Nắm trong tay hệ sinh thái 5.000 nhân sự, tập đoàn của giáo sư giàu nhất Việt Nam đang toan tính điều gì trong lĩnh vực công nghệ?

CTCP Tập đoàn Phượng Hoàng Xanh A&A (Phenikaa Group) vừa công bố tình hình tài chính bán niên 2026 với lợi nhuận trước thuế đạt 373,2 tỷ đồng, tăng khoảng 5,1% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 231,9 tỷ đồng, giảm khoảng 3,8%.

Tại ngày 30/6/2026, tổng nợ phải trả của tập đoàn đạt hơn 9.146 tỷ đồng, tăng 4,8% so với cùng thời điểm năm trước. Trong đó, nợ vay ngân hàng giảm từ hơn 5.101 tỷ đồng xuống hơn 5.028 tỷ đồng, trong khi dư nợ trái phiếu tăng 120 tỷ đồng, lên 1.540 tỷ đồng.

Vốn chủ sở hữu đạt hơn 9.148 tỷ đồng, giảm khoảng 1,4% so với cùng kỳ. Hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu ở mức 1 lần, so với 0,94 lần cùng kỳ năm trước.

Được thành lập vào tháng 10/2010 với vốn điều lệ ban đầu 100 tỷ đồng, Phenikaa Group hiện phát triển thành hệ sinh thái đa ngành với hơn 30 đơn vị thành viên và khoảng 5.000 nhân sự. Trong đó, Vicostone là doanh nghiệp nòng cốt, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất đá thạch anh nhân tạo.

Chủ tịch Phenikaa Group là ông Hồ Xuân Năng, người từng nằm trong nhóm những doanh nhân giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam. Ông hiện được xem là vị “giáo sư giàu nhất Việt Nam”.

Từ Vicostone đến những lĩnh vực công nghệ mới

Trong nhiều năm, Vicostone đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của Phenikaa Group. Tập đoàn hiện nắm hơn 84% cổ phần doanh nghiệp này.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh của Vicostone có dấu hiệu suy giảm so với giai đoạn trước. Sau khi đạt doanh thu 7.070 tỷ đồng năm 2021, doanh thu doanh nghiệp giảm xuống còn 4.129 tỷ đồng năm 2025. Lợi nhuận sau thuế năm 2025 đạt 694 tỷ đồng, thấp hơn đáng kể so với mức gần 1.150 tỷ đồng năm 2022.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Vicostone ghi nhận doanh thu thuần hợp nhất 1.633 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 254 tỷ đồng, lần lượt giảm 23,5% và hơn 32% so với cùng kỳ.

Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp chủ lực gặp khó khăn, Phenikaa đang mở rộng đầu tư sang những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và tri thức cao hơn, trong đó đáng chú ý là giáo dục, nghiên cứu khoa học và công nghệ tự động hóa.

Ở lĩnh vực giáo dục, hệ sinh thái Phenikaa có Trường Đại học Phenikaa cùng các đơn vị đầu tư giáo dục, viện nghiên cứu và tổ chức khoa học công nghệ. Trường hiện có 55 ngành/chương trình đào tạo, quy mô tuyển sinh hơn 10.000 chỉ tiêu mỗi năm và 3 viện nghiên cứu.

Đây không chỉ là một hướng đầu tư kinh doanh mà còn là nền tảng phát triển nguồn nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ mà tập đoàn đang theo đuổi.

Một trong những đơn vị đáng chú ý là Phenikaa-X, doanh nghiệp tập trung phát triển xe tự hành, robot, thiết bị bay không người lái (drone) và các giải pháp thành phố thông minh.

Tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Phenikaa-X đã phối hợp với cơ quan chức năng triển khai dự án thử nghiệm có kiểm soát hệ thống giao thông tự hành thông minh và robotaxi.

