Lãnh đạo TPBank: Lãi suất cho vay khó xuống dưới 10%, dư địa giảm không còn nhiều

Phát biểu tại Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027, ông Nguyễn Việt Anh, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Chiến lược và Quản trị Ngân hàng Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank), cho biết khoảng hai năm trước, hoạt động kinh tế còn ở mức vừa phải, thanh khoản trong hệ thống tương đối dồi dào. Tuy nhiên, từ năm ngoái đến nay, các hoạt động kinh tế và vòng quay vốn đã khởi động trở lại.

Theo ông, đây là một trong những dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới. Khi hoạt động sản xuất, kinh doanh phục hồi và nhu cầu vốn tăng lên, mặt bằng lãi suất cũng bắt đầu chịu áp lực đi lên.

Một yếu tố khác tác động đến chi phí vốn trong nước là mặt bằng lãi suất quốc tế. Ông Việt Anh đưa ra ví dụ, nếu lãi suất USD ở mức 5%, cộng thêm phần bù tỷ giá khoảng 2 điểm phần trăm khi quy đổi sang đồng Việt Nam, chi phí vốn đã lên 7%. Nếu tính thêm khoảng 2,5 điểm phần trăm chi phí khác, mức này có thể lên tới 9,5%.

Với cách tính minh họa trên, ông cho rằng lãi suất cho vay sẽ khó xuống dưới 10%. Nền kinh tế cần làm quen với mặt bằng chi phí vốn cao hơn trước đây, trong khi dư địa giảm lãi suất không còn nhiều.

Áp lực cân đối vốn và rủi ro nợ xấu

Theo lãnh đạo TPBank, trong khoảng 5 năm trở lại đây, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng thường xuyên cao hơn tăng trưởng huy động vốn. Khoảng cách này gần đây đã thu hẹp phần nào, song bài toán cân đối nguồn vốn vẫn tạo áp lực đáng kể đối với các ngân hàng.

Ông Việt Anh cho rằng ngân hàng không chỉ có nhiệm vụ cung ứng vốn cho nền kinh tế với chi phí hợp lý mà còn phải kiểm soát rủi ro và bảo đảm thanh khoản. Trong bối cảnh đó, chỉ một cú sốc về tỷ giá hoặc trong hệ thống tài chính cũng có thể tác động đến những kết quả tăng trưởng đã đạt được.

Đánh giá về công tác điều hành, ông cho rằng Ngân hàng Nhà nước thời gian qua đã góp phần ổn định thị trường và kiểm soát kỳ vọng lãi suất thông qua nhiều công cụ, trong đó có nghiệp vụ thị trường mở và điều hành tỷ giá. Tỷ giá trong năm nay cũng tương đối ổn định.

Tuy nhiên, dư địa giảm lãi suất còn phụ thuộc vào diễn biến rủi ro tín dụng. Qua quan sát của TPBank, tỷ lệ nợ xấu trong hệ thống ngân hàng có khả năng gia tăng, khiến các tổ chức tín dụng phải dành thêm nguồn lực để trích lập dự phòng rủi ro. Đây cũng là một yếu tố gây sức ép lên chi phí hoạt động và khả năng giảm lãi suất cho vay.

Ở chiều ngược lại, lượng tiền đang nằm tại Kho bạc Nhà nước có thể trở thành nguồn bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng khi được đưa vào nền kinh tế thông qua giải ngân đầu tư công. Khi dòng vốn này được giải ngân, tiền sẽ quay trở lại lưu thông và bổ sung nguồn vốn cho thị trường.

Cần khơi thông thị trường vốn để giảm áp lực cho ngân hàng

Một vấn đề khác được ông Việt Anh lưu ý là sự phụ thuộc lớn của nền kinh tế vào hệ thống ngân hàng trong cung ứng vốn. Theo ông, nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào kênh tín dụng ngân hàng, nền kinh tế sẽ sớm đối mặt với giới hạn về nguồn vốn.

Nguyên nhân là các ngân hàng không thể sử dụng toàn bộ vốn huy động để cho vay mà phải giữ lại một phần nhằm bảo đảm thanh khoản. Ông lấy ví dụ, với 10 đồng vốn huy động, ngân hàng có thể cho vay khoảng 9 đồng và giữ lại 1 đồng để đáp ứng nhu cầu thanh khoản.

Do đó, theo lãnh đạo TPBank, khơi thông thị trường vốn cần trở thành một nhiệm vụ quan trọng trong năm tới. Việc huy động thêm nguồn vốn trung và dài hạn từ cả thị trường trong nước lẫn quốc tế sẽ giúp giảm áp lực huy động và cho vay trung, dài hạn đối với hệ thống ngân hàng.

Khi có thêm các kênh cung ứng vốn phù hợp, doanh nghiệp sẽ có nhiều lựa chọn hơn để tài trợ cho hoạt động đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, áp lực dồn lên hệ thống ngân hàng cũng được giảm bớt, tạo điều kiện để dòng vốn lưu chuyển hiệu quả hơn và góp phần hạ nhiệt chi phí vốn của nền kinh tế.