũng kể với Xinhua rằng trước đây em phải mang theo đồ đạc và đi bộ khoảng 3 giờ trên đường núi. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến trượt chân.

2 thang máy cùng vận hành

Năm 2022, địa phương đưa vào sử dụng thang máy Qingyun cao 268m cùng tuyến cáp treo. Công trình tạo thành tuyến vận chuyển kết nối khu vực dưới đáy hẻm núi với khu vực phía trên, trong đó học sinh và người dân địa phương được sử dụng miễn phí.

Sự xuất hiện của công trình cũng thúc đẩy lượng khách đến khu thắng cảnh Nizhuhe. Tuy nhiên, vào những thời điểm cao điểm, lượng du khách tăng khiến thang máy Qingyun chịu áp lực lớn, người dân và học sinh có lúc phải chờ lâu để di chuyển.

Tháng 10/2024, địa phương khởi công xây dựng thang máy Fuyao nhằm bổ sung năng lực vận chuyển.

Khi 2 thang máy cùng hoạt động, tổng năng lực vận chuyển đạt khoảng 1.200 lượt người mỗi giờ. Theo chính quyền địa phương, việc bổ sung thang máy thứ 2 giúp giảm tình trạng ùn ứ, đồng thời tạo điều kiện để người dân và học sinh di chuyển thuận lợi hơn trong những thời điểm khu du lịch đông khách.

Vào giờ cao điểm, học sinh được bố trí lối đi ưu tiên. Người dân vận chuyển nông sản cũng được hỗ trợ để hạn chế thời gian chờ cùng dòng khách du lịch.

Tian Depu - giáo viên Trường Tiểu học Guanzhai, cho biết trước đây điều khiến giáo viên và phụ huynh lo ngại nhất là an toàn của học sinh trong quá trình vượt núi. Việc sử dụng hệ thống thang máy giúp các em đến trường đúng giờ và giảm áp lực trong quá trình di chuyển.

Theo Xinhua, đến cuối tháng 8, hệ thống đã thực hiện gần 1.000 lượt vận chuyển học sinh giữa làng và trường học. Các em tiếp tục được sử dụng miễn phí thang máy và cáp treo.

Lei Xin - một học sinh tại Nizhuhe, đã trực tiếp trải nghiệm thang máy mới trong ngày khai giảng. Em cho biết thang máy Qingyun mất khoảng 90 giây cho hành trình, trong khi thang máy Fuyao nhanh hơn khoảng 33 giây.

Việc rút ngắn thời gian di chuyển cũng tạo thêm thời gian cho học sinh học tập và sinh hoạt. Một học sinh lớp 3 tại Trường Tiểu học Guanzhai cho biết thời gian tiết kiệm được từ hành trình đến trường có thể dành cho đọc sách và tập thể dục.

Hiệu trưởng Li Zhiguang nhận xét học sinh có thêm thời gian nghỉ ngơi và đến trường với trạng thái tốt hơn, qua đó tham gia các hoạt động học tập tích cực hơn.

Du lịch mở thêm sinh kế cho người dân

Cùng với việc cải thiện khả năng tiếp cận trường học, hệ thống thang máy và cáp treo cũng góp phần thay đổi hoạt động kinh tế tại khu vực Nizhuhe.

Khu thắng cảnh hẻm núi Nizhuhe được công nhận là điểm du lịch cấp quốc gia 4A của Trung Quốc vào năm 2023. Cảnh quan hẻm núi cùng hệ thống thang máy dựng đứng trên vách đá trở thành những yếu tố thu hút du khách.

Người dân địa phương bắt đầu chuyển một phần nhà ở thành cơ sở lưu trú, mở nhà hàng, bán đặc sản và làm hướng dẫn viên.

Zhao Suzhen - mẹ của học sinh Lei Xin, đã cải tạo một phần ngôi nhà thành nhà nghỉ 3 tầng với 12 phòng. Vào mùa cao điểm, khách có thể đặt phòng trước nhiều tuần.

Theo số liệu địa phương được Xinhua dẫn lại, Puli Township - nơi quản lý làng Nizhuhe, hiện có 46 cơ sở lưu trú và 159 nhà hàng đặc sản. Ngành du lịch tạo việc làm cho gần 3.500 người.

Thu nhập khả dụng bình quân đầu người tại làng Nizhuhe tăng từ 6.800 NDT (26,3 triệu đồng) năm 2022 lên khoảng 26.000 NDT (100,8 triệu đồng) năm 2025.

Từ tháng 9/2026, khu thắng cảnh dự kiến trích 1 nhân dân tệ (gần 4.000 đồng) từ mỗi vé thang máy bán ra để đóng góp cho các hoạt động cộng đồng. Trong khoản này, 90% dự kiến được dành cho giáo dục tại khu vực nông thôn.

Theo Giáo sư Yang Bin tại Đại học Sư phạm Vân Nam, việc tận dụng hạ tầng du lịch để phục vụ nhu cầu giáo dục là một hướng tiếp cận phù hợp với điều kiện địa hình tại các khu vực miền núi phía Tây Trung Quốc.

Theo ông, cải thiện điều kiện đi lại có thể hỗ trợ việc duy trì hoạt động của các trường học vùng nông thôn và thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục giữa các khu vực.

Theo Xinhua, City News Service, globaltimes, CGTN, Mekong News Network