Hà Nội ưu tiên vốn cho đường sắt đô thị, đề xuất cơ chế đặc biệt cho 5 tuyến metro gần 900.000 tỷ đồng của liên danh Vinhomes
Hà Nội yêu cầu tiết giảm chi thường xuyên nhằm ưu tiên nguồn lực giải phóng mặt bằng, đầu tư đường sắt đô thị giai đoạn 2026-2030.
Ngày 3/11, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Trọng Đông chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy UBND thành phố và các cơ quan liên quan về phương án điều hành ngân sách năm 2026 và giai đoạn 2027-2030.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo thành phố yêu cầu điều hành ngân sách chặt chẽ, tiết giảm chi thường xuyên và tập trung nguồn lực cho đầu tư phát triển, đặc biệt là các tuyến đường sắt đô thị và mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).
Đáng chú ý, đối với nguồn vốn đầu tư đường sắt đô thị, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy yêu cầu xây dựng phương án vốn cụ thể, khả thi trước khi phê duyệt dự án. Đồng thời, việc khai thác quỹ đất TOD phải được tính toán chặt chẽ, gắn với tiến độ triển khai từng tuyến.
Đối với đề xuất sử dụng toàn bộ nguồn thu tiền sử dụng đất từ các khu vực TOD để đầu tư đường sắt đô thị, các cơ quan liên quan được giao làm rõ cơ chế tài chính, tỷ lệ điều tiết và trình HĐND thành phố xem xét theo thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Sở Xây dựng được yêu cầu khẩn trương lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đối với các khu vực TOD quanh nhà ga, triển khai song song với quy hoạch phân khu.
Theo định hướng, phạm vi nghiên cứu TOD tại khu vực nội thành có bán kính khoảng 1km quanh nhà ga, trong khi tại ngoại thành có thể mở rộng từ 1,5-2km nhằm hình thành các khu đô thị mới và gia tăng quỹ đất khai thác.
Đồng thời, Sở Tài chính được giao phối hợp với các đơn vị liên quan cân đối nguồn lực, ưu tiên vốn giải phóng mặt bằng tại các khu vực TOD và nhà ga, bảo đảm phù hợp với tiến độ đầu tư đường sắt đô thị.
Động thái mới của Hà Nội diễn ra trong bối cảnh HĐND thành phố dự kiến tiếp tục kỳ họp chuyên đề vào sáng 4/11 để xem xét nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt quan trọng của Thủ đô.
Theo dự thảo, một trong những nội dung đáng chú ý là cơ chế lựa chọn nhà thầu chiến lược và bố trí nguồn vốn cho các dự án đường sắt.
Về nguồn lực, dự thảo đề xuất huy động ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, vốn vay, trái phiếu chính quyền địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Đặc biệt, UBND TP. Hà Nội đề xuất được ứng trước dự toán ngân sách địa phương của năm sau, với mức tối đa 50% dự toán chi đầu tư xây dựng cơ bản trong năm thực hiện, đối với các công trình thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được phê duyệt.
Đối với đường sắt đô thị, danh mục dự kiến áp dụng cơ chế đặc thù gồm 5 tuyến số 1, 2, 8, 10 và 14. Đây cũng là nhóm dự án mà liên danh CTCP Vinhomes (HoSE: VHM) và CTCP Đầu tư và Xây dựng SGC tham gia triển khai theo hình thức tổng thầu chìa khóa trao tay.
Trước đó, ngày 15/10, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội đã ký hợp đồng với liên danh Vinhomes-SGC để triển khai đồng thời 5 tuyến metro, với tổng mức đầu tư gần 900.000 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng.
Theo thỏa thuận, liên danh đảm nhận các công đoạn từ thiết kế, cung ứng thiết bị, lắp đặt, thi công đến bàn giao hoàn thiện công trình.
Năm tuyến đường sắt đô thị có tổng chiều dài khoảng 253 km, bao gồm tuyến số 1 dài khoảng 59km, tuyến số 2 khoảng 60km, tuyến số 8 khoảng 64km, tuyến số 10 khoảng 38,7km và tuyến số 14 khoảng 31,8km.
Theo định hướng đã được Hà Nội công bố, các dự án được triển khai đồng thời trong giai đoạn 2026-2030, hướng tới mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2030.
Đáng chú ý, tại Nghị quyết số 30-NQ/TU ngày 5/10/2026, Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội đã thống nhất chủ trương triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị, đồng thời yêu cầu ưu tiên bố trí đủ vốn để tạm ứng và thực hiện các dự án theo tiến độ.
Trong khi đó, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội đánh giá việc ban hành các cơ chế thí điểm có thể góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, tháo gỡ vướng mắc về lựa chọn nhà thầu, khảo sát, thiết kế, quản lý chi phí và giải phóng mặt bằng.
Như vậy, cùng với chủ trương ưu tiên nguồn lực cho đường sắt đô thị, các đề xuất về cơ chế tài chính và lựa chọn nhà thầu đang tạo thêm điều kiện chính sách cho quá trình triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn tại Thủ đô.
