Luật Tổ chức chính quyền

Quốc hội sáng nay thảo luận và biểu quyết thông qua về việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh năm 2025. Trước thời khắc biểu quyết, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã có những chia sẻ về thời khắc lịch sử này.

Bộ trưởng Nội vụ cho biết, dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) được chỉnh lý theo hướng tăng nhiều hơn thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp tỉnh và cấp xã mới sau sáp nhập.

Đây là một trong những ý kiến phát biểu đáng chú ý trong nội dung phiên thảo luận góp ý Dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).

Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) tập trung vào 4 yếu tố cơ bản, tháo gỡ rào cản, vướng mắc khi chuyển đổi chính quyền địa phương từ 3 cấp sang 2 cấp.

Đây là lúc đặt ra yêu cầu rất cao về quản trị quốc gia, xây dựng địa phương hiện đại, bộ máy hiệu lực, hiệu quả, đồng thời hướng đến mục tiêu cải cách nền công vụ”, Bộ trưởng Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà nêu rõ.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị sửa đổi, bổ sung Điều 110, Hiến pháp theo hướng không quy định chi tiết hệ thống đơn vị hành chính theo 3 cấp mà chỉ quy định khái quát 2 cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Việt Nam sẽ hình thành các đơn vị hành chính cấp xã mới gồm xã, phường và đặc khu sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Đây là 1 trong 16 nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch UBND xã, phường được quy định tại dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).

Cùng với đó, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp huyện hiện nay được bố trí làm nòng cốt tại các đơn vị cấp xã mới.

Từ ngày 1/7/2025, 5 thành phố trực thuộc tỉnh Quảng Ninh sẽ không còn hiện diện như những đơn vị hành chính độc lập nếu Dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) chính thức được thông qua.

Chính phủ vừa có Nghị quyết số 74 ban hành kế hoạch thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính (ĐVHC) và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Các cơ quan chính quyền cấp huyện sẽ chấm dứt hoạt động từ 1/7/2025 theo dự thảo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi).

Trong quá trình bầu các chức danh, nếu có đại biểu ứng cử hoặc giới thiệu thêm người ứng cử ngoài danh sách thì cơ quan thường trực sẽ trình Hội đồng nhân dân xem xét, quyết định.

Bộ Nội vụ đề xuất chính quyền địa phương nơi dự kiến đặt trụ sở của đơn vị hành chính mới bố trí nhà công vụ cho cán bộ, công chức, người lao động của các đơn vị hành chính sáp nhập, nhanh chóng ổn định điều kiện làm việc tại đơn vị hành chính mới.

Bộ Nội vụ đề xuất chấm dứt việc tổ chức mô hình chính quyền đô thị đang thực hiện tại TP. Hà Nội, TPHCM, TP. Đà Nẵng, TP. Hải Phòng... Các văn bản của HĐND, UBND, chủ tịch UBND huyện, quận, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố được ban hành trước ngày 1/7/2025, nếu chưa được cơ quan có thẩm quyền thay thế hoặc bãi bỏ thì vẫn được áp dụng.

Hiện nay, cả nước có 2 thành phố trực thuộc thành phố gồm TP. Thủ Đức (TP. HCM) và TP. Thủy Nguyên (TP. Hải Phòng).

Bộ Nội vụ khuyến khích việc đặt tên của xã, phường theo số thứ tự hoặc theo tên của đơn vị hành chính cấp huyện (trước sắp xếp) có gắn với số thứ tự để thuận lợi cho việc số hoá, cập nhật dữ liệu thông tin.

Khi không còn cấp huyện, đa số nhiệm vụ, quyền hạn của huyện chuyển cho xã; còn của quận, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, thị xã thì chuyển cho phường.

Định hướng của Bộ Chính trị trong việc sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị hành chính là để chuẩn bị cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới, với mục tiêu là mở rộng không gian, tạo động lực phát triển, đảm bảo sự ổn định lâu dài của đất nước”.

