Sân bay ở miền Tây ‘trắng’ chuyến bay quốc tế dự chi 14.000 tỷ để ‘lên đời’

Cục Hàng không Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng xem xét, thẩm định và phê duyệt Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đề xuất, sân bay sẽ được đầu tư nâng cấp hệ thống hạ tầng, mở rộng sân đỗ, nhà ga hành khách và các công trình phụ trợ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không trong những thập kỷ tới.

Theo hồ sơ quy hoạch, đến năm 2030, Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ tiếp tục được xác định là sân bay cấp 4E theo tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), đồng thời là sân bay quân sự cấp II. Công suất khai thác dự kiến đạt khoảng 2,5 triệu hành khách và 30.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Sân bay có khả năng tiếp nhận các dòng máy bay code C như Airbus A320, A321 và code E như Boeing 777, Boeing 747 hoặc các loại tàu bay tương đương.

Đến năm 2050, sân bay vẫn duy trì tiêu chuẩn cấp 4E, nhưng công suất được nâng lên khoảng 4,5 triệu hành khách và 70.000 tấn hàng hóa mỗi năm.

Các chỉ tiêu này thấp hơn đáng kể so với định hướng phát triển tại Quy hoạch TP. Cần Thơ được phê duyệt điều chỉnh ngày 31/12/2025. Theo đó, thành phố đặt mục tiêu nâng công suất sân bay lên khoảng 7 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và 18-20 triệu hành khách/năm vào năm 2050.

Lý giải sự chênh lệch, Cục Hàng không Việt Nam và đơn vị tư vấn cho biết hai phương án được xây dựng tại những thời điểm khác nhau, với phạm vi và cấp độ quy hoạch không giống nhau. Trong đó, quy hoạch chi tiết sân bay Cần Thơ được lập trên cơ sở các chỉ tiêu thuộc Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc đã được Bộ Xây dựng phê duyệt điều chỉnh.

Về phương án phát triển hạ tầng, giai đoạn đến năm 2030, sân bay tiếp tục sử dụng đường cất hạ cánh 06/24 hiện hữu, dài 3.000m và rộng 45m. Đến năm 2050, đường băng này được định hướng kéo dài lên 3.350m khi phát sinh nhu cầu khai thác.

Hệ thống đường lăn được quy hoạch gồm 5 đường lăn nối và một đường lăn song song dài 3.000m, rộng 23m. Trong giai đoạn tiếp theo, đường lăn song song sẽ được kéo dài lên 3.350m, bảo đảm đồng bộ với phương án mở rộng đường cất hạ cánh.

Đối với sân đỗ tàu bay, đến năm 2030, sân bay dự kiến có 9 vị trí đỗ, gồm 6 vị trí dành cho tàu bay code C và 3 vị trí code E. Đến năm 2050, quy mô sân đỗ sẽ tăng gấp đôi, đạt 18 vị trí, trong đó có 10 vị trí code C và 8 vị trí code E.

Riêng nhà ga hành khách hiện hữu được đề xuất tiếp tục sử dụng đến năm 2030, với năng lực phục vụ khoảng 3 triệu hành khách mỗi năm. Sau giai đoạn này, nhà ga sẽ được mở rộng để đáp ứng công suất tối thiểu 4,5 triệu hành khách/năm vào năm 2050.

Đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa, quy hoạch dành khoảng 38.370m2 đất để phát triển khu nhà ga hàng hóa. Trước mắt, sân bay sẽ xây dựng nhà ga tạm, kết hợp bãi tập kết và kho hàng, đáp ứng nhu cầu vận chuyển khoảng 30.000 tấn/năm. Khi nhu cầu tăng lên, nhà ga hàng hóa công suất 70.000 tấn/năm sẽ được đầu tư trong giai đoạn đến năm 2050.

Bên cạnh các hạng mục chính, quy hoạch cũng bố trí quỹ đất phát triển khu bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay, hệ thống cung cấp nhiên liệu hàng không, khu chế biến suất ăn, công trình dịch vụ và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật phục vụ hoạt động khai thác.

Theo tính toán của Cục Hàng không Việt Nam, tổng nhu cầu vốn đầu tư các công trình theo quy hoạch dự kiến khoảng 14.066 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn đến năm 2030 cần khoảng 4.373 tỷ đồng, còn giai đoạn tiếp theo đến năm 2050 dự kiến đầu tư khoảng 9.693 tỷ đồng.

Một nội dung đáng chú ý khác trong quá trình lập quy hoạch là đề xuất bổ sung đường cất hạ cánh thứ hai của UBND TP. Cần Thơ. Theo địa phương, việc xây dựng thêm đường băng sẽ giúp nâng cao năng lực dự phòng, duy trì hoạt động khai thác ổn định và tạo dư địa đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không trong dài hạn.

Trên cơ sở đề xuất này, đơn vị tư vấn đã nghiên cứu 3 phương án, gồm tiếp tục khai thác đường băng hiện hữu và 2 phương án xây dựng thêm đường cất hạ cánh thứ 2 với vị trí, diện tích sử dụng đất khác nhau.

Sau khi đánh giá các yếu tố về nhu cầu vận tải, năng lực khai thác, hiệu quả sử dụng đất, chi phí đầu tư và tác động môi trường, đơn vị tư vấn đề xuất tiếp tục duy trì một đường cất hạ cánh trong giai đoạn đến năm 2050.

Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ nằm tại trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, được định hướng trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế quan trọng của khu vực. Tuy nhiên, hoạt động khai thác những năm gần đây vẫn chủ yếu tập trung vào các đường bay nội địa, trong khi phần lớn du khách quốc tế đến miền Tây phải di chuyển qua các sân bay tại TP. HCM. Thực tế, sản lượng hành khách tại sân bay vẫn còn khoảng cách đáng kể so với công suất thiết kế và định hướng phát triển trong tương lai.

Theo số liệu do Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ công bố, năm 2025, sân bay phục vụ hơn 7.400 lượt chuyến bay cất, hạ cánh, tương đương khoảng 86% kế hoạch. Tổng lượng hành khách thông qua cảng đạt hơn 1,13 triệu lượt, hoàn thành trên 91% chỉ tiêu năm. Đáng chú ý, toàn bộ hành khách thông qua sân bay trong năm 2025 đều là khách nội địa, do không có chuyến bay quốc tế nào được khai thác. Đây cũng là năm đầu tiên kể từ sau đại dịch COVID-19 sân bay Cần Thơ không ghi nhận hoạt động bay quốc tế.

Trong bối cảnh đó, phương án quy hoạch mới không chỉ hướng đến việc nâng cấp năng lực hạ tầng mà còn đặt ra yêu cầu khai thác hiệu quả công suất hiện hữu, từng bước phát triển mạng đường bay và tăng cường kết nối hàng không cho toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.