Liên danh Vinhomes sẽ xây mạng lưới đường sắt nội bộ tại siêu dự án gần 154.000 tỷ đồng
Bên cạnh quy mô 33 bến cảng và công suất thiết kế hơn 23 triệu TEU mỗi năm, dự án Cái Mép Hạ còn được quy hoạch mạng lưới đường sắt phục vụ vận chuyển container.

Theo báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) của dự án Khu bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu, chủ đầu tư dự kiến xây dựng hệ thống đường sắt chuyên dụng phục vụ vận chuyển container với tổng chiều dài đường ray quy đổi khoảng 13,5km.
Đáng chú ý, trong tổng chiều dài này, hệ thống đường sắt nội bộ chiếm tới 9km, còn tuyến kết nối dùng chung với mạng đường sắt liên cảng Cái Mép - Thị Vải dài khoảng 4,5km.
Đây là hạng mục hạ tầng đáng chú ý của siêu cảng có tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 153.500 tỷ đồng tại TP. HCM, do liên danh doanh nghiệp với CTCP Đô thị Du lịch Cần Giờ làm đại diện đề xuất thực hiện. Doanh nghiệp này thuộc hệ sinh thái Vingroup, đồng thời là công ty con của CTCP Vinhomes (HoSE: VHM).
Bên trong siêu cảng sẽ có 9km đường sắt và ga hàng container
Theo phương án đầu tư, hệ thống đường sắt nội bộ dài 9km được chia thành nhiều hạng mục, phục vụ trực tiếp hoạt động tiếp nhận, tập kết và vận chuyển container bằng tàu hỏa.
Trong đó, đường đón và gửi tàu có tổng chiều dài khoảng 2,25km, đường xếp dỡ container dài 4,5km, đường dồn và chạy vòng dài 750m, còn các đường dẫn, đường nối và ghi chuyển hướng có tổng chiều dài khoảng 1,5km.
Đáng chú ý, khi hoàn thiện, khu ga dự kiến có 3 đường đón gửi tàu, 6 đường xếp dỡ container cùng hệ thống đường dồn, đường chạy vòng và các tuyến kết nối.
Như vậy, thay vì chỉ bố trí một tuyến đường sắt đi vào cảng, dự án hướng tới hình thành mạng đường ray chuyên dụng, cho phép tổ chức nhiều hoạt động vận chuyển và xếp dỡ hàng hóa ngay bên trong khu cảng.
Để triển khai hệ thống này, chủ đầu tư dự kiến dành khoảng 8,93ha đất cho các tuyến đường sắt, đường nhánh, đường đón gửi và công trình kỹ thuật.

Ngoài ra, khoảng 11,67ha được bố trí làm bãi container và khu tác nghiệp phục vụ vận tải đường sắt, bao gồm không gian xếp dỡ, thiết bị nâng chuyển và khu tập kết hàng hóa.
Tổng quỹ đất dành cho hạ tầng đường sắt và các hoạt động liên quan lên tới khoảng 20,6ha.
Theo hồ sơ, hệ thống sử dụng khổ đường 1.435mm, được nghiên cứu để kết nối với mạng đường sắt liên cảng Cái Mép - Thị Vải và xa hơn là tuyến đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu.
Chiều dài hữu dụng của đường ga dự kiến khoảng 750m, phù hợp với định hướng tiếp nhận các đoàn tàu chở container.
Việc phát triển hệ thống đường sắt chuyên dụng nhằm hình thành phương thức vận tải hàng hóa khối lượng lớn giữa cảng biển với các trung tâm sản xuất, logistics và cảng cạn tại Đông Nam Bộ.
Đồng thời, vận tải đường sắt được kỳ vọng góp phần giảm tỷ trọng container vận chuyển bằng đường bộ, qua đó hạn chế áp lực giao thông trên Quốc lộ 51, đường 991B và hệ thống đường liên cảng.
Đầu tư hai giai đoạn, phụ thuộc tiến độ đường sắt liên cảng
Hệ thống đường sắt được đề xuất đầu tư theo hai giai đoạn, đồng bộ với quá trình phát triển khu bến cảng container.
Trong giai đoạn đầu, dự án dự kiến bố trí 3,5km đường sắt nội bộ, gồm các đường đón gửi, đường xếp dỡ container và đường dẫn phục vụ khu ga. Cùng với tuyến kết nối dùng chung dài 4,5km, tổng chiều dài đường ray theo phương án giai đoạn này đạt khoảng 8km.

Đến giai đoạn hai, chủ đầu tư dự kiến bổ sung 5,5km đường sắt nội bộ, nâng tổng quy mô mạng đường sắt của dự án lên 13,5km.
Khi hoàn thiện, khu ga sẽ được phát triển thành ga hàng hóa container chuyên dụng, có khả năng tiếp nhận, tổ chức và giải phóng các đoàn tàu chở hàng mà không ảnh hưởng đến hoạt động khai thác cầu cảng.
Tuy nhiên, báo cáo cũng nêu rõ tiến độ triển khai hệ thống đường sắt phụ thuộc vào việc phát triển mạng đường sắt kết nối bên ngoài.
Trường hợp tuyến đường sắt liên cảng Cái Mép - Thị Vải và tuyến kết nối với mạng đường sắt quốc gia chưa được đưa vào khai thác đồng bộ, chủ đầu tư sẽ ưu tiên bảo lưu hành lang, san nền, xử lý nền và bố trí quỹ đất cho ga cùng bãi container.
Việc lắp đặt hoàn chỉnh đường ray, thiết bị tín hiệu và hệ thống xếp dỡ sẽ được triển khai phù hợp với tiến độ của các tuyến đường sắt kết nối.
Mảnh ghép trong siêu tổ hợp cảng hơn 2.500ha
Khu bến cảng container Cái Mép Hạ hạ lưu là phân khu số 3 thuộc dự án Khu tổ hợp cảng Cái Mép Hạ hạ lưu, Trung tâm logistics và Khu chức năng công nghiệp, đô thị, dịch vụ.
Toàn bộ tổ hợp có quy mô khoảng 2.537,4ha tại phường Tân Phước và phường Tân Hải, TP. HCM, thuộc khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây.

Riêng phân khu cảng container rộng 780,66ha, với tổng vốn đầu tư dự kiến 153.546 tỷ đồng. Khi hoàn thiện, khu cảng sẽ có 33 bến với tổng chiều dài cầu bến khoảng 12km, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải tới 250.000 DWT.
Công suất thiết kế đạt khoảng 23,4 triệu TEU mỗi năm, hướng tới phục vụ vận tải biển và trung chuyển hàng hóa quốc tế.
Theo kế hoạch, dự án dự kiến triển khai xây dựng từ năm 2027, đưa 3 bến cảng đầu tiên vào khai thác từ tháng 7/2031 và hoàn thiện toàn bộ 33 bến vào năm 2036.