Khi bỏ cấp huyện, cấp tỉnh và cấp xã sẽ phải đảm nhận thêm nhiều nhiệm vụ về cấp phép, giải quyết tranh chấp đất đai... Chúng ta sẵn sàng giải pháp để người dân không phải di chuyển xa hơn, cấp xã đủ năng lực giải quyết các nhu cầu cho người dân.

Cùng với việc sửa đổi Hiến pháp, cũng phải sửa đổi các quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, các quy định liên quan tới các cấp hành chính, cấp chính quyền.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho biết, trong bối cảnh hiện nay khi giảm số lượng đầu mối các bộ của Chính phủ, giảm số lượng các ủy ban của Quốc hội thì việc tăng thêm số lượng lãnh đạo là bình thường.

Sáng nay (28/2), Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 3 luật vừa được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp bất thường lần thứ 9.

Theo các chuyên gia, trước đây Nhà nước làm mọi thứ, còn nay thị trường làm nhiều, công nghệ thông tin và hệ thống giao thông lại phát triển, vì thế, tổ chức lại mô hình chính quyền địa phương từ 3 cấp thành 2 cấp (cấp tỉnh và cấp cơ sở) là cần thiết.

Sau 6,5 ngày làm việc nghiêm túc, dân chủ, đổi mới, khoa học, trách nhiệm cao, Kỳ họp bất thường lần thứ 9, Quốc hội khóa XV đã hoàn thành nội dung chương trình đề ra và bế mạc vào sáng nay (19/2).

Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua sáng nay, mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở cấp tỉnh, huyện, xã được giữ nguyên, gồm có HĐND và UBND.

Theo chương trình nghị sự, Kỳ họp bất thường lần thứ 9 Quốc hội khóa XV họp phiên bế mạc vào sáng nay (19/2) sau 6,5 ngày làm việc với tinh thần tích cực, khẩn trương, trách nhiệm để xem xét, quyết định nhiều vấn đề cấp bách phục vụ cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, đáp ứng yêu cầu rất cao của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Một số đại biểu Quốc hội đề nghị đổi mới tổ chức chính quyền địa phương trong bối cảnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đề nghị giữ nguyên vì còn tiếp tục đánh giá tổng thể.

Sáng 13/2, Quốc hội thảo luận ở tổ về Dự án Luật Tổ chức Chính phủ (sửa đổi); Dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi); Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm cho biết, nếu sắp xếp, tinh gọn bộ máy để sau đại hội thì càng không làm được và rất khó khăn, vì vậy "đây là thời cơ vàng".

Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, dự thảo Luật Tổ chức Chính quyền địa phương chỉnh lý theo hướng giữ nguyên mô hình tổ chức chính quyền địa phương như luật hiện hành; tức là bỏ đề xuất không tổ chức HĐND tại các xã ở đô thị.

Bộ trưởng Nội vụ đồng tình với mô hình UBND là cơ quan hành chính và hoạt động theo chế độ thủ trưởng như xu thế thế giới hiện nay có thị trưởng, tỉnh trưởng.

Dự án Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) quy định theo hướng “xã trong đô thị” không tổ chức hội đồng nhân dân. Đề xuất này nhận được nhiều ý kiến tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Phiên họp thứ 42 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét một số vấn đề phát sinh trong các quy định của pháp luật liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy; bảng lương, phụ cấp chức vụ và quyết định nhiều nội dung quan trọng khác.

Bộ Nội vụ đề xuất mở rộng áp dụng mô hình chính quyền đô thị như của TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng để áp dụng chung cho các thành phố trực thuộc trung ương khác (trừ thành phố Hà Nội thực hiện theo Luật Thủ đô).

Kỳ họp bất thường lần thứ 9, dự kiến Quốc hội sẽ họp 4,5 ngày, trong đó bố trí ngày cuối kỳ họp biểu quyết, thông qua các dự án luật, nghị quyết và xem xét, quyết định công tác nhân sự thuộc thẩm quyền (nếu có).