Theo kế hoạch, chương trình thử nghiệm kéo dài 24 tháng, với nhiều sản phẩm và giải pháp như xe buýt tự hành, robotaxi, robot vệ sinh tự động và robot giao hàng.

Các hệ thống này sử dụng nhiều công nghệ như LiDAR, camera, radar, GNSS/RTK, IMU và bản đồ số độ chính xác cao. Đây là những công nghệ quan trọng trong việc giúp phương tiện nhận diện môi trường, xác định vị trí, xử lý dữ liệu và vận hành tự động.

Không chỉ tập trung vào giao thông thông minh, Phenikaa-X còn phát triển robot phục vụ hoạt động sản xuất và logistics. Một trong những sản phẩm được doanh nghiệp giới thiệu là robot vận chuyển hàng hóa có tải trọng lên tới 1.000kg.

Theo thông tin do doanh nghiệp công bố, giải pháp này đã được triển khai tại nhà máy Samsung Electronics.

Việc phát triển robot công nghiệp và hệ thống vận chuyển tự động mở ra hướng ứng dụng công nghệ vào các nhà máy, kho hàng và chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chú trọng tự động hóa, những giải pháp này có thể góp phần nâng cao năng suất, giảm sự phụ thuộc vào các công đoạn vận chuyển thủ công.

Cuộc đua công nghệ mở ra nhu cầu nhân lực chất lượng cao

Việc mở rộng sang xe tự hành, robot và trí tuệ nhân tạo đặt Phenikaa trước một bài toán quan trọng: phát triển đội ngũ nhân lực có khả năng nghiên cứu, thiết kế và vận hành các hệ thống công nghệ phức tạp.

Với những lĩnh vực mà Phenikaa-X đang theo đuổi, các nhóm chuyên môn có liên quan gồm kỹ thuật cơ điện tử, tự động hóa, robot, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, thị giác máy tính và kỹ thuật phần mềm nhúng.

Bên cạnh đó, các dự án giao thông tự hành còn đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về cảm biến, định vị, xử lý tín hiệu, bản đồ số và hệ thống điều khiển. Trong khi đó, hoạt động nghiên cứu và phát triển robot công nghiệp cần sự phối hợp giữa kỹ sư cơ khí, điện tử, điều khiển và phần mềm.

Đây cũng là những lĩnh vực đòi hỏi sự kết hợp giữa đào tạo đại học, nghiên cứu khoa học và ứng dụng thực tiễn. Việc Phenikaa đồng thời đầu tư vào trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ có thể tạo điều kiện để kết nối các hoạt động này trong cùng một hệ sinh thái.

Dù vậy, cần phân biệt giữa tiềm năng tạo việc làm và nhu cầu tuyển dụng thực tế. Hiện chưa có số liệu cụ thể về số lượng lao động Phenikaa-X cần bổ sung, cơ cấu nhân sự theo từng lĩnh vực hay mức thu nhập dành cho các vị trí kỹ thuật.

Ngoài giáo dục và công nghệ, Phenikaa Group còn tham gia lĩnh vực bất động sản với dự án Endless Skyline West Lake tại Hà Nội, do một công ty thành viên của tập đoàn làm chủ đầu tư.

Có thể thấy, từ nền tảng sản xuất đá thạch anh nhân tạo, Phenikaa đang từng bước xây dựng hệ sinh thái đa ngành, trong đó giáo dục và công nghệ được kỳ vọng trở thành những động lực tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, khác với Vicostone - lĩnh vực đã tạo ra nguồn doanh thu và lợi nhuận đáng kể trong nhiều năm - giáo dục, nghiên cứu khoa học và công nghệ cao thường cần thời gian đầu tư dài hơn. Báo cáo tài chính bán niên 2026 của tập đoàn cũng chưa công bố riêng kết quả kinh doanh của từng lĩnh vực, do đó chưa đủ cơ sở để xác định mức đóng góp của các mảng mới vào tăng trưởng chung.